ءاربىر قازاقستان ازاماتى ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسۋى كەرەك. مىنە, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» باعدارلامالىق ماقالاسىندا وسىنى ناقتىلاپ ايتىپ وتىر. ءوزىنىڭ 2015 جىلدىڭ ساۋىرىندە وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋى سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا پرەزيدەنت 5 ىلكىمدى جوباسىن جاريالاپ, ونى جۇزەگە اسىرۋدا اتقارىلاتىن «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىندا اينالىپ وتە المايتىن الەمدىك داعدارىستان شىعار جولدى باعامدايتىن ءىس-شارالاردى بەلگىلەگەن بولاتىن. ەندى, مىنە, ەلباسى جاڭا جىلدىڭ العاشقى كۇندەرى وتپەي جاتىپ, سول ماسەلەگە قايتا اينالىپ, مەجەلەنگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭىن ايقىنداپ, ەلدىڭ كوڭىلىن تاعى اۋداردى. كوپتەگەن كوكەيكەستى ماسەلەلەرگە جاۋاپ بەردى. ويتكەنى, وسى جىل الەم ءۇشىن وڭايعا سوقپاي تۇرعانىن ءبارىمىز سەزەمىز.
قازاقستان قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان جاس مەملەكەت. الدىمىزدا الەمنىڭ جان-جاقتى دامىعان 30 وزىق ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋ مىندەتى مەنمۇندالايدى. بۇل ءۇشىن 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ۇلت جوسپارى – «100 ناقتى قادام» قولعا الىندى. ونى داعدارىس كەزىندە قالاي جۇزەگە اسىرۋ كەرەكتىگى ماقالادا ايقىن كورسەتىلگەن. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەنىندەي, كەز كەلگەن رەفورما زاڭمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس. سوندىقتان, ۇكىمەت پەن پارلامەنت زاڭنامالاردى وزگەرتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقاردى. مەملەكەتتى, ەكونوميكا مەن قوعامدى دامىتۋ ءۇشىن, جاڭا قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىراتىن 59 زاڭ كۇشىنە ەندى. ولار ءبىزدىڭ قازاقستاندىق ارمانىمىز – ءححى عاسىردا الدىڭعى قاتارداعى ءۇلگىلى مەملەكەت بولۋىمىزعا جول اشپاق. پرەزيدەنت سونىمەن قاتار, قابىلدانعان زاڭداردا, اسىرەسە, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل ءبولدى. سوت جۇيەسىنىڭ 5 ساتىلىدان 3 ساتىلىعا كوشكەندىگى, جۇرتشىلىقتىڭ سوت تورەلىگىنە تەز, ءارى ادىلەتتى قول جەتكىزۋىنە مەيلىنشە زاماناۋي تۇرعىدا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن جەتكىزدى. مۇنىڭ دا وركەنيەتتى قوعامداستىق قاتارىنا ەنۋگە دەگەن ءوز ۇمتىلىسىمىزدىڭ كورىنىسى ەكەندىگى داۋسىز.
ءار بۋىننىڭ ءوز ارمانى بار. «بىزگە اتا-بابالارىمىزدىڭ كوپتەگەن ۇرپاقتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى اسىل ارمان بولىپ كەلدى. ءبىز ولاردىڭ ازات جانە تاۋەلسىز وتاندى اڭساعان كوپ عاسىرلىق قيالدارىن ءىس جۇزىنە اسىردىق. ءبىز, قازىرگى قازاقستاندىقتار ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كوپەتنوستى قوعامىمىزدىڭ ناقتى جوعارى ومىرلىك قۇندىلىعىنا اينالدى. ءبىز وسىدان بار-جوعى شيرەك عاسىر بۇرىن عانا بارلىق اقىل-ويىمىز بەن جۇرەگىمىزدى باۋراپ العان كوپتەگەن وي-نيەتتەرىمىزگە قول جەتكىزدىك», – دەي وتىرىپ پرەزيدەنت تاۋەلسىزدىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋ جولىندا بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالۋىمىز كەرەكتىگىن شەگەلەپ ءوتتى. بيىل 25 جىلدىعى اتالىپ وتىلمەك تاۋەلسىزدىكتى ەلدەگى بارلىق ۇلت وكىلدەرى قاستەرلەۋى ءتيىس. وسى ورايدا قوعامدىق كەلىسىم ۇيىمدارى دا ازاتتىقتان اسقان قاسيەتتى ۇعىم جوق ەكەندىگىن, كەلىسىم مەن بىرلىكتىڭ ەل دامۋىنىڭ كەپىلى ەكەندىگىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋى كەرەك. ماقالادا ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بەلسەنە قاتىساتىنى ءسوزسىز. الدىمەن, بۇل – جۇرتشىلىق اراسىندا ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ مەن ەلباسى قويعان تاپسىرمالار بويىنشا بىرىگىپ, «ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, ءبىر جاعادان باس شىعارۋ» دەگەن ۇعىم.
