بۇگىندە تورتكىل دۇنيەدەگى قوعام جانە ساياسي قايراتكەرلەر تالقىلاۋىنان ءوتىپ, جالپى جاميعاتتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرعان ەلباسىنىڭ «الەم. XXI عاسىر» مانيفەسى بويىنشا جەتىسۋ جەرىندە بىزبەن الماتى وبلىسى, قاراتال اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى باقىت سمايىلوۆ حابارلاسقان ەدى. وزىندىك پىكىرىن ەلباسى ويىمەن ساباقتاستىرىپ ءارى وڭىردە ەل مۇددەسى ءۇشىن تەر توگىپ, مەملەكەتتىك ساياساتقا ساي ارەكەت ەتىپ جۇرگەن وكىلمەن شاعىن اڭگىمەمىز بىلاي ءوربىدى.
– باقىت جەكسەمبەك ۇلى, جالپى تۇسىنىكتى بولعانىمەن, تاراتا ايتىپ, سارالاپ, ساراپتاۋدى قاجەت ەتەتىن جاhاندىق ىنتىماقتاستىق دەگەن ۇعىم تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۆاشينگتوندا الەمنىڭ 51 ەلىنىڭ پرەزيدەنتتەرى مەن پرەمەر-مينيسترلەرى جانە حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمدار باسشىلارى الدىندا سويلەگەن ءسوزى ىرىلىكتى تانىتىپ قانا قويماي, ۇلكەن وي تاستادى. ەلارالىق ىنتىماقتىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇيىتقىسى كەرەكتىگىن اڭعارتتى. بۇل جەردە ايتايىن دەگەنىم, 130-دان استام ەتنوس وكىلى تۇراتىن قازاقستاندا سول تاتۋلىق, ىنتىماق, دوستىق بەرىك ورنىعىپ, ونى ۇلگى تۇتۋعا بولاتىندىعى ەدى.
ەگەر ۇلتتار بىرلىگى ءدال ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگىدەي وزگە مەملەكەتتەردە دە ورناسا, ادامزاتتىڭ ءبىر ارمانى – ىنتىماق جەر بەتىندە بەكي تۇسەرى انىق. سول بەيقۇت ءومىردىڭ تىرەگى بەيبىتشىلىك دەگەن ءسوزدى سارالاپ كورسەڭىز, ءبىرىنشى كەزەكتە كوز الدىڭىزعا ءوزىڭىزدىڭ وڭىرىڭىزدەگى احۋال كەلمەي مە؟! قۇدايعا شۇكىر, جەتىسۋ جەرىندە 103 ەتنوس وكىلى تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرۋدە. وسىعان سۇيەنە ىنتىماقتاستىق ماسەلەسىن ەلباسى بيىك مىنبەدەن اشىق ايتىپ, ساياساتكەرلەردى مويىنداتا ءبىلدى دەپ سانايمىن.
ال ىنتىماقتىڭ ۇيىتقىسى وتباسى بولىپ تابىلادى. بۇل ۇلاعاتتى اتام قازاق «ىرىس الدى – ىنتىماق» دەگەن ءبىر اۋىز سوزىنە سىيدىرا العان. دەمەك, بەيبىتشىلىكتى اڭساپ, ىنتىماقتاستىققا ۇمتىلىپ وتىرعان الەم حالىقتارىنا ۇلگى بولا الامىز. ءبىر ەستە ساقتايتىن جايت, تورتكۇل دۇنيەدە بەيبىتشىلىكتى ورناتۋ قانشا الەۋەتتى بولسا دا ءبىر مەملەكەتتىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ءىس ەمەستىگىن ايتۋلى فورۋمدا امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتى باراك وباما دا ايتىپ ءوتتى عوي.
– ەندىگى اڭگىمەنى جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋدان ارىلۋ ماسەلەسىنە ويىستىرساق.
– كەڭەستىك داۋىردە الاپات كۇشىمەن الەمدى تۇرشىكتىرىپ تۇرعان سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن, قازاقستان حالقىنىڭ قولداۋىمەن جابىلعانىن بەيبىتشىلىككە ۇمتىلعان ەلدەر جاي عانا ايتۋمەن شەكتەلمەي, وزگە مەملەكەتتەرگە ۇلگى تۇتۋدا عوي. ءسوزى مەن ءىسى قابىسقان ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا بارلىق يادرولىق قارۋ جويىلعانى تاعى اقيقات. بۇل قادام قازاق ەلىنىڭ وسى سالاداعى ونسىز دا جوعارى بەدەلىن يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى سامميتتە ودان بەتەر كوتەردى.
ءبىزدىڭ ەلىمىز قاشاندا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋدى ۇستانعان مەملەكەتتەردىڭ كوش باسىندا تۇراتىنى انىق.
اڭگىمەلەسكەن
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
بۇگىندە تورتكىل دۇنيەدەگى قوعام جانە ساياسي قايراتكەرلەر تالقىلاۋىنان ءوتىپ, جالپى جاميعاتتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرعان ەلباسىنىڭ «الەم. XXI عاسىر» مانيفەسى بويىنشا جەتىسۋ جەرىندە بىزبەن الماتى وبلىسى, قاراتال اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى باقىت سمايىلوۆ حابارلاسقان ەدى. وزىندىك پىكىرىن ەلباسى ويىمەن ساباقتاستىرىپ ءارى وڭىردە ەل مۇددەسى ءۇشىن تەر توگىپ, مەملەكەتتىك ساياساتقا ساي ارەكەت ەتىپ جۇرگەن وكىلمەن شاعىن اڭگىمەمىز بىلاي ءوربىدى.
