دالا دانىشپانى اتانعان شاكارىم قاجىنىڭ وسىدان ءۇش جىل بۇرىن اتالىپ وتىلگەن 150 جىلدىق مەرەيتويى «بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەپ اقىننىڭ ءوزى ايتپاقشى, رۋحاني تۇرعىدان العاندا بۇرىنعى تويلاردان وزگەشە سيپاتتا وتكەن بولاتىن. سونىڭ ايعاعىنداي, سول شاقتا اقىن مەرەيتويىنا ارنالعان ۇكىمەتتىك شارالاردان تىس باسقا دا يگىلىكتى ىستەر مولىنان اتقارىلىپ جاتتى.
وسى ورايدا, ەسىمى ەلگە كەڭىنەن تانىمال بەلگىلى مەتسەنات مەدعات قۇلجانوۆتىڭ شاكارىم تويىنىڭ رۋحاني تۇرعىدا بيىك دەڭگەيدە وتۋىنە ەرەكشە ۇلەس قوسقانىن اتاپ ايتپاسقا بولمايدى. ماسەلەن, سول تۇستا عۇلاما اقىننىڭ ەكى تومدىق ولەڭدەر جيناعى, اندەرى جازىلعان كومپاكت-ديسك, اكادەميك-فيلوسوف عاريفوللا ەسىمنىڭ شاكارىم شىعارماشىلىعىن تالداپ, زەرتتەپ ەكى تىلدە جازعان ەكى تومدىعى مەن اكادەميك-سۋرەتشى ماقاش الياكپاروۆتىڭ ءشاكارىم تاقىرىبىنا ارنالعان سۋرەت-البومى مەدعات كارىم ۇلىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن جارىق كورگەن ەدى.
مىنە, ءبىر جىلدان استى, مەكەڭ ەۋروپانىڭ تورىندە, انگليانىڭ استاناسى لوندون قالاسىندا تۇرىپ جاتىر. جانە وندا بوس قاراپ جاتقان جوق. ياعني, مەتسەناتتىق جاڭا قىرىمەن تانىلىپ وتىر. ال وعان دالەل كەرەك بولسا, ايتايىق.
جاڭا جىل قارساڭىندا «ەلارنا» تەلەارناسى لوندوندا وتكەن «شاكارىم» سيمفونياسىنىڭ تۇساۋكەسەر كەشىنەن حابار كورسەتتى. ونى جاڭاجىلدىق قاربالاس شاقتا بىرەۋ كورىپ, بىرەۋ بايقاماي دا قالعان بولار. ءتىپتى, سول حاباردى كورگەندەردىڭ ءوزى كوپ نارسەنىڭ بايىبىنا بويلاي الماي قالعانى دا راس. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ رۋحاني ومىرىندەگى ەرەكشە وقيعا تۋرالى ارنايى ءسوز قوزعاۋدىڭ ەش ارتىقتىعى جوق دەپ بىلەمىز.
سول تۇستا لوندونعا ەلىمىزدىڭ ءبىراز ايتۋلى ازاماتتارى بارىپ كەلگەن بولاتىن. سونىڭ ءبىرى, مەدعات مىرزانىڭ جاقىن ءىنىسى شاعان جۇماقسانوۆ باۋىرىمىزدىڭ ايتۋىنشا, «ءشاكارىم» سيمفونياسىنىڭ تۇساۋى سونداعى 2,5 مىڭ ورىندىق «Roۋal FestivaI HaII» دەپ اتالاتىن كونتسەرت زالىندا ءوتىپتى. زالدا ينە شانشار ورىن بولماپتى. ورايى كەلگەندە ايتا كەتسەك, «شاكارىم» سيمفونياسىن تىڭداۋ ماقساتىمەن كارى قۇرلىقتىڭ جەر-جەرىنەن ەكى ءجۇزدەن استام قانداستارىمىز كەلىپتى.
سيمفونيا اۆتورى بۇگىندە اۋەندەرى الەمگە كەڭىنەن تاراعان اعىلشىن كومپوزيتورى كارل دجەنكينس دەسەك, قولعا تيگەن ءمالىمەتكە قاراعاندا, ول اتاعىنان ات ۇرىككەندەي حاس تالانت كورىنەدى. ايتالىق, ونىڭ قايسىبىر شىعارماسى الەمنىڭ جيىرماشاقتى ەلىندە مىڭنان استام رەت ورىندالعان. سوعان وراي سD ديسكىلەرى جيىرماشاقتى التىن, قولا جۇلدەلەرگە يە بولعان. مۋزىكا سالاسىنىڭ دوكتورى اتانعان كارل دجەنكينس سونداعى كورولدىق مۋزىكا اكادەمياسىمەن قوسا بەس ۋنيۆەرسيتەت پەن كونسەرۆاتوريانىڭ ستيپەندياتى, پروفەسسورى اتاقتارىنا يە بولعان.
