«اسىل ميراستىڭ» كەزەكتى قامقورلىعى

الماتىدا بۇكىلالەمدىك اۋتيزم ماسەلەسى تۋرالى اقپاراتتاردى تاراتۋ كۇنى اياسىندا بولات وتەمۇراتوۆتىڭ «اسىل ميراس» جەكە قايىرىمدىلىق قورىنىڭ وكىلدەرى ەرىكتىلەرمەن جانە اۋتيزم دەرتىنە شالدىققان بالالاردىڭ اتا-انالارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اۋەگە 2 مىڭ كوك ءتۇستى شار ۇشىردى. سونداي-اق, بۇل كۇنى «اسىل ميراس» جەكە قايىرىمدىلىق قورى ءاۋتيزمى بار بالالاردى قولداپ, «اۋتيزم. بارشامىزعا ءبىر الەم» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى العاشقى جىلى اتقارىلعان جۇمىستارىنا قورىتىندى جاساپ, ەسەپ بەردى. بىلتىر الماتى مەن استانا قالالارىندا ءاۋتيزمى بار بالالاردى وڭالتىپ, ال, اتا-انالارى كەڭەستىك جانە پسيحولوگيالىق كومەك الاتىن «اسىل ميراس» ورتالىقتارى اشىلىپ, ءوز قىزمەتىن باستاعان بولاتىن. اتالمىش قوعامدىق قور باسشىلىققا العان «اۋتيزم. بارشامىزعا ءبىر الەم» باعدار­لاماسىنىڭ باستى ماقساتى – ەرتە دياگنوستيكالاۋ, وڭالتۋ, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى ءاۋتيزمى بار بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ. بۇگىندە قازاقستاندا, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ دەرەگى بويىنشا, وسىنداي دياگ­نوزى بار 18 جاسقا دەيىنگى 1 956 بالا ءومىر سۇرۋدە. وتكەن جىلى بۇل سان 1 456 بالانى قۇراعان. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي بالالار مەن ەرەسەكتەر سانى اناعۇرلىم كوبىرەك, ويتكەنى اۋتيستيكالىق سپەكترى اۋىتقۋىنان (راس) زارداپ شەگەتىندەردىڭ ءبارى بىردەي دۇرىس دياگنوستيكالانباعان. سوندىقتان, «اۋتيزم. بارشامىزعا ءبىر الەم» باعدارلاماسى ءمىن­دەتتەرىنىڭ ءبىرى – قازاقستاندا وسىعان ساي مەديتسينا جانە پەداگوگيكا ماماندارىن دايار­لاۋ بولىپ تابىلادى. – قازىرگى تاڭدا اتالمىش ەكى ورتالىقتا 200-دەن استام بالا وڭالتۋ كۋرسىنان وتۋدە, – دەدى «اسىل ميراس» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ديرەكتورى مارات ايتماعامبەتوۆ. – ال, 400-دەن استام بالاعا ءتيىستى دياگنوزدار قويىلدى. بۇگىندە ولاردىڭ اتا-انالارىنا كونسۋلتاتسيالىق جانە پسيحولوگيالىق كومەكتەر كورسەتىلۋدە. ءبىز «اشىق الەم» قوعامدىق قورىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيمىز. جاقىن ارادا وسىنداي ورتالىقتاردى وسكەمەن جانە قىزىلوردا قالالارىندا اشامىز. 2015 جىلى ورتالىق ماماندارى 25-تەن استام اۋتيزم ماسەلەلەرى بويىنشا الەمدىك ساراپشىلار ترەنينگىنەن وتكەن. العاشقى ءۇش جىل ىشىندە «اسىل ميراس» قورى 1 مىڭنان استام وتباسىنا الەۋمەتتەنۋ مەن وڭالۋعا كومەكتەسىپ, قازاقستانداعى 15 پايىز ادام اۋتيزم ماسەلەسى تۋرالى باستاپقى ءبىلىم الۋدى جوسپارلاپ وتىر. مىنە, بيىل ەكىنشى جىل قاتارىنان الماتىداعى «Dostyk Plaza» سسو جانىنداعى الاڭدا «اسىل ميراس» جانە «اشىق الەم» قوعامدىق قورلارى جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن كومەك, قولداۋ جانە وڭالتۋعا مۇقتاج ءاۋتيزمى بار ادامدارعا اۋدارۋ ماقساتىندا ۆولونتەرلەر جانە اۋتيزم دەرتىنە شالدىققان بالالاردىڭ اتا-انالارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اۋەگە 2 مىڭ كوك ءتۇستى شار ۇشىردى. ءوز كەزەگىندە قوردىڭ قامقورشىلار كەڭە­سىنىڭ توراعاسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور الماز شارمان بالانىڭ بويىنداعى اۋتيزم دەرتىن ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلاتىن باقىلاۋ بارىسىندا عانا ءدال انىقتاۋعا بولاتىندىعىن جانە بۇل ءۇشىن ءتيىستى ماماندار قاجەت ەكەندىگىن ايتتى. – ۇل بالالار اراسىندا اۋتيزم دەرتى قىزدارعا قاراعاندا ءتورت ەسە ءجيى كەزدەسەدى. ءاۋتيزمنىڭ پايدا بولۋى نەگىزىنەن گەنەتي­كالىق فاكتورلارعا بايلانىستى. قازىر ەلىمىزدەگى اۋتيزم دەرتىنە شالدىققان ونداعان مىڭ بالا تاعى ءبىراز جىلدا ەسەيىپ, ەرەسەك ومىرگە قادام باسادى. ال ولارعا قوعامدا ءوز ورىندارىن تابۋعا كومەكتەسۋ – ۇلكەن ماسەلە. ءبىز وسى جاعىن ويلاۋىمىز قاجەت», – دەدى ا.شارمان. ايتا كەتەلىك, جىل سايىن ءساۋىر ايىن­دا الەم ەلدەرىندە «كوك تۇسپەن بويا» اكتسياسى ۇيىمداستىرىلادى. كوك ءتۇس بۇكىل­الەمدىك اۋتيزم ۇيىمىنىڭ ءتۇسى ەكەنى بەل­گىلى. شارا اياسىندا الماتى اكىمدى­گى مەن باسقا دا بىرقاتار مەكەمەلەردىڭ عيما­رات­تارى وسى كۇندەرى كوك ءتۇستى شامدارمەن ساۋلەلەندىرىلگەن. گۇلزەينەپ سادىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»