جۇرت يگىلىگىنە جۇمىس ىستەسىن

جەر حالىقتىڭ قازىناسى, ەڭ ۇلكەن بايلىعى, اسىراۋشىسى. قازاقتا «بەرەكەنى كوكتەن تىلەگەنشە, ەتكەن ەڭبەكتەن تىلە» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. جەردىڭ قادىرىن, اسىرەسە, وڭتۇستىكقازاقستاندىقتار جاقسى بىلەدى. اتا-بابالارىمىز ساقالىنا شىركەي ۇيالاپ اتتىڭ ۇستىنەن تۇسپەي قورعاعان, جاۋعا ءبىر پۇشپاعىن بەرمەگەن جەر حالىقتىڭ مەنشىگى ەكەندىگىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءاردايىم ايتىپ كەلەدى. الايدا, جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى ءتۇرلى قيىرعا سالىپ, ەل ءىشىن ارانداتۋعا ۇلاستىراتىن ارەكەتتەر جاساپ جاتقان ازاماتتاردىڭ بارلىعى دا الاڭداتادى. ءبىزدىڭ بىلەتىنىمىز, وزگەرىستەر شارۋا مۇددەسىنە وراي جاسالعان. جەردى 49 جىلعا جالعا العان شارۋا ءوزى پايدالانىپ وتىرعان جەردى گەكتارىنا سۋارمالى نەمەسە جايىلىمدىلىق جاعدايىنا قاراي 50 پايىزىمەن ون جىلعا ءبولىپ تولەپ, ءوز مەنشىگىنە قاراتا الادى. سوندا ديقان ءوزىنىڭ وتباسىن اسىراپ كەلگەن جەردى جالعا الۋ مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن الىپ قويادى دەپ قاۋىپتەنبەيدى. اتادان بالاعا ميراس بولىپ قالىپ, ۇلكەن اۋلەتتىڭ باسىبايلى جەرىنە, اسىراۋشىسىنا اينالادى. ال, جەردى الىپ, يگەرمەۋ­گە دە ءتيىستى شارا بار. ەگەر جالعا العان جەرىن بەس جىل ىشىندە ەكى رەت پايدالانا الماسا ەسكەرتۋ بەرىلەدى. جەر ينسپەكتسياسى ارقىلى قايتارىلىپ الىنىپ, ناعىز جۇمىس جاسايتىن شارۋالارعا بەرىلەدى. بۇل ءبىر جاعىنان, ديقاندار ءۇشىن وتە ءتيىمدى بولسا, ەكىنشى جاعىنان, «الما ءپىس, اۋزىما ءتۇس» دەيتىن جالقاۋلارعا, اۋزىمەن وراق ورىپ ەلدىڭ بەرەكەسىن الاتىندارعا اششى ساباق بولادى. «ءوزىم دەگەندە وگىز قارا كۇشىم بار» دەگەن ءسوزدى اتالارىمىز ايتقان. جەر ءوز مەنشىگى بولسا ونىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيەدى, ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ شارالارى جاسالادى, قۋراي باسىپ بوس جاتۋىنا جول بەرىلمەيدى, وزىق تەحنولوگيا جەتىستىكتەرى پايدالانىلادى. بىزدە يگەرىلمەي جاتقان بوس جەرلەر كوپ. ماسەلەن, قىزىلوردا قالاسىنان جەزقازعان باعىتىنا شىقساڭىز قۇلا ءدۇزدى كورەسىز. جولدا ەل جوق. كولىگى بۇزىلعان ادام ەلسىزدە تابيعاتتىڭ تەنتەك مىنەزىمەن بەتپە-بەت قالادى. تۋسىراپ جاتقان وسى جەرگە ءتورت ت ۇلىك مال اسىراۋعا بولار ەدى عوي. قاشىقتىعىن قيىنسىنامىز. ەگىستىك, جايىلىمدىق جەردى ءۇي جانىنان بەرگەندى قالايمىز. ال, الاقانداي جەردەن ءونىم الىپ, جەرى ازدىقتان شارۋاسىن ورىستەتە الماي وتىرعان شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرسەڭىز وسى بەدىرەيىپ جاتقان بەتپاقدالا گۇل دالاعا اينالىپ كەتەر ەدى-اۋ, دەپ ويلايمىن. ونى دا ويلاۋ كەرەك. پايدالانىلماي جاتقان بوس