جاستار ەڭبەك كورىگىن قىزدىرادى

كەزەكتەن تىس سايلاۋ وتكىزۋ بويىنشا ەل كولەمىندە ءجۇر­گىزىلىپ جاتقان ساياسي ناۋقاندى جەتىسۋلىق جاستار دا قىزۋ قول­داۋدا. ەلباسى جاساپ بەرگەن بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ءجۇ­زەگە اسىرۋدىڭ «جول كارتاسىن» جانە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ناقتى ومىردە جۇزەگە اسىرۋدا بىلەك سىبانا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جايىمىز بار. نەگىزى جاستار قۇددى جاڭادان ءونىپ, كوگەرىپ كوكتەپ كەلە جاتقان كوك شىبىق ىسپەتتى. قالاي بۇرساڭ سول باعىتتا وسەدى. كۇندەلىكتى ءومىر­دە سان مارتە دالەلدەنگەن وسى ۇعىمنىڭ اقيقاتىنا اۋىلداردى ارالاپ, زامانداستارىممەن كەزدەسىپ, ءماجىلىس جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارىن كەزەكتەن تىس سايلاۋ بويىنشا پىكىر الماسقان سايىن كوزىم جەتىپ ءجۇر. بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىندا جازىلىپ تا, كورسەتىلىپ تە جۇرگەن ساياسي احۋالدى مەم­لەكەتتىك جانە باسقا مەكەمەلەردە قىزمەت ىستەيتىندەرىنەن وزگە­لەرى, ياعني ءبىرى مال باعىپ, ەكىنشىسى تراكتور تىزگىنىن ۇستاپ ەڭبەك ەتىپ جۇرسە دە نازارلارى­نان تىس قالدىرمايتىنى سوزدەرىنەن انىق بايقالادى. ەڭ باستىسى, بوس سەندەلىپ جۇرگەنى جوق. بيىل جەتىسۋ جاستارىنا تاعى ءبىر ءمۇم­كىندىكتىڭ جولى اشىلدى. ول جۇمىس – القاپتارعا شىعىپ قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋ, زاۋىتقا بارىپ جاڭا تەحنولوگيا­نى ەندىرىپ, سان سالادا ەڭ­بەك ەتۋ. سەبەبى, ءتاتتى ءتۇبىر ءوسىرۋ قول كۇشىن وتە كوپ كەرەك ەتەتىن, ۇزاقتى كۇن تىنىمسىز بەينەتتى قاجەت ەتەتىن داقىل. ەكىنشىدەن, ءوز زامانىندا قانت قىزىلشاسىن گەكتارلاپ ءوسىرىپ, توننالاپ ءونىم جيناعان, سول ءونىمدى زاۋىتتا وڭدەپ قانت شىعارعان ۇرپاق قارتايدى. ارامىزدا جۇرگەندەرى قاتتى قايىرىمدى جۇمىسقا جاراي بەرمەيدى. بىراق ولاردان بىزدەر – جاستار قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋدىڭ, وڭدەۋدىڭ سان قىرىن ۇيرەنۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, زامانداستارىمدى وسى جۇمىسقا تىزە قوسا كىرىسۋگە شاقىرامىن. سەبەبى, ەلباسى حالىقتى ۇنەمشىلدىككە ۇندەۋمەن قاتار, ءوزىنىڭ جاستىق ءومىرىن ۇلگى ەتە وتىرىپ, جاستاردى جۇمىسشى ماماندىعىن يگەرۋگە شاقىرعانى ءمالىم. بۇل قادام ءبىزدى ءومىر وتكەلدەرى ارقىلى بيىكتەرگە باستايدى دەپ سانايمىن. قىزمەت بابىمەن ەل ارالاپ جۇرگەندە كوكەيىمە تۇيگەن ءبىر ويىم, جاس­تار جۇمساق ورىنتاققا وتىرۋدى مانسۇق ەتپەي, ومىرگە يكەمدەلىپ, شىڭدالىپ, جۇمىسشى ماماندىق ساتىلارىنان وتكەنى دۇرىس دەپ سانايمىن. مەملەكەت باسشىسى جەتىسۋ­لىقتاردىڭ قانت قىزىل­شاسىن وسىرۋدەگى جەتىستىگىنە ەرەكشە توقتالىپ وتكەنى ءمالىم. سون­دىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى, ونىڭ ىشىندە قانت قىزىلشاسىن وسىرۋمەن, وڭدەۋمەن اينالىسۋعا جاستاردى تارتۋدى توقتاتپايمىز. جالپى, بۇل رەتتە جاستار جەتىستىگىن ايتا كەت­­­سەك, الماتى وبلىسىندا جىل سايىن «Very Innovative People» اتتى يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋلارى وتكىزىلۋدە. وعان جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلارى مەن كوللەدج, ايماقتىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىسادى. قاتىسۋشىلاردىڭ جۇمىستارىن ارنايى كوميسسيا باعالاپ, ءبىرىنشى كەزەكتە جوبانىڭ وزەكتىلىگىنە, جاڭاشىلدىعى مەن تەوريالىق, قولدانبالى جانە الەۋمەتتىك ماڭىزىنا, سون­داي-اق بولاشاقتا كورسەتەر ناتيجەسىنە ءمان بەرەدى. بىلتىرعى جىلى اتالعان جوباعا 5 ملن. تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, جوباعا قاتىسۋشىلار ىشىنەن «قانت قىزىلشاسى تۇقىمىن كاپسۋلالاۋ ارقىلى ەگۋ ساپاسىن جانە ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن دايىنداۋ» اتتى ەڭبەگىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جارا­تىلىستانۋ-تەحنيكالىق فا­كۋل­تەتى, جاراتىلىستانۋ پاندەرى كافەدراسى 5ۆ011300 – «بيولوگيا» ماماندىعىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتتەرى گۇلجاۋھار تولەندى, فاريدا مۇقانوۆا, نازگۇل حاميتوۆا دەگەن جاستارىمىز 750 000 تەڭگەنى ۇتىپ الىپ, جەتىسۋلىق جاستار مەرەيىن وسىرگەنىن ايتىپ وتكەنىمىز دۇرىس. ەلىمىزدەگى باس باسىلىم ارقىلى تاعى ءبىر ايتارىم, اۋىلدى جەرلەردە جاستاردىڭ كەشكى ۋاقىتتا دەمالاتىن ورىندارى جوق. كوپ جاعدايدا مادەنيەت ۇيلەرى نەمەسە كلۋبتار ءوز جۇمىستارىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزبەيدى. شالعاي ەلدى مەكەندەردە جاستاردىڭ قىزىقتى ورتاسى جوقتىڭ قاسى. سوندىقتان دا ولار اۋىلداردا تۇراقتاماي, تەزىرەك جاستار قالىڭ شوعىرلانعان قالاعا كەتۋگە اسىعادى. الايدا, بۇگىندە «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسى شەڭبەرىندە كورسەتىلەتىن كوتەرمە جاردەماقى ديپلومدى جاستاردىڭ اۋىلعا جۇمىسقا بارۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر. اتاپ ايتساق, وبلىسقا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسىمەن جۇمىس ىستەۋگە كەلگەن 422 جاس مامانعا 58,5 ملن.تەڭگە كولەمىندە كوتەرمە جاردەماقى جانە 263 مامانعا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا 772,1 ملن.تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى. بۇل جاس ماماندارعا كورسەتىلگەن كومەك, اۋىلدى جەرگە جۇمىسقا بارۋعا تىلەك بىلدىرگەن ديپلومدى مامانداردىڭ قاتارىن كوبەيتىپ وتىر. ەرتەڭگى ەلدىڭ جار­قىن بولاشاعىنىڭ ىرگەسىن قالاۋعا وزىندىك ۇلەس قوساتىن جاس­تار. وسىنى تۇسىنگەن جاستار دا سۇرانىس پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ قانشالىقتى ۇلكەن ەكەنىن تو­لىعىمەن سەزىنىپ وتىر. ەڭ الدىمەن, وڭىرلىك جاستار ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى, جاستاردىڭ الەۋمەتتىك قۇقىقتارى مەن كە­پىل­دىكتەرىن, ولاردىڭ باستامالارىن قولداۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوس­پارى بەكىتىلدى. ارينە, كەز كەلگەن شارانى جۇزەگە اسىرۋعا كولەمدى قارجى قاجەت ەكەنى بەلگىلى. جىلدان-جىلعا مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قارجى كولەمى ۇلعايۋدا. مىسالى, ارعى جىلى بولىنگەن قارجى 303 ملن. 825 مىڭ تەڭگە بولسا, بىلتىرعى جىلى 465 ملن. 892 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. وبلىسىمىزداعى بار­لىق اۋداندار مەن قالالاردا «جاستاردىڭ رەسۋرستىق ور­تا­لىقتارى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەرى قۇرىلىپ, قازىرگى كەزدە بۇل ورتالىقتاردا 68 مامان زامانداستارى اراسىندا جۇمىس جۇرگىزۋدە. وبلىس بويىنشا اۋىلدىق وكرۋگتەرگە جاستار ساياساتىمەن اينالىساتىن 253 نۇسقاۋشى بىرلىگى ءبولىندى. بۇگىنگى كۇنى ءاربىر وكرۋگتە 1 نۇسقاۋشى ءوز مىندەتتەرىن تالاپقا ساي اتقارۋدا. جولداۋدا ايتىلعانداي, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان كورسەتىلىپ كەلە جاتقان قامقورلىقتار جاس­تار اراسىنداعى تاربيەلىك ءمانى زور جۇمىستاردى جۇرگىزۋگە تولىق جاعداي تۋعىزىپ وتىر. ءسويتىپ, جاس­تار زاماننىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋدا. مەملەكەتىمىزدە ءاربىر ادام­عا جەكە ماماندىق بەرۋ دە جۇيە­لەنىپ كەلەدى. ەگەر بۇگىنگى كۇنگە دەيىن زاڭنامادا بارشا قازاقستاندىقتارعا تەگىن ورتا ءبىلىم بەرۋ مىندەتتەلىنسە, ەندى وعان ورتا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ قوسىلىپ وتىر. مەكتەپتى بىتىرگەن جاس ازامات ءبىرىنشى ماماندىعىن تەگىن الاتىن بولادى. بۇل ءاربىر جاستىڭ بولاشاعىنا جارقىن جول اشىپ, ونىڭ بەلگىلى ءبىر كاسىپپەن اينالىسۋىنا تولىق جاعداي جاسايدى. قاشاندا جاستاردىڭ ەل بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزى زور. مەملەكەت جاستارعا بارلىق جاعدايدى جاساۋدا. قازىرگى جاس­تار قيالمەن ءومىر سۇرمەي, ەڭبەك ەتىپ, ءوزىنىڭ تۋعان قازاقستانىندا ءوزىنىڭ الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋى قاجەت دەپ سانايمىن. رۋستام الپىسباەۆ, الماتى وبلىستىق جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى.  الماتى وبلىسى.