قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆتىڭ تۇرعىندار الدىنداعى ەسەبى قالاداعى كەنشىلەر مادەنيەت سارايىندا ءوتتى. ادەتتەگىدەي, كەڭ سارايدا ينە شانشار ورىن بولمادى. اكىمنىڭ ەسەبىن تىڭداپ, كوكەيىندە جۇرگەن ساۋالدارىن قويۋ ءۇشىن تۇرعىندار وبلىسىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ات سابىلتىپ كەلگەن ەكەن. سونداي-اق, ەسەپ بەرۋ كەزىندە وبلىستىڭ اۋداندارىمەن ون-لاين رەجىمىندە بەينەبايلانىس جۇمىس ىستەدى.
ەسەپ بەرۋ جيىنىندا وبلىس اكىمى شامامەن العاندا 40 مينۋتقا جۋىق ۋاقىت بايانداما جاسادى. بۇل جەردە ءوڭىر باسشىسى ايماقتىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرلىگىنە كەڭىنەن توقتالىپ, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ بارىسىن ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى, بولاشاققا دەگەن جوسپارلارى تۋرالى حاباردار ەتتى.
وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى وڭىردەگى ەكونوميكالىق ءوسىم 1,8%-عا قامتاماسىز ەتىلگەن. ايماقتىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 3 ترلن. تەڭگەگە جۋىقتاپ, بۇل كورسەتكىش بويىنشا وبلىس قازاقستاندا ۇزدىكتەر قاتارىندا كەلەدى ەكەن. وندىرىستە, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستە, تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋ جانە باسقا دا بىرقاتار كورسەتكىشتەر بويىنشا ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالادى. ورتاشا ايلىق ەڭبەكاقى كولەمى دە 4,8%-عا ۇلعايىپ, 110 349 تەڭگەنى قۇراعان. سونداي-اق, وبلىس باسشىسى بيىلعى بيۋدجەتتىڭ ۇنەمدەۋ رەجىمىندە قالىپتاسقانىنا قاراماستان, جالاقى, جاردەماقى, شاكىرتاقىلار جانە باسقا الەۋمەتتىك تولەمدەر تولىق كولەمدە ورىندالاتىنىنى باسا ءمان بەردى.
نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ قاراعاندى وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنە باستاعانىن اتاپ ءوتتى. مىسالى, 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, ىشكى جالپى ءونىم 162,9 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, ءوسىم 7,3%-دى قۇرادى. مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن مال جانە قۇس باسىنىڭ ءوسۋ ءۇردىسى ساقتالعان. «پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ الدىنا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداي وتىرىپ, وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا تيىمدىلىگى تومەن, سۋدى قاجەتسىنەتىن داقىلداردى ءوسىرۋ كولەمى شەكتەلىپ, ولاردى كوكونىستىك, مايلى جانە جەمدىك ونىمدەرگە اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە», – دەدى وبلىس اكىمى.
بۇگىنگى كۇندە باعا ساياساتى باستى نازاردا تۇر. وسى ماسەلەنى ەسكەرە وتىرىپ, وبلىس باسشىسى بۇل سالاداعى احۋالعا دا باعا بەرە كەتتى. مىسالى, 2015 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا وبلىستاعى تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسى 2014 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا شاققاندا 111,6% دەڭگەيىندە (ونىڭ ىشىندە, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا – 112,5%, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلارعا – 118,5%, اقىلى قىزمەتتەرگە – 104,8%) تۇزىلگەن, بۇل – وبلىستار اراسىنداعى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش. سونىمەن قاتار, ول الەۋمەتتىك ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا ساۋدا ۇستەمەسىن مەيلىنشە از قوسۋ, نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىن ۇزدىكسىز جەتكىزۋ جانە جالعا بەرۋ اقىسىنىڭ مولشەرىن ۇلعايتپاۋ تۋرالى 3 مىڭنان اسا مەموراندۋمنىڭ جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن مىسالعا كەلتىردى.