جەرلەردى شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرىلۋىن قالامايدى ەكەنبىز, وندا نەگە ءوزىمىز  ونداعان جىلدار جەردى يگەرمەي تەككە توزدىرىپ كەلدىك. كۇنى كەشە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى بو­يىنشا ەسەپ بەردى. ەلىمىزگە ۇلكەن ينۆەس­تيتسيالار كەلىپ جاتقاندىعىن بىلدىك. تومات شىعارۋعا ماماندانعان «COFCO tunhe» دەگەن شەتەلدىك كومپانيا وبلىسىمىزعا 2,1 ملرد. تەڭگەگە زاۋىت سالماق. بۇل كومپانيانىڭ ەرەكشەلىگى تومات جاساۋدان الەمدەگى ۇشتىككە ەنەدى ەكەن. زاۋىت قۇرىلتايشىسى شارۋالارمەن كەلىسىم-شارتقا وتىرىپ قىزاناق ەكتىرمەك. جوعارى سۇرىپتى كوشەت, قاجەتتى مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ءوزى بەرەدى. سونىمەن قاتار, جەردى كۇتىپ-باپتاۋدى, جوعارى ءونىم الۋدى قاداعالايتىن اگرونومدى دا ءوز ەسەبىنەن قارجىلاندىرادى. بىلاي الىپ قاراساڭىز, پايدالانىلماي جاتقان بوس جەرگە 2,1 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنىپ, جاڭا زاۋىت اشىلادى. قانشاما قازاقستاندىقتار جۇمىستى بولىپ, كاسىپورىننان تۇسكەن سالىق وبلىس بيۋدجەتىن تولتىرادى. الەۋمەتتىك سالاداعى تالاي جىرتىقتى بۇتىندەيدى. شارۋالار ءوز جەرىندە ەڭبەك ەتە وتىرىپ, دايىن ءونىمىن قايدا بارىپ ساۋدالايمىن دەپ باس قاتىرمايدى. نەگە ءبىز وسىنداي يگىلىكتەردەن باس تارتۋىمىز كەرەك؟! شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرىلگەن جەرلەردىڭ قايتارىمى وسىنداي بولسا ەلدىڭ يگىلىگى عوي. ءوزىڭ قارجى سالىپ, ءوزىڭ يگەرە الساڭ ءسوز باسقا. كەزىندە مەنىڭ اكەمنىڭ باۋىرى, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى جۇمابەك تاشەنوۆ قازاق جەرىن بولشەكتەگىسى كەلگەن كەڭەس يمپەرياسىنىڭ كوسەمى نيكيتا حرۋششەۆقا ارىستانداي بۋىرقانىپ قارسى تۇردى. قازاق دالاسىنىڭ اركىمگە ۇلەستىرەتىندەي قۇراق كورپە ەمەستىگىن, قازاقتىڭ مەنشىگى ەكەندىگىن ايتتى. جوعارى لاۋازىمىنان ۇلتتىق نامىسىن, مەملەكەتشىلدىگىن جوعارى قويدى. قازاق جەرىن بولشەكتەۋدەن وسىلاي امان الىپ قالدى. ءبىزدىڭ ەلباسىمىز دا قازاق جەرى ۇستاعاننىڭ قولى, تىستەگەننىڭ اۋزىندا كەتپەۋى ءۇشىن ۇلى ىستەر اتقارىپ ءجۇر. كورشىلەرىمىزبەن بەيبىت كەلىسىم ورناتىپ, شەكارامىزدى تۇگەل شەگەندەپ الدىق. ەشقايسىسىنىڭ جەر داۋى جوق. بۇل ۇلكەن ماسەلە, ۇلى جەڭىس. ەلدىگىمىزدىڭ باستى بەلگىسى. جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر ەڭ الدىمەن ديقانداردىڭ مۇددەسىنە وراي جاسالعانى وتە دۇرىس. دۇنيەجۇزىن بۇگىنگىدەي داعدارىس سالقىنى ۇرىپ تۇرعان كەزەڭدە شيكىزاتتان تۇسەتىن از-ماز تابىسقا مالدانا بەرمەي جەرىمىزدىڭ نەسىبەسىن يگەرە بىلسەك, قيىن كەزەڭدەردىڭ ارتتا قالاتىن ۋاقىتى كەلەدى. ۇلىقپان باشەنوۆ, شىمكەنت قالاسىنداعى اباي اۋدانى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى