08 قاڭتار, 2011

باعدارلامادا كىنارات جوق دەسەك تە

4 مين
وقۋ ءۇشىن

ءسىزدى نە تولعاندىرادى؟

وتكەن جىلعى 23 ماۋسىمدا پرەمەر-ءمينيستردىڭ اتىنا ءبىر توپ دەپۋتات «نۇرلى كوش» اۋىلىنداعى سالىنعان ساپاسىز ۇيلەر تۋرالى جانە ءوز كوزىمەن كورسىن دەپ سول ۇيلەردىڭ سۋرەتتەرىن قوسا تىركەپ, دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ەدىك. ءبىزدىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىمىزدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە قاتىستى ارنايى تەكسەرۋ ناتيجە­سىن­دە بۇرناعى جىلعى قىستا سۋىق, ىلعالدى بولعا­نى جانە كەيبىر ۇيلەردىڭ ساپاسىز سالىنعانى تۋرا­لى كەمشىلىكتەر بويىنشا اكتىلەر جاسا­لىپ, سو­عان بايلانىستى قاجەتتى جوندەۋ جانە قالپى­نا كەلتىرۋ جۇمىستارىن تامىزدىڭ 15-ىنە دەيىن اياق­­تاۋ تاپسىرىلىپ, ماسەلەنى تىكەلەي وبلىس اكى­مى باقىلاۋىنا العاندىعى  ءجو­نىن­دە جاقسى حابار الىپ, ىشتەي قۋانىپ قالىپ ەدىك. بىراق, جا­قىن­دا 63 ورالماننىڭ اتىنان كەلىپ تۇسكەن ارىز­دى كورىپ, قۋانىشىمىز سۋ سەپكەندەي باسىلدى. كراسنىي يار كەنتىنىڭ جانىندا ورنالاسقان «نۇرلى كوش» اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ جىلاپ ايتقان زارى مەن مۇڭىن ەكىنشى رەت كوتەرىپ, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ نازارىنا سالۋ ماقساتىندا  قايتا جازىپ وتىرمىز. «نۇرلى كوش» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا سا­لىن­عان ساپاسىز ۇيلەر تۋرالى ۇلتتىق تەلەارنالار دا ارنايى رەپورتاج دايىنداپ, نازارعا ۇسىن­عان­دا­رىن كورىپ, كۋا بولدىق, ال «قازاقستان زامان» گازەتىندە ەكى مارتە كولەمدى ماقالا جاريالاندى. اشىن­عان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ: «ەندى تەك ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا اشىق حات جازىپ جولداۋدان باسقا امالىن  كورىپ تۇرعان جوقپىز», – دەگەنىن كوزىمىز كوردى. «باياعى جارتاس – ءبىر جارتاس» دەگەندەي, مى­نان­داي كوزبوياۋشىلىققا نە ايتارىمىزدى بىلمەي, سول قۇ­رىلىستى جۇرگىزگەن مەردىگەر مىرزانى ءبىر اي بالا-شاعاسىمەن ءوزى سالعان ۇيلەردىڭ بىرىنە تۇر­عىزسا, «مۇمكىن باسقاشا ويلانار ما ەدى؟» دەگەن  دە وي كەلدى. نە ىستەرلەرىن بىلمەي, تىعىرىققا تىرەلگەن, كوزدەرى مۇڭعا تولعان باۋىرلارىمىزدىڭ جۇزدەرىنە قاراپ, وسى ساپاسىز سالىنعان ۇيلەردى ءبىز سالعانداي كۇي­ كەشتىك. قىس بولسا, قىلىشىن سۇيرەتىپ, بىردەن قاتتى سۋىعىن  الا كەلدى. اۋىل تۇرعىندارى: «كوپ­تەگەن ورالماندار قىستاپ شىعۋعا استانا جانە باس­قا قالالارعا امالسىزدان كەتىپ جاتىر» دەگەندى ايت­تى. سونىمەن بىرگە, ورالمانداردىڭ جۇمىسسىز ءجۇر­گەندەرى دە جەتەرلىك ەكەن. جازدا «ەكى قولعا – ءبىر كۇرەك» دەپ جۇمىس تاۋىپ ىستەپ, ال قىستا جاپپاي جۇمىسسىز وتىرعاندارىن دا الدىمىزعا تارتتى. «نۇرلى كوش» باعدارلاماسىنىڭ قابىلدانعا­نى­نا ەكى جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. باعدارلاما اتىنا زاتى ساي بولار دەپ كۇتتىك. الايدا, قازىرگى تاڭدا بۇل باع­دارلامانىڭ دا شيكىلىكتەرى انىقتالىپ, شەتتەن كەل­گەن قانداستارىمىزعا شاراپاتىنان گورى كەسىرىن تيگىزىپ جاتقانى الاڭداتۋشىلىق تۋعىزۋدا. ءويت­كەنى, بە­رىلگەن ۇيلەر ارزانقول قۇرىلىس ماتەريال­دارى­نان سالىنىپ, قىسقى ايلاردا ولاردىڭ سۋىق, جايسىز جاعدايلارى كوپتەپ كەزدەسۋدە. سونىمەن قاتار, جۇمىسسىز وتباسىلار اي سايىنعى نەسيەنى تولەۋگە قاۋقارسىز بولىپ وتىر. سوعان بايلانىستى الداعى ۋاقىتتا وسىنداي تۇرمىستىق-الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ  ءتۇيىنى قالاي شەشىلمەك؟ ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن ازىرلەنگەن باعدارلاما­عا تاعار ايىپ جوق – سىرتتان كەلگەن اعايىندار ءۇشىن ءساتتى جاسالعان. سوندىقتان, اتقارۋشى بيلىك ورگاندارى مەملەكەت تاراپىنان ورالماندارعا كورسەتىلەتىن كومەكتى, ايتەۋىر, ايتارعا, جاي عانا ەسەپ ءۇشىن ەمەس, قانداستارىمىزدى وزىمىزبەن تەرەزەسى تەڭ, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگىنە ءوز ۇلەسىن قوساتىن, «ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعاراتىن» اعايىن  رەتىندە قابىلداپ, باۋىرعا باسۋ قاجەت. بۇل – ءبىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزدىڭ, دەموگرافيالىق دامۋىمىز بەن جارقىن بولاشاعىمىزدىڭ  كەپىلى. كەلگەن اعايىندارىمىزدىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا, ولاردىڭ ورتاعا بەيىمدەلىپ, كىرىگۋىنە, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن بولىنەتىن قاراجاتتىڭ ماقساتتى پايدالانىلۋىنا باسا نازار اۋدارعان ءجون دەپ ەسەپتەيمىز. قۇرمانعالي ءۋالي, ءماجىلىس دەپۋتاتى.
سوڭعى جاڭالىقتار

بولعان انا شاپانى

رۋحانيات • كەشە