ءبىزدى بىرىكتىرەتىن ۇلى كۇش – مەملەكەتتىك ءتىل

ايتايىن دەگەنىم...

بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان ۇلتارالىق جانە دىندەرارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋدا الەمگە ۇلگى بولىپ وتىر. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ومىرگە كەلگەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزى استانادا ءۇش رەت ۇيىمداستىرىلدى. جۋىردا عانا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءحVى سەسسياسى ءوتتى. ۇلت پەن ۇلتتى ءبىر-بىرىنە دەگەن سىي­لاس­تىق پەن سەنىم, سالت-داستۇرىنە كورسەتىلگەن قۇرمەت جاقىنداستىراتىنى انىق. سونىمەن قاتار, ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنا بىرىكتىرەتىن ۇلى كۇش – مەملەكەتتىك ءتىل. سوڭعى جىلدارى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وڭىرلەر­دەگى بىرلەستىكتەرى دە, ءار ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ مادەني بىرلەستىكتەرى دە ءوز تىلدەرى مەن سالت-داستۇرلەرىن جاڭعىرتۋمەن قاتار, ءوز ىشتەرىندە ارنايى كۋرستار اشىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋ ۇستىندە. بۇل – جاقسى باستاما. ادام ءتىلدى بىلگەن سايىن سانا-سەزىمى تولىعا تۇسەدى, وزگە ۇلتتاردىڭ جاندۇنيەسىن ءتۇ­سىنەدى. ومىردە وزىنە جاقىن دوستار جي­نايدى. قىزمەت بارىسىندا دا ءتىلدى بىلگەننىڭ تيىمدىلىگى وتە زور. وسىنى ۇعىنا بىلگەن وزگە ەتنوس وكىلدەرى «قازاقستاندا تۇرىپ, ءوز ەلىم­نىڭ ءتىلىن ءبىلۋىم كەرەك!» دەگەن پاتريوتتىق سەزىممەن مەملەكەتتىك ءتىلدى ەشقانداي قيىندىق­سىز مەڭگەرىپ الۋدا. قازىر قازاق تىلىندە ەركىن سويلەي الاتىن قازاقستاندىقتار ءوز ءتىلىن ۇيرەنۋگە تالپىنىس جاساماي جۇرگەن كەيبىر قانداستارىمىزعا ۇلگى بولىپ وتىر. مەنىڭ ايتايىن دەگەنىم, قوسىمشا قارجى بولمەي-اق مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنگىسى كەلەتىن ازاماتتارىمىزعا كومەك كورسەتۋىمىزگە بولا­دى. ماسەلەن, ورىس جانە باسقا ۇلتتار تىلىندە ءدارىس بەرەتىن مەكتەپتەردە اشىق ساباقتار مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلسە, ول دا ءبىر يگىلىكتى ءىس بولار ەدى. ورتا ارناۋلى جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا ساياسي جانە ءما­دە­ني ءىس-شارالاردى مەملەكەتتىك تىلدە وتكىزۋ قولعا الىنسا, ول دا وڭ باستاما بولاتىنى ءسوز­سىز. سونىمەن قاتار, ورىس جانە باسقا ۇلتتار تىلىندە ءدارىس بەرەتىن مەكتەپتەردە, كوللەدجدەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبولىم­دەرىن­دە مەملەكەت جانە قوعام قايرات­كەر­لەرى­مەن, اقىن-جازۋ­شى­لارمەن كەزدەسۋلەر مەملەكەتتىك تىلدە وتكەنى ءجون. مۇنى نەگە ايتىپ وتىرمىن. جاقىندا ءبىر تانىسىمنان استاناداعى دارىندى اقىن تولە­گەن ايبەرگەنوۆ اتىنداعى مەكتەپتىڭ بالا­لا­رى وسى قىرشىن كەتكەن اقىننىڭ كىم ەكەنىن بىلمەيتىنىن ەستىدىم. بۇل نەنى كورسەتەدى. مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ مەكتەپ اتاۋىن ءشا­كىرتتەردىڭ ساناسىنا سىڭىرمەگەنى­نەن. اقىن­نىڭ اتىن يەلەنىپ وتىرعان مەك­تەپتىڭ جاع­دايى وسىنداي. بۇل ءبىر مەكتەپتىڭ باسىنداعى عانا پروبلەما ەمەس. وسى ءجايتتى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قاداعالاۋى كەرەك. ويتكەنى, ءار ادام قىزىقتى اڭگىمەنى تۇسىنگىسى كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە كەيبىر ورىس مەكتەپتەرىندە ارا-تۇرا بولسا دا قازاق قالامگەر­لەرىمەن كەز­دەسۋلەر ءوتىپ ءجۇر. ونداي باسقوسۋدان ءشا­كىرتتەر رۋحاني بايلىق الىپ, حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرىن بىلە تۇسەدى. كەڭەس وداعى تۇسىندا ورىس ءتىلىن ۇيرە­تۋدىڭ وڭاي تاسىلدەرى قولدانىلدى. ماسەلەن, ءبىر اۋىز ورىسشا بىلمەي اسكەرگە بارعان قازاق بالاسى ەكى جىلدان كەيىن ەركىن سويلەپ كەلدى. وسى ورايدا مەملەكەتتىك ءتىلدى ءۇي­رەنۋ­دىڭ تاعى ءبىر ءادىسى رەتىندە ءبىزدىڭ قورعا­نىس سالا­سىنىڭ قىزمەتىن تولىقتاي مەملەكەتتىك تىلگە كوشىرۋ كەرەك. ياعني, اسكەري كوميسسارياتتان باستاپ وسىلاي ىستەسەك, ۇتاتىنىمىز كۇمانسىز. بۇگىنگى تاڭدا اسكەردە ساپقا تۇرۋعا, جۇرۋگە بەرىلەتىن بۇي­رىقتار عانا مەملەكەتتىك تىلدە ايتى­لىپ ءجۇر. ول ازدىق ەتەدى. سوندىقتان اسكە­ري ءومىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلۋى كەرەك. قازاقستاننىڭ جانە الەمنىڭ ساياسي جاڭالىق­تارى, ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى جاعدايى تۋرالى مالىمەتتەر ايتىلاتىن ساياسي جات­تى­عۋ ساباقتارى مەملەكەتتىك تىلدە وتكىزىلسە, بۇل ءتىلدى ۇيرەنۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە جاۋىن­گەرلەرىمىزگە جاساعان كومەگىمىز بولار ەدى. يراك ەلەكەەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى.