ۇلكەن ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇلكەن مۇمكىندىگى
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى نەگىزگە العان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ وڭىردە جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى جايىندا بريفينگ وتكىزدى.
الەمدەگى بۇگىنگى قالىپتاسقان جاعداي باسشىلاردان زاماننىڭ تالابىنا وراي ىلكىمدىلىكتى, قابىلەتتىلىكتى, جاڭا جاعدايدا تابىستى جۇمىس جاساۋدى قاجەتسىنەدى. ياعني, كابينەتتەگى ماۋىتىمەن كومكەرىلگەن ۇستەل, بىلعارى ورىندىققا كومىلىپ وتىرىپ الىپ, بۇيرىق ارقىلى جۇمىس جاساۋدىڭ زامانى وتكەن.
«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا وڭىردە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى جەكە-جەكە جىلىكتەدى.
ءبىرىنشى رەفورما – كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ. قازىرگى ۋاقىتتا جاڭا كادر ساياساتى كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋدىڭ ەڭ قاجەتتى العىشارتى بولىپ تابىلادى.
بۇل باعىتتا اۋقىمدى ءىس-شارالار قولعا الىندى, دەدى بەيبىت باكىر ۇلى. ماسەلەن, رەسپۋبليكامىزدا العاش رەت وبلىستىڭ اتقارۋشى ورگاندارى ءۇشىن بىرىڭعاي پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتى قۇرىلدى. سونداي-اق, ادەپ جونىندەگى ۋاكىل تاعايىندالدى. وبلىسىمىزدا مەملەكەتتىك قىزمەتتە ساتىلاپ ءوسۋ جانە ورنالاسۋ مەريتوكراتيا مەن جاريالىلىق قاعيداتتارىنا سايكەس بولۋى تۇراقتى باقىلاۋدا. بوس لاۋازىمعا كونكۋرستار اشىق تۇردە وتكىزىلىپ جاتىر. قازىر ارنايى ساراپشىلار توبىن جيناۋدامىز. جاقىندا ولاردىڭ كەز كەلگەن اۋدان مەن قالالارداعى كونكۋرستارعا بەينە-كونفەرەنتسيا ارقىلى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن بولامىز.
سونىمەن قاتار, ءبىز «كادرلاردىڭ التىن رەزەرۆىن» قالىپتاستىرۋعا كىرىستىك.
وسى تۇرعىدا, پرەزيدەنتتىك «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا ءبىلىم العان جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىن بىتىرگەن بەلسەندى, وتانسۇيگىش جاستاردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە تارتىپ جاتىرمىز. مىسالى, قازىردىڭ وزىندە وسىنداي تۇلەكتەردىڭ قاتارىنان ىرىكتەلگەن 12 ازامات وبلىستاعى باسشىلىق لاۋازىمداردا جۇمىس جاساۋدا. ول ازاماتتار جاڭا يدەيالاردى ەنگىزىپ جاتىر.
ەكىنشى رەفورما – زاڭنىڭ ءۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى ويىن جۇيەلەگەن وبلىس باسشىسى ەلباسىمىز ۇلت جوسپارىنىڭ ەكىنشى باعىتىندا حالىق الدىندا ەسەپ بەرەتىن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن قۇرۋدى تاپسىردى, دەدى. وسىعان وراي, وبلىستىڭ بارلىق اۋدان, قالالارىندا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى قۇرىلىپ, ولارعا 19 باسشى تاعايىندالدى. بۇگىندە جەرگىلىكتى پوليتسيانىڭ قۇرامىندا 2747 قىزمەتكەر بار.
ەلباسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 30-قادامىنا سايكەس جول-كولىك, ۋچاسكەلىك جانە يۋۆەنالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بەينەتىركەگىشتەرمەن جانە كەۋدەگە تاعاتىن بەينەجەتونمەن قامتىلادى. بۇل قۇقىق بۇزۋشىلىقتى ازايتىپ, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى.
ۇلت جوسپارىنىڭ 32-قادامىنا سايكەس وبلىسىمىزدا العاش رەت «قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋ كارتاسى» ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل جۇيە قىلمىستىق ارەكەتتى نەمەسە وقيعانى اشۋدىڭ زاماناۋي وزىق ءتاسىلى بولىپ تابىلادى.
