06 قاڭتار, 2011

يماندىلىققا جول باستاعان باسىلىم

3 مين
وقۋ ءۇشىن
اقپارات قۇرالى ادامزاتتىڭ تاربيەشىسى, رۋحاني ازىعى. بۇل – ءومىر شىندىعى. جىلدان جىلعا ۇلت­تىق باسىلىمداردىڭ ساپاسى ارتىپ, سانى دا كوبەيۋدە. اسىرەسە, رۋحاني تىرەك بولاتىن باسىلىم­داردىڭ حالىق اراسىنا كەڭىنەن تا­رالۋى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى. سونداي باسىلىمداردىڭ ءبىرى شىعىس قازاقستان وبلىسىنا تا­رايتىن «يسلام نۇرى» گازەتىنە 10 جىل تولىپ وتىر. ارينە, «گازەت شىقتى, ون جىل تولدى» دەپ ايتا سالۋ وڭاي, بىراق ونى ۇيىم­داس­تىرۋ, باسشىلىق جاساۋ, قارجى­لان­دىرۋ, تاراتۋ نارىق زامانىندا وڭاي شارۋا ەمەس ەكەنى اركىمگە دە ايان. ەندەشە, وسى قيىندىقتاردى جەڭە بىلگەن, باتىل قادام جاساپ, قو­عام­دىق ءمانى زور, وسى زامانعا قاجەت گازەتتى شىعارۋدى قولعا العان جۋرناليست داۋلەت تىلەۋبەرديەۆ ەدى. بۇگىندە «يسلام نۇرى» گازەتى 5 مىڭ تارالىممەن شىعىس قازاق­ستان وبلىسىنا تاراپ وتىر. وسى باسىلىمنان ءتالىم الىپ, يمان­دىلىق جولىنا بەت بۇرعانداردىڭ سانى قانشاما. – ءبىزدىڭ باسىلىم دىنگە جاڭا بەت بۇرا باستاعان ادامدارعا ار­نالعان. سوندىقتان, گازەت بەتىندە بەرىلەتىن ماقالالاردىڭ وقىرمان­دار ءۇشىن ءتۇ­سىنىكتى بولۋىنا كوپ كوڭىل ءبو­لە­مىز. سونىمەن بىرگە تا­عىلىمى مول اڭگىمەلەردى گازەت بەتىندە ءجيى بەرۋدى ماقسات ەتۋدەمىز, – دەيدى ءسوز ارا­سىندا گازەت رەداكتورى. جۋرناليست داۋلەت قاجى تىلەۋبەرديەۆ ەلىمىزدە ەندى قانات جايا باستاعان ءدىني جۋرناليستيكانىڭ ال­عاشقى قارلىعاشتارىنىڭ ءبىرى بول­دى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. جالپى, قازاق جۋرناليس­تي­كا­سىندا ءدىني تاقىرىپقا قالام تار­تىپ جۇرگەن جۋرناليستەر سانى از. ول ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ءدىني ساۋاتتىلىق قاجەت. سەبەبى ءدىن ءنا­زىك تە كۇردەلى ءىلىم جانە بۇگىندە ادام­دى اداستىراتىن اعىمدار دا كوپ. بايقاماساڭ, قالىڭ جۇرتشى­لىق­تى شاتاستىرۋىڭ مۇمكىن. سون­دىقتان, ءدىني تاقىرىپقا قا­لام تارتۋ مول ىزدەنىستى, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەدى. 2007 جىلى سەمەيلىك جۋرناليستەر اراسىنان ول العاش رەت مەككە-مەدينەگە بارىپ, قاجىلىق پارى­زىن وتەپ قايتتى. اكەسىنىڭ اي­تۋ­ىنشا, 1931 جىلى «حالىق جا­ۋى» اتانىپ, 85 جاسىندا ۇشتىكتىڭ ۇكى­مى­مەن جازىقسىز سوتتالعان ءۇل­كەن اتاسى يسا قاجى 1907 جىلى جەل­توقسان ايىندا قاجىلىق سا­پارعا ات­تانىپ ءبىر جىل ءجۇرىپ قايتقان ەكەن. تاعدىردىڭ جازۋى شىعار, شوبەرەسى 100 جىلدان سوڭ ءدال جەلتوقسان ايىندا قاسيەتتى جەرگە تابان تىرەدى. «ەلىمىز ءوز تاۋەلسىزدىگىن العان­نان بەرى حالقىمىز دىنگە بەت بۇرا باستادى. قازىرگى تاڭدا باس ءمۇفتي ءابساتتار قاجى دەربىسالى حازىرەت ءدىني ۋاعىزداردى جانداندىرۋ ءما­سەلەسىن ءبىرىنشى ورىنعا قويىپ وتىر. ەلىمىزدە «يسلام جانە ءور­كەنيەت» جانە «يمان» باسىلىم­دارى باستا­عان كوپتەگەن ءدىني با­سىلىمدار ءدى­نىمىزدىڭ قۇندى­لىق­تارىن حالىق اراسىنا ناسيحاتتاۋدا ايرىقشا ءرول اتقارىپ وتىر. سونىڭ ءبىر ايعاعى – وبلىسىمىزدا شى­عا­تىن «يسلام نۇ­رى» گازەتى. وسىن­داي باسىلىمدى 10 جىل بويى ءۇز­دىكسىز شىعارىپ كەلە جات­قان ۇلت­جاندى ازاماتتارعا ايتار العىسى­مىز مول», – دەيدى قازاق­ستان مۇ­سىلماندارى ءدىني باسقار­ماسىنىڭ سەمەي وڭىرىندەگى وكىلى تىنىشتىق قاجى ياحيا ۇلى. گازەتتىڭ بۇل كۇندە باستى تا­قىرىبى: ءدىني-تانىمدىق جولى بول­­سا, گازەت ۇجىمى ءبىر باعىتپەن شەكتەلمەي, ۇلتىمىزدىڭ ادەت-عۇر­پىن, سالت-ءداستۇرىن, اۋىز ادە­بيەتى ۇلگى­لەرى مەن تاربيەلىك تاعىلىمى مول اڭگىمەلەردى دە جاريالاپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتاردا دا «يسلام نۇرى» گازەتىنىڭ وقىرماندارى كو­بەيە تۇسەرىنە ەش كۇمان جوق. داۋلەت سەيسەن ۇلى. سەمەي.
سوڭعى جاڭالىقتار

بولعان انا شاپانى

رۋحانيات • كەشە