20 اقپان, 2016

«قۇس جولى» تۋىندىسى: جاڭا پايىم, تىڭ شەشىم

915 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
جۋماگۋل-4كوزدى اشىپ-جۇمعانشا حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى مەيرامىن تويلايتىن شاق تا تاياپ قالدى. وسى مەرەكەدە جىل سايىن اق جاۋلىقتى انالارىمىزعا العىس جاۋدىرىپ, ەرەكشە قۇرمەت كورسەتىلۋى ەجەلدەن قالىپتاسقان ءداستۇر. ويتكەنى, ءوزىڭىزدى مىنا ومىرگە الىپ كەلگەن, اق ءسۇت بەرىپ, الديلەگەن اياۋلى اناڭىزدان ارتىق ءازىز دە مەيىرىمدى, قىمبات جان جوق بۇ دۇنيەدە. بىراق, انا جۇرەگىنىڭ ايشۋاق لۇپىلىنە قىلداي قيانات جاساعان كەزىمىز جوق دەي الامىز با؟ جوق, ولاي ەمەس, جەر بەتىندە قانشا تاعدىر بار دەسەك, سونشاما شەرتىلمەگەن سىر سەزىلەدى. ءبىرى جانارعا قۋانىش نۇرىن ۇيالاتسا, كەلەسى بىرىندە وكىنىش پەن وكسىك, نالا مەن نازدىڭ شەرى شەكسىز مۇڭعا ۇلاسادى... ق. قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ساحنالانعان, اكتريسا باقىت جۇماعۇلوۆا سومداۋىنداعى «انا جۇرەگى» اتتى مونوسپەكتاكلدىڭ پرەمەراسىن الدىمىزداعى كەلە جاتقان انالار مەرەكەسى قۇرمەتىنە تاماشا تارتۋ دەپ تانىدىق. «ادامزاتتىڭ ايتماتوۆى» اتانعان شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «قۇس جولى» پوۆەسى نەگىزىندە «انا جۇرەگى» اتاۋىمەن جارىق كورگەن تىڭ تۋىندىنىڭ باسقا قويىلىمداردان سارىنى دا, سازى دا بولەكتەۋ. مۇندا قيىن-قىستاۋ جىلدارداعى انانىڭ تۋعان جە­رىنە, حالقىنا, ەڭ باستىسى جارى مەن بالالارىنا دەگەن وتتان دا ىستىق ماحابباتى, باتىلدىعى مەن ءتو­زىمدىلىگى باياندالادى. مۇڭلىق كۇيزەلىسىن جەتكىزۋ ارقىلى اكتريسا ءوز كەيىپكەرىنە ۇلكەن دا­يىن­­دىقتارمەن كەلگەنىن, انا اجارىنداعى ءاربىر تولقۋلى ءساتتى ءوز جۇرەگىنەن وتكىزە بىلگەندىگىن ايقىن اڭعارتتى. شىعارمانى قازاق تىلىنە اۋ­دارعان – مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, بەلگىلى جازۋشى شەرحان مۇرتازا. رەجيسسەرى – تانىمال اكتەر, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تىلەكتەس مەيراموۆتاي مايتالمان بولعاندىقتان, حالىققا ءبىر جاعىنان شىعارمانىڭ يدەياسى قىزىق كورىنسە, ەكىنشى جاعىنان ءرول سومداۋشىنىڭ شەبەرلىگىنە دەگەن قىزىعۋشىلىق – ەلوردالىق تەاترلاردا دا ونەر يەسىن تۇلعا تۇ­تۋ قاسيەتىنىڭ ورنىعا باستاعانىن بىلدىرەتىن بەلگى. وي مەن ءسوز. تەر مەن شەر. زالدى تەك وسىمەن تىرپ ەتكىزبەي ۇستاپ تۇرۋ كىمنىڭ قولىنان كە­لەدى؟ ول ءۇشىن, ارينە, اكتەر نە اكتريسا جاي­داق-جاياۋ ادام بول­­ماۋى ءتيىس. ىشكى تۇيسىگى, ءبى­لىم-بىلىگى تەرەڭ, ءتۇرلى سيتۋا­تسيا­­دان, قيىننان قيىستىرىپ الىپ شى­عاتىن, جىلدار بويعى جيناقتالعان تاجىريبەسىن پايدالانا وتىرىپ, كورەرمەننىڭ كۇتكەن ولجاسىن وڭاي تارتۋ ەتە الاتىن كانىگى, بەساسپاپ شەبەر بولۋى تالاپ ەتىلەتىنى ءمالىم. جالپى, ءىرى قويىلىمدار شىعارماشىلىق توپ­تىڭ جۇدىرىقشا جۇمىلۋىمەن اتقارىلسا, ال مونوسپەكتاكلدىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ولاردان ارتىق بولماسا, ەش كەم ەمەس ءارى الدە­قايدا كۇردەلى, جاۋاپتى ەكەنىن ەسكەرگەن ابزال. مۇندا بارلىق جاۋاپكەرشىلىك جالعىز ءبىر ادام­نىڭ يىعىنا ارتىلادى. ءۇزىلىس, ىشتەي ويدى پىسىقتاپ الۋ, مۋزىكامەن, بيمەن, باسقالاي قوسال­قى شارالارمەن الدارقاتا تۇرۋ سياق­تى امال-ايلاڭىز ادىرا قا­لىپ جاتاتىن تۇستا كەڭىستىككە شى­عارار ەڭ وڭتايلى ءادىس – وزىڭە دەگەن سەنىم... الىمساقتان ساحنا زاڭىندا ءرولدى جاتتاپ ورىنداۋ جانە وسى وبرازعا باسى ءبۇتىن بەرىلۋ دەگەن ۇعىمدار بار. ءازىز انانىڭ جان-دۇنيەسىن تەرەڭ ۇعۋ ءۇشىن كىسىگە كەيدە ءبىر عۇمىردىڭ ءوزى ازدىق ەتەتىن ءتارىزدى. ويتكەنى, انا جۇرەگىنىڭ كىلتى وپ-وڭاي ولجالانبايدى. مۇنىڭ ءىشى الاپات سەزىمگە تولىپ وينالۋى كەرەك. سەزىمسىز وي تۋا ما؟ سەزىمسىز ءالدي جىرى شىرقالا ما؟ انا جۇرەگىن ايالاي العان اكتريسا عانا سونداي تالاپقا باعىنادى, انا بەينەسىن اسقاقتاتۋ ارقىلى بيىككە كوتەرىلەدى. بۇل رەتتە اكتريسا باقىت جۇماعۇلوۆانىڭ انا بولمىسىن يىلدىرمەي, ەڭسەسىن تۇسىرتپەي, ايەلدەردىڭ جيىن­تىق وبرازىنا اينالدىرا العان شەبەر­لىگىن ايرىقشا اتاپ ءوت­كەنىمىز ابزال. كەيىنگى ۇرپاقتىڭ تاريحقا, وتكەنگە قۇرمەتپەن قاراۋ داعدىسىن قالىپتاستىراتىن مۇن­داي جارقىن تۇلعالار اسىرەسە, قازىرگى قوعام ءۇشىن اۋاداي قاجەت. تىنىشتىق باقىتىن باعالاي ءبىلۋ ءۇشىن قاجەت. ۇلتتىڭ سانا-ساندىعى – انا وبرازىن سومداعان باقىت جۇ­ماعۇلوۆا م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىنىڭ جانىنداعى دراما ستۋدياسىندا اۋباكىر راحىموۆتىڭ سىنىبىنان ءبىلىم الىپ شىققان. جاس مامان العاشقى ەڭبەك جولىن 1988-1997 جىلدارى تالدىقورعان قالاسىنىڭ قازاق دراما تەاترىندا اكتريسا قىزمەتىنەن باستادى. وسى تەاترداعى ون جىلدا كوپ­تەگەن رولدەردى سومدادى. «پۇ­ش­ايمان بولعان اۋليەدە» – ايەل, «اقىن-سارادا» – سارا, «شى­راعىڭ سونبەسىندە» – سۆەتا, «پاي-پاي, جاس جۇبايلار-ايدا» – زاۋرەش, «ەڭلىك-كەبەكتە» ەڭلىك بەينەلەرىن سومدادى. 1997 جىلدان بەرى استانا قا­لاسىنداعى ق.قۋانىشباەۆ اتىن­داعى مەملەكەتتىك اكادە­ميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەا­ترىندا ونەر كورسەتىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار, اكتريسا ساحناداعى ونەرىنەن تىس ەلىمىزدەگى ءبىرشاما انشىلەرگە ءان جازىپ, سازگەرلىك قىرىنان دا تانىلىپ جۇرگەنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. قارشىعا كۇلەن. سۋرەتتە: «انا جۇرەگى» مونوسپەكتاكلىنەن كورىنىس.
سوڭعى جاڭالىقتار