يندۋستريالاندىرۋ جəنە ەكونوميكالىق ءوسىم, ياعني ءۇشىنشى رەفورما بويىنشا كولەمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ماسەلەن, 2015 جىلى نەگىزگى كاپيتالعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى ءتورت ءجۇز ون التى ملرد. تەڭگەگە جەتكەن. ينۆەستيتسيالىق سالىمداردىڭ باسىم بولىگى شاعىن كاسىپورىنداردىڭ كولەمىنىڭ 61,2 پايىزىن قۇرايدى. سىرتقى ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمى 48,3 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە جالپى ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ 12 پايىزىن قۇرادى. ونەركاسىپ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن ءتورت باعىت بويىنشا جوسپار ءازىرلەندى.
ءبىرىنشى. «وڭتۇستىك» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا توقىما كلاستەردى قالىپتاستىرۋ. بۇگىنگى تاڭدا وسكەن ءشيتتى ماقتانىڭ وتىز بەس پايىزى وبلىستىڭ توقىما كاسىپورىندارىمەن وڭدەلۋدە.
ءبىزدىڭ ماقسات – 2020 جىلعا دەيىن ءشيتتى ماقتانىڭ 90 پايىزىن ءوزىمىزدىڭ وبلىستىڭ كاسىپورىندارىندا وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتۋ. سونىمەن قاتار, ءشيتتى ماقتا كولەمىن 54 پايىزعا ءوسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, ول 420 مىڭ توننانى قۇرايدى.
ەكىنشى. وبلىستا فارماتسەۆتيكا كلاستەرىن قالىپتاستىرۋ. رەسپۋبليكادا ءوندىرىلىپ جاتقان فارماتسەۆتيكالىق پرەپاراتتاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدىڭ ۇلەسىندە. بۇگىنگى تاڭدا, «حيمفارم» اكتسيونەرلىك قوعامىندا 100 ملن. اقش دوللارىن قۇرايتىن 4 كەزەڭنەن تۇراتىن جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇدان بولەك, ءدارى-دارمەك ءوندىرەتىن جانە مەديتسينالىق بۇيىمدار شىعاراتىن 6 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ ىشىندە 2 زاۋىتتىڭ (تابلەتكالار ءوندىرىسى جانە قان جينايتىن كونتەينەر ءوندىرۋ) قۇرىلىسى باستالدى. ورتوپەديالىق بۇيىمدار شىعاراتىن زاۋىتتى ىسكە قوسۋ جۇمىستارى اياقتالىپ كەلەدى.
ءۇشىنشى. وبلىستىڭ ءار اۋدانىندا يندۋستريالىق ايماقتاردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جانە دامىتۋ قولعا الىنىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا 11 يندۋستريالىق ايماق قۇرىلعان, ونىڭ تورتەۋى شىمكەنت قالاسىندا ورنالاسقان. ونىڭ ىشىندە, التاۋى ىسكە قوسىلىپ, وندا 143 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 10400 جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانۋدا.
رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى بولىپ جۇمىسىن باستاعان «وڭتۇستىك» يندۋستريالىق ايماعى ءوزىنىڭ ءتيىمدىلىگىن دالەلدەگەنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. ءبۇگىندەرى ايماقتا 20,4 ملرد. تەڭگەنىڭ 39 جوباسى ىسكە اسىرىلىپ, 3,1 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى.
سوڭعى 5 جىلدا ينفراقۇرىلىم تارتۋعا جۇمسالعان قارجىنىڭ 67 پايىزى بيۋدجەتكە سالىق تۇرىندە قايتارىلدى.
ءتورتىنشى. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ. بىلتىر جالپى ءونىمنىڭ كولەمى 345 ملرد. تەڭگەنى, ءوسىم 3,5 پايىزدى قۇرادى.
بيىل وبلىسىمىزدا قۇس ەتىن وڭدەۋ كولەمىن 4 ەسەگە ارتتىرۋ ماقساتىندا 3 قۇس ءوسىرۋ, ياعني «قازىعۇرت قۇس» جشس, «Ak Kazyna» جشس جانە «ورداباسى قۇس» جشس كەشەنىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سونداي-اق, 2 ەت وڭدەۋ كومبيناتىن ىسكە قوسىپ («قايىپاتا» جشس جانە «AGRO KAMF GROUP» جشس), ءىرى جانە ۇساق مال ەتىن وڭدەۋدى ەكى جارىم ەسەگە ارتتىرامىز. اتالعان وندىرىستەردى ىسكە قوسۋ – وبلىستىڭ ەت ونىمدەرىن رەسەي, وزبەكستان, اۋعانستان جانە يران ەلدەرىنە ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وبلىس بويىنشا ءوندىرىس قۋاتى جىلىنا 130 مىڭ توننانى قۇرايتىن 40 ءسۇت وڭدەيتىن كاسىپورىندار جۇمىس ىستەيدى. ءوتكەن جىلى ءجۇز سەكسەن سەگىز مىڭ توننادان استام ءسۇت وڭدەلىپ, ءسۇتتى تەرەڭ وڭدەۋ كولەمى 11 پايىزعا ءوستى.
