قادىم عاسىردان قالعان قابىر

التاي تاۋلارىنىڭ قويناۋىنان تابىلدى موڭعوليانىڭ التاي تاۋلارىندا مال باعىپ جۇرگەن ادام ەجەلگى مولانىڭ ورنىن تاپتى. سودان كەيىن ول دەرەۋ ماماندارعا حابار بەرگەن. قازىر ەجەلگى جادىگەرلەرمەن تانىسۋ ءۇشىن ارنايى ماماندار اتالعان جەرگە بارىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن باستادى. حوۆد مۇراجايىنىڭ قىزمەتكەرى ب.ءسۇحبااتاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل – موڭعوليا جەرىندەگى, مۇمكىن ور­تالىق ازيا­داعى سول كۇيىندە ساق­تالعان قابىردىڭ ءبىرى. ارحەولوگتاردىڭ بولجامى بو­يىنشا, زيرات التاي جەرىندە 1500 جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن تۇركىتىل­دەس تايپالاردىڭ بىرىنە تيەسىلى. ءمايىتتىڭ جانىنان جىل­قىنىڭ سۇيەگى, جۇگەن, سازدان جا­سالعان ىدىس, ءشومىش تابىلعان. بۇل زاتتار – كوشپەلى حالىقتىڭ تۇر­مىسىنا قاجەت دۇنيەلەر. وسى­عان قاراپ, عالىمدار ونىڭ ايەل ادام ەكەنى جونىندە بولجام جا­سادى. – ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا, مولا ايەل ادامعا تيەسىلى. سەبەبى, زەرتتەۋ جۇمىستارى كەزىندە ەر ادامعا قا­تىستى زات تاپپادىق. ادەتتە, ولار جاۋىن­گەر رەتىندە قارۋ-جاراق­تا­رى­مەن بىرگە جەرلەنەتىن, – دەدى ب.ءسۇحبااتار. زيرات جەردەن 2803 مەتر بيىك­­تىكتە, تاۋ شاتقالىندا ور­نا­لاس­قان. وسىعان بايلانىستى بۇل ورىن­­عا ەشكىم باتىپ كىرە ال­­ما­عان. تاريحي زاتتاردىڭ ءبۇ­لىن­بەي, ءارى دە­نەنىڭ مۋمياعا اي­نا­لۋى­نا اي­ماقتاعى كليماتتىڭ سال­قىن­دىعى اسەر ەتكەن. ايان ءابدۋالي, «ەگەمەن قازاقستان»