كارل دجەنكينس مىرزانىڭ وسىعان دەيىن قول جەتكىزگەن اتاقتارىن ودان ءارى دە سوزا بەرۋگە بولادى. ەڭ باستىسى, ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بولىپتى. سوعان وراي, قازاق اۋەندەرىمەن, حالقىمىزدىڭ سالت-داستۇرىمەن بۇرىننان تانىس. «شاكارىم» سيمفونياسىنا دەمەۋشىلىك جاساعان مەدعات مىرزانىڭ تاڭداۋى وسى كىسىگە ءتۇسۋى دە سوندىقتان بولسا كەرەك.
وسى ورايدا ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, سول «شاكارىم» سيمفونياسىن ورىنداعان اعىلشىنداردىڭ فيلارمونيالىق وركەسترىنىڭ قۇرامىنا قازاقستاننان دومبىراشى اسقار سۇلتانعازين, ساز سىرناي شەبەرى انار قاسىموۆا, شاڭقوبىزدا ويناپ, كومەيمەن ءان ايتۋشى ەدىل قۇسايىنوۆ سىندى ونەر يەلەرى شاقىرىلىپتى. سونىمەن بىرگە وعان قاتىسقان الەمگە تانىمال سكريپكاشى مارات بەيسەنعاليۆ پەن ونىڭ قىزى, سوپرانو ءۇندى ءانشى ارۋحان ونەر كەشىنىڭ ءارىن كەلتىرىپتى. شاعىن وسى ساپارىندا «ءشاكارىم» سيمفونياسىنىڭ مەدعات كارىم ۇلىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن شىققان كومپاكت-ديسكىسىن الا كەلگەن ەكەن. جالپىۇلتتىق سيپاتتاعى سيمفونيانى, ارۋحاننىڭ ورىنداۋىنداعى قاجىنىڭ «انامنان العاش تۋعاندا» دەگەن سازدى ءانىن تىڭداي وتىرىپ, عاجاپ ءبىر سەزىمگە ءبولەندىك. اسىرەسە, تۇماندى البيوندا تۋعان قارىنداسىمىزدىڭ ءشاكارىم ءانىن انا تىلىمىزدە شىرقاۋىنا سۇيسىندىك.
سول جولعى ونەر كەشى كورەرمەن تاراپىنان الەمدىك پرەمەرا رەتىندە قابىلدانىپتى. ويتكەنى, جوعارىدا ايتقانداي, كارل دجەنكينستىڭ تانىمال ءبىر شىعارماسى كەشتىڭ ەكىنشى ءبولىمىندە مىڭىنشى رەت ورىندالىپتى. وركەستر ەندى وسى كونتسەرتتىك باعدارلامامەن نيۋ-يورك, توكيو, ۆەنا, استانا قالالارىنا جول تارتپاق.
سودان كەيىن ەستىپ وتىرعان جانە ءبىر جاڭالىق, مەدعات مىرزا الداعى كوكتەمدە ناۋرىز مەيرامىن لوندوندا لايىقتى تۇردە اتاپ وتۋگە دايىندالىپ جاتقان كورىنەدى. ەلجاندى ازاماتتىڭ بۇل باستاماسىنا قايتىپ ءسۇيسىنبەسسىڭ! ءبىراز وقىرمان, كورەرمەنمەن تىلدەسكەنىمىزدە, ونىڭ ىشىندە ونەر مەن ادەبيەتتىڭ جاناشىرى, بەلگىلى تاريحشى-عالىم, شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ شاكارىم تۋرالى بۇل سيمفونيا ەندى «حابار», ياكي «قازاقستان» تەلەارنالارىنىڭ بىرىنەن بەرىلسە دەگەن تىلەك ايتىپ ەدى. بۇل دا ورىندى تىلەك پە دەيمىز.
داۋلەت سەيسەن ۇلى.
سەمەي.
سۋرەتتەردە: مەدعات قۇلجانوۆ جانە كارل دجەنكينس; «شاكارىم» سيمفونياسىن ورىنداعان اعىلشىنداردىڭ فيلارمونيالىق وركەسترى.