– باقىت جەكسەمبەك ۇلى, جالپى تۇسىنىكتى بولعانىمەن, تاراتا ايتىپ, سارالاپ, ساراپتاۋدى قاجەت ەتەتىن جاhاندىق ىنتىماقتاستىق دەگەن ۇعىم تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۆاشينگتوندا الەمنىڭ 51 ەلىنىڭ پرەزيدەنتتەرى مەن پرەمەر-مينيسترلەرى جانە حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمدار باسشىلارى الدىندا سويلەگەن ءسوزى ىرىلىكتى تانىتىپ قانا قويماي, ۇلكەن وي تاستادى. ەلارالىق ىنتىماقتىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇيىتقىسى كەرەكتىگىن اڭعارتتى. بۇل جەردە ايتايىن دەگەنىم, 130-دان استام ەتنوس وكىلى تۇراتىن قازاقستاندا سول تاتۋلىق, ىنتىماق, دوستىق بەرىك ورنىعىپ, ونى ۇلگى تۇتۋعا بولاتىندىعى ەدى.
ەگەر ۇلتتار بىرلىگى ءدال ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگىدەي وزگە مەملەكەتتەردە دە ورناسا, ادامزاتتىڭ ءبىر ارمانى – ىنتىماق جەر بەتىندە بەكي تۇسەرى انىق. سول بەيقۇت ءومىردىڭ تىرەگى بەيبىتشىلىك دەگەن ءسوزدى سارالاپ كورسەڭىز, ءبىرىنشى كەزەكتە كوز الدىڭىزعا ءوزىڭىزدىڭ وڭىرىڭىزدەگى احۋال كەلمەي مە؟! قۇدايعا شۇكىر, جەتىسۋ جەرىندە 103 ەتنوس وكىلى تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرۋدە. وسىعان سۇيەنە ىنتىماقتاستىق ماسەلەسىن ەلباسى بيىك مىنبەدەن اشىق ايتىپ, ساياساتكەرلەردى مويىنداتا ءبىلدى دەپ سانايمىن.
ال ىنتىماقتىڭ ۇيىتقىسى وتباسى بولىپ تابىلادى. بۇل ۇلاعاتتى اتام قازاق «ىرىس الدى – ىنتىماق» دەگەن ءبىر اۋىز سوزىنە سىيدىرا العان. دەمەك, بەيبىتشىلىكتى اڭساپ, ىنتىماقتاستىققا ۇمتىلىپ وتىرعان الەم حالىقتارىنا ۇلگى بولا الامىز. ءبىر ەستە ساقتايتىن جايت, تورتكۇل دۇنيەدە بەيبىتشىلىكتى ورناتۋ قانشا الەۋەتتى بولسا دا ءبىر مەملەكەتتىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ءىس ەمەستىگىن ايتۋلى فورۋمدا امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتى باراك وباما دا ايتىپ ءوتتى عوي.
– ەندىگى اڭگىمەنى جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋدان ارىلۋ ماسەلەسىنە ويىستىرساق.
– كەڭەستىك داۋىردە الاپات كۇشىمەن الەمدى تۇرشىكتىرىپ تۇرعان سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن, قازاقستان حالقىنىڭ قولداۋىمەن جابىلعانىن بەيبىتشىلىككە ۇمتىلعان ەلدەر جاي عانا ايتۋمەن شەكتەلمەي, وزگە مەملەكەتتەرگە ۇلگى تۇتۋدا عوي. ءسوزى مەن ءىسى قابىسقان ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا بارلىق يادرولىق قارۋ جويىلعانى تاعى اقيقات. بۇل قادام قازاق ەلىنىڭ وسى سالاداعى ونسىز دا جوعارى بەدەلىن يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى سامميتتە ودان بەتەر كوتەردى.
ءبىزدىڭ ەلىمىز قاشاندا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋدى ۇستانعان مەملەكەتتەردىڭ كوش باسىندا تۇراتىنى انىق.
اڭگىمەلەسكەن
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
ماڭعىستاۋدا جاپپاي مال قىرىلىپ جاتىر: فەرمەرلەر وتەماقى تالاپ ەتتى
وقيعا • 22 ءساۋىر, 2026
شىمكەنتتە Nazira Gold ءىسى بويىنشا تاعى بەس ادام سوتتالدى
قىلمىس • 22 ءساۋىر, 2026
سقو-دا كارىز ستانتسياسىن جوندەۋ كەزىندە ەكى جۇمىسشى قازا تاپتى
وقيعا • 22 ءساۋىر, 2026
يۋليا پۋتينتسەۆا مادريد ءتۋرنيرىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىنە ءوتتى
تەننيس • 22 ءساۋىر, 2026
اقمولا وبلىسىندا جاسوسپىرىمدەر سپورت نىساندارىن ءبۇلدىرىپ, جابدىقتاردى ۇرلاعان
وقيعا • 22 ءساۋىر, 2026
26 ناۋرىز – ارال تەڭىزى, ءامۋداريا جانە سىرداريانىڭ حالىقارالىق كۇنى بولىپ بەكىتىلدى
ەكولوگيا • 22 ءساۋىر, 2026
استانادا جازۋشى-ەتنوگراف تورەحان مايباستىڭ كىتابى تانىستىرىلدى
وقيعا • 22 ءساۋىر, 2026
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • 22 ءساۋىر, 2026
پرەزيدەنت سۋ سالاسىنا قاتىستى حالىقارالىق كونۆەنتسيا قابىلداۋدى ۇسىندى
پرەزيدەنت • 22 ءساۋىر, 2026
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • 22 ءساۋىر, 2026
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • 22 ءساۋىر, 2026
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • 22 ءساۋىر, 2026
قاراعاندى وبلىسىندا قۋاتى 500 مۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانتسياسى سالىنادى
ايماقتار • 22 ءساۋىر, 2026
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • 22 ءساۋىر, 2026
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • 22 ءساۋىر, 2026