جالپى, وبلىس اكىمىنىڭ تۇرعىندار الدىنداعى ەسەبى كەزىندە ەكى نارسە ەرەكشە ەستە قالدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – ءوڭىر باسشىسى شەتەلدىك ينۆەستورلارعا قاراتا اعىلشىن تىلىندە ءۇن قاتىپ, ولاردى وبلىسىمىزعا ينۆەستيتسيا سالۋعا, ارىپتەستىك نەگىزدە تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.
بۇل رەتتە ءوڭىر باسشىسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا وبلىستا ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى كەڭەس قۇرىلعانىن تىلگە تيەك ەتتى. كەڭەس قۇرامىنا ينۆەستورلار, ءىرى بيزنەس, دامۋ ينستيتۋتتارى جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى ەنگىزىلگەن. قازىردىڭ وزىندە بۇل شارانىڭ ومىرشەڭدىگى ءار-ءار جەردە كورىنىس تاۋىپ وتىر. مىسالى, قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىعى اياسىندا يندۋستريالاندىرۋ جانە ينۆەستيتسيا سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جۇمىستار جالعاسۋدا. وعان قاراعاندى وبلىسىنان 2 جوبا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كومىر وڭدەۋ جونىندەگى كەشەن قۇرىلىسى» جانە «سارىارقا» اەا اۋماعىندا كەشەندى بالقىتۋلار زاۋىتى قۇرىلىسى» جوبالارى ەنگىزىلگەن.
ەكىنشى ەستە قالعانى – بىلتىرعى جىلعى تاسقىننان مەيلىنشە زارداپ شەككەن بۇقار جىراۋ اۋدانىنداعى مۇستافين كەنتىنىڭ تۇرعىنى قويعان سۇراققا بەرگەن جاۋابى بولدى. كەنت تۇرعىنى وبلىس باسشىسىنا جەرلەستەرىنىڭ ءدال قازىرگى ۋاقىتتا بىلتىرعى جاعداي قايتالانا ما دەپ ۇرەي قۇشاعىندا جۇرگەنىن جەتكىزدى. «سونداي جاعداي بولماس ءۇشىن بيىل اپاتتىڭ الدىن الاتىن قانداي شارالار اتقارىلىپ جاتىر؟», – دەپ سۇرادى جيىنعا قاتىسۋشى. وبلىس باسشىسى بۇل سۇراققا جان-جاقتى جاۋاپ بەردى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ءبىزدىڭ وبلىسىمىزعا ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو مىرزانىڭ ەكى رەت كەلىپ, سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارىمەن تانىسىپ كەتكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, ۆيتسە-مينيستر وبلىستاعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا, جالپى, توتەنشە جاعدايلارعا دەگەن دايىندىق بارىسىنا وڭ باعا بەرگەن. «بيىل ءبىز تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىنە تىڭعىلىقتى تۇردە دايىندالدىق. الدا-جالدا اپات بولىپ جاتسا – ونىڭ زارداپتارىن جويۋ ءۇشىن دەپ بيۋدجەتتەن 1 ملرد. تەڭگە كولەمىندە قاراجات قاراستىرىپ قويدىق», – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
البەتتە, وبلىس اكىمىنە زالدان تىكەلەي, سودان سوڭ بەينەبايلانىس ارقىلى قويىلعان سۇراقتار وتە كوپ بولدى. ءاربىر سۇراقتىڭ ارتىندا ادامداردىڭ تالاپ-تىلەگى, وكپە-نازى, ۇسىنىس-ءوتىنىشى, سونداي-اق, جەكەلەگەن ادامداردىڭ, ءتىپتى, بۇتىندەي ءبىر اۋىل, اۋدان, قالالاردىڭ تاعدىرى تۇرعانىن ەسكەرگەن ءوڭىر باسشىسى ءوز جاۋابىن بۇگىنگى كۇن شىندىعىنا ورايلاستىرا وتىرىپ, مەيلىنشە اۋقىمدى جانە ناقتى ەتىپ جەتكىزۋگە تىرىستى.
قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى وبلىسى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆتىڭ تۇرعىندار الدىنداعى ەسەبى قالاداعى كەنشىلەر مادەنيەت سارايىندا ءوتتى. ادەتتەگىدەي, كەڭ سارايدا ينە شانشار ورىن بولمادى. اكىمنىڭ ەسەبىن تىڭداپ, كوكەيىندە جۇرگەن ساۋالدارىن قويۋ ءۇشىن تۇرعىندار وبلىسىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ات سابىلتىپ كەلگەن ەكەن. سونداي-اق, ەسەپ بەرۋ كەزىندە وبلىستىڭ اۋداندارىمەن ون-لاين رەجىمىندە بەينەبايلانىس جۇمىس ىستەدى.
ەسەپ بەرۋ جيىنىندا وبلىس اكىمى شامامەن العاندا 40 مينۋتقا جۋىق ۋاقىت بايانداما جاسادى. بۇل جەردە ءوڭىر باسشىسى ايماقتىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرلىگىنە كەڭىنەن توقتالىپ, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ بارىسىن ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى, بولاشاققا دەگەن جوسپارلارى تۋرالى حاباردار ەتتى.
وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى وڭىردەگى ەكونوميكالىق ءوسىم 1,8%-عا قامتاماسىز ەتىلگەن. ايماقتىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 3 ترلن. تەڭگەگە جۋىقتاپ, بۇل كورسەتكىش بويىنشا وبلىس قازاقستاندا ۇزدىكتەر قاتارىندا كەلەدى ەكەن. وندىرىستە, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستە, تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋ جانە باسقا دا بىرقاتار كورسەتكىشتەر بويىنشا ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالادى. ورتاشا ايلىق ەڭبەكاقى كولەمى دە 4,8%-عا ۇلعايىپ, 110 349 تەڭگەنى قۇراعان. سونداي-اق, وبلىس باسشىسى بيىلعى بيۋدجەتتىڭ ۇنەمدەۋ رەجىمىندە قالىپتاسقانىنا قاراماستان, جالاقى, جاردەماقى, شاكىرتاقىلار جانە باسقا الەۋمەتتىك تولەمدەر تولىق كولەمدە ورىندالاتىنىنى باسا ءمان بەردى.
نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ قاراعاندى وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنە باستاعانىن اتاپ ءوتتى. مىسالى, 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, ىشكى جالپى ءونىم 162,9 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, ءوسىم 7,3%-دى قۇرادى. مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن مال جانە قۇس باسىنىڭ ءوسۋ ءۇردىسى ساقتالعان. «پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ الدىنا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداي وتىرىپ, وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا تيىمدىلىگى تومەن, سۋدى قاجەتسىنەتىن داقىلداردى ءوسىرۋ كولەمى شەكتەلىپ, ولاردى كوكونىستىك, مايلى جانە جەمدىك ونىمدەرگە اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە», – دەدى وبلىس اكىمى.
بۇگىنگى كۇندە باعا ساياساتى باستى نازاردا تۇر. وسى ماسەلەنى ەسكەرە وتىرىپ, وبلىس باسشىسى بۇل سالاداعى احۋالعا دا باعا بەرە كەتتى. مىسالى, 2015 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا وبلىستاعى تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسى 2014 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا شاققاندا 111,6% دەڭگەيىندە (ونىڭ ىشىندە, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا – 112,5%, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلارعا – 118,5%, اقىلى قىزمەتتەرگە – 104,8%) تۇزىلگەن, بۇل – وبلىستار اراسىنداعى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش. سونىمەن قاتار, ول الەۋمەتتىك ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا ساۋدا ۇستەمەسىن مەيلىنشە از قوسۋ, نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىن ۇزدىكسىز جەتكىزۋ جانە جالعا بەرۋ اقىسىنىڭ مولشەرىن ۇلعايتپاۋ تۋرالى 3 مىڭنان اسا مەموراندۋمنىڭ جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن مىسالعا كەلتىردى.
جالپى, وبلىس اكىمىنىڭ تۇرعىندار الدىنداعى ەسەبى كەزىندە ەكى نارسە ەرەكشە ەستە قالدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – ءوڭىر باسشىسى شەتەلدىك ينۆەستورلارعا قاراتا اعىلشىن تىلىندە ءۇن قاتىپ, ولاردى وبلىسىمىزعا ينۆەستيتسيا سالۋعا, ارىپتەستىك نەگىزدە تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.