ارقايسىمىز ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا, مىقتى مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسىپ, نىعايۋىنا بەلسەنە اتسالىسقانىمىز ابزال. بۇل ءۇشىن ءبىز ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن ۇلتارالىق تاتۋلىقتى جانە ءوزارا سىيلاستىقتى ساقتاي وتىرىپ, ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا كۇش سالۋعا ءتيىسپىز.
ءومىرىمىزدىڭ سان سالاسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە توقتالعان ەلباسى بۇل جولى دا الەۋمەتتىك, ءتىل, ءبىلىم مەن مادەنيەت سالالارىن اينالىپ وتكەن جوق. 3 جاڭا تۇجىرىمداما ازىرلەنگەنى – بىرتەكتىلىك پەن بىرتۇتاستىقتى نىعايتۋ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن, دەنە تاربيەسى مەن سپورتتى 2025 جىلعا دەيىن دامىتۋ ماسەلەلەرى ماقالاعا ارقاۋ بولعان. «مادەني ساياسات تۇجىرىمداماسىنا, مەملەكەتتىك دامۋ جانە تىلدەردىڭ جۇمىس ىستەۋى, ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنا ماڭىزدى وزگەرتۋلەر ەنگىزىلدى. ونىڭ سىرتىندا تۋريستىك سالانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى, 2020 جىلعا دەيىن ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى ازىرلەندى», – دەيدى ەلباسى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇل باعدارلامالىق ماقالا ەل پرەزيدەنتىنىڭ «100 ناقتى قادام» مەن 30 قاراشاداعى «قازاقستان – جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋىنىڭ جالعاسى دەپ قابىلداۋىمىز كەرەك. دالىرەك ايتساق, بۇل – سول يگى ىستەردى تاعى دا ءبىر سۇزگىدەن وتكىزىپ, پىسىقتاپ الۋ. بۇل رەتتە بارشامىز ەرىنبەي ەڭبەك ەتىپ, ءبىز عانا ەمەس, كۇللى تورتكىل دۇنيەنىڭ باسىنا تۇسكەن قيىنشىلىقتان قايىسپاي ءوتۋدىڭ قامىن قاراستىرۋعا ءتيىسپىز.
الىبەك اسقاروۆ,
جازۋشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ
باس ديرەكتورى.
الماتى.
ءاربىر قازاقستان ازاماتى ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسۋى كەرەك. مىنە, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» باعدارلامالىق ماقالاسىندا وسىنى ناقتىلاپ ايتىپ وتىر. ءوزىنىڭ 2015 جىلدىڭ ساۋىرىندە وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋى سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا پرەزيدەنت 5 ىلكىمدى جوباسىن جاريالاپ, ونى جۇزەگە اسىرۋدا اتقارىلاتىن «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىندا اينالىپ وتە المايتىن الەمدىك داعدارىستان شىعار جولدى باعامدايتىن ءىس-شارالاردى بەلگىلەگەن بولاتىن. ەندى, مىنە, ەلباسى جاڭا جىلدىڭ العاشقى كۇندەرى وتپەي جاتىپ, سول ماسەلەگە قايتا اينالىپ, مەجەلەنگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭىن ايقىنداپ, ەلدىڭ كوڭىلىن تاعى اۋداردى. كوپتەگەن كوكەيكەستى ماسەلەلەرگە جاۋاپ بەردى. ويتكەنى, وسى جىل الەم ءۇشىن وڭايعا سوقپاي تۇرعانىن ءبارىمىز سەزەمىز.
