يسلام, «SMS» جانە اۋىلدىڭ «جاڭا قازاعى»

(قاز قالپىندا) «تاۋەلسىزدىك جاڭا ءداۋىر قا­زاق­تارىن تۋدىردى» دەسەم, ءبىر ­تۇر­لى رەسميلەۋ بولىپ كەتە مە, ءبۇ­گىندە استانادان اۋىلعا, اۋىل­دان استاناعا دەيىنگى تۋعان­دا­رىڭ­نىڭ ءبارى ساناسىن دا, ءسان-سال­تاناتىن دا ابدەن تۇزەپ العان. جاڭا جىلدان كەيىن ءبىر جاماعايىن كەلىپتى قالاعا. «ءولا, نەعىپ بىتپەيتىن دەمالىس بۇل؟» دەيدى ىشەگىن تارتىپ. «بازارعا بارسام, تىم-تىرىس, دۇكەنگە بارسام, ەسىكتەرى تارس جابىق. كوشە اناۋ, كولىك اتاۋلىدان جۇرداي. قالاي ىشتەرى پىسپاي جاتىر, ءا, بۇ جۇرتتىڭ؟!.» «ءپىس قازانىم بەس اي» دەيتۇعىن قاتال باي مەن ساراڭ بايبىشە سەكىلدى باياعى كەڭەس وكىمەتىنىڭ كەزىندە «ولاي بولسا, جات جامباسىم جەتى اي» دەيتىن قىر قازاعىنا ءتان قىرسىق­تى­عى­نان تۇلا بويىندا تۇك تە قال­ماعان. ويتكەنى, قوراسىنداعى پالەن باس جىلقى, تۇگەن تۇيە, سيىر, قوي, ەشكى, تاۋىق, تاعى نە, ءيا, اۋلاسىنداعى كامبايىن, تىراكتىر, جۇك ماشينەسى, جەڭىل كولىك... ايتەۋىر, جامباسىنا جەر يىسكەتپەيتىن سەبەپ-سالدار تو­لىپ جاتىر. جۇمىسباستى بولىپ جۇرسە دە بىلمەيتىنى جوق تاعى. «ءسامميتتى ابىرويمەن وتكىزىپ تاس-تا-دى-ىق», دەيدى تۋرا ءبىر تورتكۇل دۇنيەدەن جينالعان ساقا ساياساتكەرلەرمەن جاڭا عانا ەت جەپ, سورپا ءىشىپ كەلگەندەي كەكىرىپ. «قۇداي قالاسا, ەندى يسلام كون­فەرەنتسياسىنا جاقسىلاپ تۇ­رىپ توراعالىق ەتسەك! ونىڭ العاشقى وتىرىسى مەككەدە وتكەن ەكەن دەيدى, ءا؟». ارعى-بەرگىنى جاقسى بىلەتىن اقىلمان وقىمىستى ريزا بولىپ, ال تاريح تۇرماق اتا تەگىن دە ونشا بىلىڭكىرەي بەرمەيتىن شالا «وقى­مىستىلار» شايىنە شاشا­لىپ, كۇمىلجىپ قالا جازدايتىن-اق ۇتىمدى ءسوز. مىنەكيىڭىز, قۇمدا قوي با­عىپ ءجۇر دەگەن جاماعايىن قالادا وي باعىپ جۇرگەندەردەن «كەم سوقسام, ءبىر جەرىمنەن جەل سوقسىن» دەگەندى استارمەن-اق ادەمى اڭعارتىپ وتىر. ونى­سى­مەن دە قويماي, «ءاي, مىناۋ «قاراتورعايدىڭ ۇياسىنداي» بول­عان پاتەردە سەندەرمەن بىرگە «قامالىپ» وتىرعانىمدا, كولىگىمدى قالانىڭ «جالعىز اياق» ۇرىلارى جايعاپ كەتپەسىن» دەگەندەي, تەرەزەدەن سىرتتاعى شەتەلدىك كولىگىنە قايتا-قايتا قاراعىشتاپ قويادى. ىشقىرلىعىن ۇستاپ تۇرعان بەلدىگىنەن ءبىر ەمەس, ەكى ۇيالى تەلەفون كورىنەدى ءوزىنىڭ. «وۋ, مىنالارىڭ ءبىر ادامعا شىلىي كوپ ەمەس پە؟» دەيسىڭ قانسو­نار­عا شىعىپ, قوياننىڭ جىمىنا تاپ بولعان اڭشىداي اڭگىمە ۇستىنە اڭگىمە تۋدىرعىڭ كەپ, ول بولسا «مۇنىڭ بىرەۋى «پاتپورت», ەكىنشىسى «كەيسەل», مىنا «پاتپورت» دەگەنى تەڭگە ۇندەمدەۋگە تيىمدىلەۋ, ال «كەيسەلى» قاي قي­ىردا جۇرسەڭ دە «ۇستاي» بەرەدى», دەيدى جايباراقات. سول كەزدە الگى ۇيالى تەلەفوندارىنىڭ بىرەۋى جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنان «بەلگى» بەرىپ, بەزىلدەي باس­تاي­دى. جاماعايىنىڭ بولسا ۇيالى تەلەفونىنا جالما-جان ۇڭىلەدى دە «كەشىرىڭىز, «ەس-ەم-ەس سابشەنيە ەكەن, بۇل «سوتكى» دەگەنىڭىز قازىر ءجۇدا جاقسى بولدى عوي, باياعىدا قالاي كۇن كورگەنبىز دەسەڭشى, «ەس-ەم-ەس (Sمs-دەپ ءتۇ­سىنىڭىز)-يسلام» دەگەننىڭ قىز­مە­تىنە جازىلىپ ەم, ناماز ۋا­قىتىن كۇندەگىسىن كۇندە قاي ساعات, قاي مينوتىنە دەيىن حابارلاپ تۇرادى. ودان كەيىن قۇران اياتتارى مەن حاديستەرىنەن قىسقا دا نۇسقا عىپ ناقىل جولدايدى. مىناڭ قاراش, «بەرگەن ۋادەسىن ورىنداۋ تۋرالىق­تىڭ ەڭ الدىندا جۇرەدى. قيا­ناتتىڭ ەڭ الدىندا وتىرىك ايتۋ جۇرەدى. (حازىرەتى ابۋ باكىر ر. ا. )» دەپتى. اتا-بابا­لا­رى­مىزدىڭ قولى مۇندايعا قاي ۋاقىتتا جەتىپ ەدى ا...». كەڭسەسىندەگى كومپيۋتەرمەن جۇمىس ىستەي المايتىنى بىلاي تۇرسىن, ءالى كۇنگە دەيىن ۇيالى تەلەفوندى پايدالانۋدان بوي­ىن اۋلاق ۇستايتىن «وقىمىس­تى­لار­دىڭ» دا ۇياتتان ورتەنەر تۇ­سى وسى. ويتكەنى, وركەنيەتكە جا­قىن وبلىس ورتالىعىنان شال­عايدا, قايداعى ءبىر قيان تۇك­پىردە جاتقان قۇمعا قاراي 300-350 شاقىرىم جەردەگى اۋىلدا قويىن قۇرتتاپ, ايرا­نىن ۇرتتاپ جۇرگەن جاما­عايىن ۇيالى تەلەفونىن بايلانىس قۇ­رالى عانا ەمەس, حات-حابار جەتكىزىپ تۇراتىن «قولبالاعا» اي­نال­­دىرىپ الىپتى. تۇسىنە بىلگەنگە, اعارتۋشىلىق ماقسا­تىن­دا ومىرگە كەلىپ, بۇگىندە ميل­ليونداعان ءمۇ­مىن مۇسىل­مان­دار­دىڭ جۇرەگىن جاۋلاپ العان «اسىل ارنا» تە­لە­ارناسى سياقتى «Sمs-يسلام» دا ۋاقىت ومىرگە اكەلگەن ءدىني اعار­تۋشىلىق تۇرعىداعى ەلەك­ترون­دى حات-حابار كوزدەرىنىڭ ءبىرى. «وتاندى ءسۇيۋ – يماننان» دەيدى ءمۇمىن قازاقتار. يسلام كونفەرەنتسياسى ۇيىمىنىڭ كوپ­­تەگەن ماقسات-مۇددەلەرىنىڭ ءبىرى كەدەيشىلىكتى ازايتۋ, ءبىلىم ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ەكەن, ەندەشە بۇل تالاپتار ءبۇ­گىندە ءار قازاق شاڭىراعى ءۇشىن تاڭسىق ەمەس. «قازىر توق­سا­نىن­شى جىلدارداعى «جابايى» ساۋدا-ساتتىقتىڭ بەدەلى ءتۇسىپ, ءبىلىم مەن عىلىمعا نەگىزدەلگەن بيزنەستىڭ باعى جانىپ كەلەدى» دەيتىن ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ ءوزى اۋىلداعى شارۋا قوجالىعىن جاڭا تەحنولوگيالارمەن جاب­دىقتاپ, قالا كافەلەرىن قىمىز بەن شۇباتقا, قازى مەن قارتاعا تولتىرىپ تاستاعان. * * * قىزىق كورىپ جاماعايىن­نىڭ ۇيالى تەلەفونىنداعى «Sمs-سووبششەنيەگە» بۇل دا ۇڭىلگەن. كوزى ديسپلەيدەگى «يا, اللا تا­عالا! مەنى باسشى­لى­عىڭا الىپ, دۇرىستىققا باستاۋىڭدى تىلەيمىن» دەگەن جازۋدى شالدى. «قازاق جۇرتى كۇن سايىن قاي­تالاپ ايتاتىنداي ىزگى دۇعا­لاردان ەكەن» دەدى ىشىنەن. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. جامبىل وبلىسى.