بۇل رەتتە ءوڭىر باسشىسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا وبلىستا ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى كەڭەس قۇرىلعانىن تىلگە تيەك ەتتى. كەڭەس قۇرامىنا ينۆەستورلار, ءىرى بيزنەس, دامۋ ينستيتۋتتارى جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى ەنگىزىلگەن. قازىردىڭ وزىندە بۇل شارانىڭ ومىرشەڭدىگى ءار-ءار جەردە كورىنىس تاۋىپ وتىر. مىسالى, قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىعى اياسىندا يندۋستريالاندىرۋ جانە ينۆەستيتسيا سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جۇمىستار جالعاسۋدا. وعان قاراعاندى وبلىسىنان 2 جوبا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كومىر وڭدەۋ جونىندەگى كەشەن قۇرىلىسى» جانە «سارىارقا» اەا اۋماعىندا كەشەندى بالقىتۋلار زاۋىتى قۇرىلىسى» جوبالارى ەنگىزىلگەن.
ەكىنشى ەستە قالعانى – بىلتىرعى جىلعى تاسقىننان مەيلىنشە زارداپ شەككەن بۇقار جىراۋ اۋدانىنداعى مۇستافين كەنتىنىڭ تۇرعىنى قويعان سۇراققا بەرگەن جاۋابى بولدى. كەنت تۇرعىنى وبلىس باسشىسىنا جەرلەستەرىنىڭ ءدال قازىرگى ۋاقىتتا بىلتىرعى جاعداي قايتالانا ما دەپ ۇرەي قۇشاعىندا جۇرگەنىن جەتكىزدى. «سونداي جاعداي بولماس ءۇشىن بيىل اپاتتىڭ الدىن الاتىن قانداي شارالار اتقارىلىپ جاتىر؟», – دەپ سۇرادى جيىنعا قاتىسۋشى. وبلىس باسشىسى بۇل سۇراققا جان-جاقتى جاۋاپ بەردى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ءبىزدىڭ وبلىسىمىزعا ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو مىرزانىڭ ەكى رەت كەلىپ, سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارىمەن تانىسىپ كەتكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, ۆيتسە-مينيستر وبلىستاعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا, جالپى, توتەنشە جاعدايلارعا دەگەن دايىندىق بارىسىنا وڭ باعا بەرگەن. «بيىل ءبىز تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىنە تىڭعىلىقتى تۇردە دايىندالدىق. الدا-جالدا اپات بولىپ جاتسا – ونىڭ زارداپتارىن جويۋ ءۇشىن دەپ بيۋدجەتتەن 1 ملرد. تەڭگە كولەمىندە قاراجات قاراستىرىپ قويدىق», – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
البەتتە, وبلىس اكىمىنە زالدان تىكەلەي, سودان سوڭ بەينەبايلانىس ارقىلى قويىلعان سۇراقتار وتە كوپ بولدى. ءاربىر سۇراقتىڭ ارتىندا ادامداردىڭ تالاپ-تىلەگى, وكپە-نازى, ۇسىنىس-ءوتىنىشى, سونداي-اق, جەكەلەگەن ادامداردىڭ, ءتىپتى, بۇتىندەي ءبىر اۋىل, اۋدان, قالالاردىڭ تاعدىرى تۇرعانىن ەسكەرگەن ءوڭىر باسشىسى ءوز جاۋابىن بۇگىنگى كۇن شىندىعىنا ورايلاستىرا وتىرىپ, مەيلىنشە اۋقىمدى جانە ناقتى ەتىپ جەتكىزۋگە تىرىستى.
قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار
پەداگوگتەردى اتتەستاتسيالاۋ جۇيەسى جاڭارتىلادى
ءبىلىم • كەشە
اتىراۋ وبلىسىندا جەر ۋچاسكەلەرى مەملەكەتكە قايتارىلدى
ايماقتار • كەشە
اتوم ەنەرگەتيكاسى سالاسى: ۇزاق مەرزىمدى باعدار ايقىندالدى
ەنەرگەتيكا • كەشە
جاپونيادا 7,7 بالدىق جەر سىلكىنىسى تىركەلدى
تابيعات • كەشە