تۇلكىباس اۋدانىندا ءوندىرىس قۋاتى جىلىنا 5,4 مىڭ توننانى قۇرايتىن جەمىس پەن كوكونىستەردەن كونتسەنتراتسيالانعان جانە تازا شىرىن شىعاراتىن 4 زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. اتالعان مىندەتتەمەلەردى ءىسكە اسىرۋ 2020 جىلعا وبلىس ونەركاسىبىندەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسىن 70 پايىزعا جەتكىزۋگە ءمۇمكىندىك بەرەدى.
اگرارلىق شارۋالاردىڭ تابىستىلىعىن جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, اۋىل شارۋاشىلىعىنا قۋاتتى تەحنولوگيالاردى ءجانە يننوۆاتسيالىق ادىستەردى ەنگىزۋدەمىز. وبلىستىڭ اۋىلشارۋاشىلىق كورسەتكىشتەرىن ارتتىراتىن بىردەن-ءبىر ءتۇرى – جىلىجايلار. جالپى, رەسپۋبليكا بويىنشا جىلىجايلاردىڭ 87 پايىزى ءبىزدىڭ وڭىردە ورنالاسقان. بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ وبلىس رەسپۋبليكامىزدىڭ جابىق توپىراقتاعى كوكونىسكە سۇرانىسىنىڭ 65 پايىزىن قامتاماسىز ەتەدى. نارىقتىڭ سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ, يندۋستريالىق ايماققا ۇقساس 136 گا ءىرى جىلىجاي كەشەنىن قۇرۋ جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا.
اتالىپ وتكەن شارالاردىڭ ناتيجەلى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وبلىسىمىزعا دامىعان لوگيستيكالىق جۇيە قاجەت. وسى ماقساتتا, ۇلت جوسپارىنىڭ 65-قادامىنا سايكەس مۋلتيمودالدىق كولىك ءدالىزىن دامىتۋ شارالارى قولعا الىندى. ياعني, شىمكەنت قالاسىندا الاڭى 112 گەكتاردى قۇرايتىن كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىق قۇرىلىسى اياقتالۋدا. ورتالىقتا 7 ءىرى جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 27,6 ملرد. تەڭگە جەكە ينۆەستيتسيالار تارتىلدى. وندا حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي «ا» كلاسىنداعى قويما ىسكە قوسىلعان. بۇدان بولەك, ماقتاارال, سارىاعاش, تۇلكىباس اۋداندارىندا جانە تۇركىستان قالاسىندا لوگيستيكالىق ورتالىقتار قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە.
پايدالانىلماي جاتقان جەرلەرگە قاتىستى ايتار بولساق, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا ءسايكەس پايدالانىلماي جاتقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەردى قايتا اينالىمعا ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ءجۇرگىزىلگەن تۇگەندەۋ ناتيجەسىندە 315 مىڭ گەكتار جەر انىقتالدى. ونىڭ 63 مىڭ گەكتارى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى, 56 مىڭى اۋكتسيونعا شىعارىلدى, قالعان جەرلەر بويىنشا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
ەلباسىنىڭ رەفورمالىق باعدارىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ جاقسارىپ, ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىنا ايرىقشا نازار اۋدارىلعان. ەلدەگى ءاربىر ازاماتتىڭ جاعدايى مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى. سوندىقتان دا, الەۋمەتتىك كومەك مەملەكەت قىزمەتىنىڭ باستى باعىتى دەۋگە بولادى. وتكەن جىلدان باستاپ «ءورلەۋ» قاناتقاقتى جوباسى بويىنشا شارتتى اقشالاي كومەك ءتۇرى قولدانىسقا ەنگەن بولاتىن. اتالعان باعدارلاما اياسىندا وبلىسقا 600 ملن. تەڭگە كولەمىندە قارجى ءبولىنىپ, ەكى جارىم مىڭنان استام وتباسى نەمەسە 15 مىڭعا جۋىق ادامعا الەۋمەتتىك كومەك بەرىلەتىن بولادى.
ءتورتىنشى رەفورما – بىرتەكتىلىك پەن بىرلىك تۋرالى ءسوز ساباقتاعان وبلىس باسشىسى قايىرىمدىلىق اياسىندا وتكەن جىلى جانە بيىلعى جاڭا مەرەكە – العىس ايتۋ كۇنىندە 2 مىڭنان استام از قامتىلعان جانە الەۋمەتتىك ءالجۋاز ادامدارعا 21 ملن.-نان استام تەڭگەگە اقشالاي جانە زاتتاي كومەك كورسەتىلگەندىگىن ايتتى.
سونىمەن قاتار, وبلىستا «ءماڭگىلىك ەل» جالپىۇلتتىق پاتريوتتىق يدەياسى مەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ءتۇسىندىرۋ جونىندەگى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبى قۇرىلىپ, ول وتكەن جىلى 110 ەلدى مەكەندە 50 مىڭنان استام ادامنىڭ قاتىسۋىمەن 120 كەزدەسۋ وتكىزدى.
بەسىنشى باعىت – ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇمىستار ەكى باعىتتا ءجۇرىزىلىپ كەلەدى.
اشىقتىلىق بويىنشا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن «اشىق اكىمدىك» جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا, دەدى ءوڭىر باسشىسى. بۇل جوبانىڭ شەڭبەرىندە مەملەكەت تاراپىنان بيزنەس ۇدەرىستەرگە كورسەتىلەتىن قىزمەتكە رەينجينيرينگ جۇرگىزىلەدى.
ەسەپتىلىك بويىنشا «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» زاڭعا سايكەس 40 مۇشەدەن تۇراتىن وبلىستىق «قوعامدىق كەڭەس» جانە 323 مۇشەسى بار قوعامدىق كەڭەستەر اۋدان, قالالاردا قۇرىلعان. قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ماقساتى ازاماتتىق قوعامنىڭ مۇددەلەرىن ءبىلدىرۋ جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى شەشىمدەردى تالقىلاۋ كەزىندە جۇرتشىلىق پىكىرىن ەسكەرۋ بولىپ تابىلادى.
وبلىستا ۇلت جوسپارىنىڭ ورىندالۋىنا بايلانىستى تولىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقاندىعىن وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ وسىلايشا بايانداپ بەردى.
شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك – ەكونوميكانىڭ ءتىنى
مەملەكەت باسشىسى وڭتۇستىككە كەلگەن ساپارىنىڭ بىرىندە «شاعىن كاسىپكەرلىكتى وڭتۇستىكتەن ۇيرەنۋ كەرەك» دەگەن بولاتىن. وسى پىكىر تەك شارۋا قوجالىقتارىنا عانا ەمەس, ءتيىمدى جۇمىس جاساۋ ارقىلى تابىسىن ەسەلەيتىن جەكە كاسىپكەرلەردەن دە بايقالادى. ءبىز تۇراتىن شاعىن اۋداندا ورىس وتباسى شاعىن دۇكەن اشقان. جەتى-سەگىز جىل بۇرىن. وتاعاسىنىڭ قىرعىن سوعىستان شىققانداي شۇرىق-تەسىك «موسكۆيچى» بار ەدى. ەرتەلى كەش دۇكەنگە تاۋار تاسيدى. ەكى قىزى دۇكەنشى. وتە كىشىپەيىل. شارۋالارى ءجۇردى. ءبىر كۇنى وتاعاسى ەسكىلەۋ بولسا دا «فولكسۆاگەن» ءمىنىپتى. تابىس بار-اۋ دەپ سۇيسىندىك.
ەكى جىلدان سوڭ جاڭاسىنا اۋىستىردى. ەسكى دۇكەن جوندەۋگە جابىلىپ, جاڭا ماركەت بولىپ اشىلدى. كەڭەيدى. قوس قىزدىڭ ءجۇزى جارقىن. مەنىڭ قىدىربەك دوسىمنىڭ ءوزى ومىردەن العان ءسوزى بار. «جۇمىستان ايانباۋ كەرەك, جالقاۋ بولماۋ كەرەك. سوندا اللا تاعاللا «مىنا بايعۇس كوپ تىرتاڭداپ كەتتى-اۋ دەپ نەسىبە بەرەدى», دەيتىن. ازىلگە سۇيەي ايتسا دا, شىندىعى وسى. ەڭبەك – ءبارىن دە جەڭبەك. ءبىز مىسالعا العان شاعىن دۇكەننىڭ اتاۋى «تيمۋر».