قازاقستان قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان جاس مەملەكەت. الدىمىزدا الەمنىڭ جان-جاقتى دامىعان 30 وزىق ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋ مىندەتى مەنمۇندالايدى. بۇل ءۇشىن 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ۇلت جوسپارى – «100 ناقتى قادام» قولعا الىندى. ونى داعدارىس كەزىندە قالاي جۇزەگە اسىرۋ كەرەكتىگى ماقالادا ايقىن كورسەتىلگەن. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەنىندەي, كەز كەلگەن رەفورما زاڭمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس. سوندىقتان, ۇكىمەت پەن پارلامەنت زاڭنامالاردى وزگەرتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقاردى. مەملەكەتتى, ەكونوميكا مەن قوعامدى دامىتۋ ءۇشىن, جاڭا قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىراتىن 59 زاڭ كۇشىنە ەندى. ولار ءبىزدىڭ قازاقستاندىق ارمانىمىز – ءححى عاسىردا الدىڭعى قاتارداعى ءۇلگىلى مەملەكەت بولۋىمىزعا جول اشپاق. پرەزيدەنت سونىمەن قاتار, قابىلدانعان زاڭداردا, اسىرەسە, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل ءبولدى. سوت جۇيەسىنىڭ 5 ساتىلىدان 3 ساتىلىعا كوشكەندىگى, جۇرتشىلىقتىڭ سوت تورەلىگىنە تەز, ءارى ادىلەتتى قول جەتكىزۋىنە مەيلىنشە زاماناۋي تۇرعىدا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن جەتكىزدى. مۇنىڭ دا وركەنيەتتى قوعامداستىق قاتارىنا ەنۋگە دەگەن ءوز ۇمتىلىسىمىزدىڭ كورىنىسى ەكەندىگى داۋسىز.
ءار بۋىننىڭ ءوز ارمانى بار. «بىزگە اتا-بابالارىمىزدىڭ كوپتەگەن ۇرپاقتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى اسىل ارمان بولىپ كەلدى. ءبىز ولاردىڭ ازات جانە تاۋەلسىز وتاندى اڭساعان كوپ عاسىرلىق قيالدارىن ءىس جۇزىنە اسىردىق. ءبىز, قازىرگى قازاقستاندىقتار ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كوپەتنوستى قوعامىمىزدىڭ ناقتى جوعارى ومىرلىك قۇندىلىعىنا اينالدى. ءبىز وسىدان بار-جوعى شيرەك عاسىر بۇرىن عانا بارلىق اقىل-ويىمىز بەن جۇرەگىمىزدى باۋراپ العان كوپتەگەن وي-نيەتتەرىمىزگە قول جەتكىزدىك», – دەي وتىرىپ پرەزيدەنت تاۋەلسىزدىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋ جولىندا بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالۋىمىز كەرەكتىگىن شەگەلەپ ءوتتى. بيىل 25 جىلدىعى اتالىپ وتىلمەك تاۋەلسىزدىكتى ەلدەگى بارلىق ۇلت وكىلدەرى قاستەرلەۋى ءتيىس. وسى ورايدا قوعامدىق كەلىسىم ۇيىمدارى دا ازاتتىقتان اسقان قاسيەتتى ۇعىم جوق ەكەندىگىن, كەلىسىم مەن بىرلىكتىڭ ەل دامۋىنىڭ كەپىلى ەكەندىگىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋى كەرەك. ماقالادا ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بەلسەنە قاتىساتىنى ءسوزسىز. الدىمەن, بۇل – جۇرتشىلىق اراسىندا ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ مەن ەلباسى قويعان تاپسىرمالار بويىنشا بىرىگىپ, «ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, ءبىر جاعادان باس شىعارۋ» دەگەن ۇعىم.
ارقايسىمىز ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا, مىقتى مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسىپ, نىعايۋىنا بەلسەنە اتسالىسقانىمىز ابزال. بۇل ءۇشىن ءبىز ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن ۇلتارالىق تاتۋلىقتى جانە ءوزارا سىيلاستىقتى ساقتاي وتىرىپ, ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا كۇش سالۋعا ءتيىسپىز.
ءومىرىمىزدىڭ سان سالاسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە توقتالعان ەلباسى بۇل جولى دا الەۋمەتتىك, ءتىل, ءبىلىم مەن مادەنيەت سالالارىن اينالىپ وتكەن جوق. 3 جاڭا تۇجىرىمداما ازىرلەنگەنى – بىرتەكتىلىك پەن بىرتۇتاستىقتى نىعايتۋ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن, دەنە تاربيەسى مەن سپورتتى 2025 جىلعا دەيىن دامىتۋ ماسەلەلەرى ماقالاعا ارقاۋ بولعان. «مادەني ساياسات تۇجىرىمداماسىنا, مەملەكەتتىك دامۋ جانە تىلدەردىڭ جۇمىس ىستەۋى, ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنا ماڭىزدى وزگەرتