بىرقاتار حالىقارالىق قۇجاتتار راتيفيكاتسيالاندى

18 اقپاندا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكەن پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا بەس زاڭ قابىلداندى. سەناتورلار قازاقستان مەن حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسى اراسىنداعى استانا قالا­سىندا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامان­داندىرىلعان كورمەسىن وتكىزۋگە بايلانىستى رەسمي قاتىسۋشىلارعا ارنالعان جەڭىلدىكتەر مەن پرەفەرەنتسيالار تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. قۇجات 2017 جىلعى 10 ماۋسىم-10 قىركۇيەك ارالىعىندا «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىمەن استانا قالاسىندا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كور­مەسىنە قاتىسۋشىلار ءۇشىن قولاي­لى جاعدايلار جاساۋدى قامتا­ماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. «تابيعي تەرىدەن جاسالعان كيىم زاتتارى, كيىمگە كەرەك-جاراقتار جانە وزگە دە بۇيىمدار» تاۋار پوزيتسياسى بويىنشا تاۋارلاردى باقىلاۋ (يدەنتيفيكاتسيالاۋ) بەلگى­لەرىمەن تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ ءجونىن­دەگى قاناتقاقتى جوبانى 2015-2016 جىلدارى ىسكە اسىرۋ تۋرا­لى كەلىسىم راتيفيكاتسيالاندى. 2015 جىلعى 8 قىركۇيەكتە گرود­نودا قول قويىلعان كەلىسىمدى راتيفي­كاتسيالاۋ ەۋرازيالىق ەكونومي­كالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋما­عىنا اكەلىنەتىن (اكەلىنگەن) جانە (نەمەسە) ەۋرازيالىق ەكونو­مي­كالىق وداققا مۇشە مەملەكەت­تەردىڭ اۋماقتارىندا وندىرىلگەن تاۋار­لاردى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ ءجونىن­دەگى قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋعا, سونداي-اق, تۇتىنۋ­شى­لارعا تاۋارلاردىڭ ساپالىق سيپاتتاماسى تۋرالى اقپارات بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستان مەن مولدوۆا ۇكى­مەتتەرى اراسىنداعى زاڭسىز بولاتىن ادامداردىڭ رەادميسسياسى تۋرالى كەلىسىمدى جانە وسى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ بويىنشا اتقارۋ حاتتاماسىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قابىلداندى. كەلىسىم مەن حاتتاما ۋاعدالاسۋشى تاراپتار مەملەكەتتەرىنىڭ اۋماعىنا كەلۋ, وندا بولۋ نەمەسە تۇرۋ شارتتارىن ورىندامايتىن نەمەسە ورىنداۋدى توقتاتقان ادامداردى انىقتاۋدىڭ جانە ولاردى قاۋىپسىز ءارى رەتتەپ قايتارۋدىڭ ءتيىمدى راسىمدەرىن ايقىندايدى, سونداي-اق, وسىنداي ادامداردىڭ ترانزيتىنە ىقپال ەتەدى. كەلىسىم مەن حاتتاما قازاقستان مەن مولدوۆا رەسپۋبليكالارى اراسىنداعى زاڭسىز كوشى-قونعا قار­سى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى ىن­تىماقتاستىقتى جەتىلدىرۋگە باعىت­تالعان. سارىشاعان سىناق پوليگونىن پايدالانۋ مەن جالعا بەرۋ شارتتارى جانە پريوزەرسك قالاسىنىڭ تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما راتيفيكاتسيالاندى. حاتتاما 2015 جىلعى 16 ساۋىردە ماسكەۋدە جاسالدى. قۇجاتپەن پوليگوننىڭ رەسەي تارابى جالعا الاتىن جەر ۋچاسكەلەرىن ماۋسىمدى اۋىلشارۋاشىلىق جانە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە پوليگون اۋماعى ۋچاسكەلەرىن قازاقستان تارابىنىڭ پايدالانۋ ءتارتىبىن, سونداي-اق, تابيعي ءزىلزالالاردى جويۋ كەزىندە كومەك كورسەتۋدى كوزدەيتىن ءوز­گەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگى­زىلەدى. تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا قازاقستاندىق تاراپ پوليگونعا ءبو­لىنگەن جەر ۋچاسكەسىن اسكەري جانە اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق يگىلىگى ءۇشىن ءۇشىنشى ەلدەرمەن پايدالانا الادى. سونداي-اق, قازاقستان مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى سارىشاعان سىناق پوليگونىن جالداۋ تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما راتيفيكاتسيالاندى. حاتتامانى راتي­فيكاتسيالاۋ پوليگوننىڭ جەر ۋچاسكەلەرى الاڭدارىنىڭ قىسقار­تىلۋىنا بايلانىستى ولاردى پايدالانۋ ءۇشىن تولەنەتىن جالداۋ اقى­سىنىڭ داتاسى مەن سوماسىن ايقىن­داۋ ماسەلەسىن زاڭنامالىق تۇرعى­دان رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا, پوليگوندى جالعا الۋ ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسى تولەيتىن سوما جالداۋدان شىعارىلاتىن جەر ۋچاسكەلەرىنە بارا-بار ازايتىلادى. بۇدان باسقا سەناتورلار قازاق-قىرعىز ۇكىمەتارالىق وتەۋسىز اسكەري-تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. كەلىسىمنىڭ ماقساتى قازاقستاننىڭ اسكەري م ۇلىكتى بەرۋ تۇرىندە قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا وتەۋسىز اسكەري-تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز قۇرۋ بولىپ تابىلادى. سەنات وتىرىسى بارىسىندا سەناتورلاردىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالدارى تىڭدالدى. ءالي بەكتاەۆ ەلىمىزدەگى جىلقى شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جانە وسى سالانىڭ ونىمدەرىن قايتا ءوڭ­دەۋگە قاتىستى ماسەلە كوتەردى. سەنا­تور اسىل تۇقىمدى جىلقى شارۋا­شى­لىعىن دامىتۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ساپا­سىن ارتتىرۋدى, جىلقى مالىنان الىناتىن سۋسىن – قىمىزدى ۇلت­تىق برەندكە اينالدىرۋ ءۇشىن جىل­قى ونىمدەرى ءوندىرىسىن كەڭەيتۋدى ۇسىندى. سەناتوردىڭ ۇسىنىستارى اراسىندا وسى سالانىڭ ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسى دە بار. سەرىك اقىلباي كوشى-قون سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا ۇسىنىس جاسادى. دەپۋتات «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭ­ىندا رەادميسسيا سياقتى قۇقىق­تىق قۇبىلىستىڭ ايقىن انىقتا­ماسى كورسەتىلۋى ءتيىس دەپ سانايدى. ويتكەنى, قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ۇعىم ۇلتتىق زاڭنامادا ناقتى انىق­تاماسىز ەكىجاقتى كەلىسىمدەر تۇرىندە رەتتەلەدى. سەناتور دۋلات قۇسداۋلەتوۆتىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالى بالالاردىڭ ءال-اۋقاتىنا قاتىستى بەلگىلى ءبىر ماسەلەلەردى جان-جاقتى شەشۋدىڭ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداعان. دەپۋ­تاتتىق ساۋالدا سەناتور اليمەنت­تەردى ءوندىرىپ الۋعا جانە وسىعان قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ جۇيەلى, كەشەندى جانە ءتيىمدى تەتىكتەرىنىڭ جوقتىعىنا ەرەكشە نازار اۋداردى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.