ال, جاقىندا شىمكەنتتە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تورالقاسىنىڭ توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ پەن ءوڭىر باسشىسى بەيبىت اتامقۇلوۆتىڭ قاتىسۋمەن كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك كەڭەسى بولىپ ءوتتى.
جيىندا ءسوز العان وبلىس باسشىسى ايماقتىڭ ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىنە قاراعاندا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا كوشباسشى بولىپ وتىرعاندىعىن تىلگە تيەك ەتتى.
راسىندا, وبلىستا يندۋستريالىق ايماقتاردا عانا ەمەس, شاعىن كاسىبىن اشامىن دەپ ءتاۋەكەل بايلاعاندارعا كومەك كوپ.
بۇگىندە ءار اۋدان, قالادا كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى مەن يندۋستريالىق ايماقتار بار. كاسىپكەرلىك مەكتەبى قولىڭنان كەلەتىن شارۋاعا قولداۋ كورسەتىپ, بيزنەس-جوبالار تومەن پايىزبەن قارجىلاندىراتىن «ماكسيمۋم» ايماقتىق ينۆەستيتسيالىق ورتالىعى جۇمىس جاسايدى. بيىل وسى ماقساتقا 10 ملرد. تەڭگەگە دەيىن قارجى ءبولىنىپ وتىر.
كەڭەستە تيمۋر ق ۇلىباەۆ قازاقستاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا ۇلتتىق پالاتا كاسىپكەرلەرى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلعان جۇمىستار تۋرالى ايتتى.
مۇنان سوڭ, وڭتۇستىكقازاقستاندىق كاسىپكەرلەر وزدەرىن قىزىقتىرعان ساۋالدارىن قويدى. ماسەلەن, وقو كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك كەڭەسىنىڭ باسشىسى قاينار اباسوۆ 2017 جىلدان كەيىن اياقتالاتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارداعى ققس جانە كەدەندىك باجداردىڭ جەڭىلدىك ماسەلەسىن كوتەردى.
بۇل ماسەلەنىڭ بۇعان دەيىن دە قارالعانىن اتاپ وتكەن ۇكپ توراعاسى ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قاتىسۋشىلارى ينۆەستيتسيالىق جەڭىلدىكتەر الۋى ءۇشىن قولداۋلاردىڭ بالامالى شاراسى رەتىندە ارنايى ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارت ەنگىزۋدى ۇسىندى. سونداي-اق, توراعا كاسىپكەرلىك كودەكسىنە وزگەرتۋلەر ەنگىزۋ قاجەتتىگىن دە اتاپ ءوتتى.
مۇنان بولەك, جيىندا ۇلتتىق كومپانيالار مەن قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ تەكسەرۋلەرى, سونداي-اق, ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن قارجىلاندىرۋ مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ساتىپ الۋىنداعى قازاقستاندىق مازمۇندى ارتتىرۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.
جيىن سوڭىندا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تورالقا توراعاسى وڭتۇستىكتەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءۇلكەن قارقىنمەن جۇمىس جاساپ جاتقاندىعىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. باسقا وڭىرلەردە دە شاعىن كاسىپ وسىلاي وركەندەسە كوپ قيىن تۇيىندەردىڭ كۇرمەۋى اعىتىلار ەدى دەگەندى ايتتى.
قازىر كەتپەننىڭ سابىنان قاراۋىل قارايتىن زامان ەمەس. ۇلى اباي ايتقانداي, «ەڭبەك ەتسەڭ ەرىنبەي, تويادى قارنىڭ تىلەنبەي» دەپ كەلەتىن اتالى ءسوزىن وڭتۇستىكتىڭ ەڭبەكقور حالقى ادال كاسىبىمەن دالەلدەپ كەلەدى. «تاۋەكەل ءتۇبى – جەلقايىق, وتەسىڭ دە كەتەسىڭ» دەگەن وسى.
بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى
مەنشىكتى ءتىلشىسى باقتيار تايجان
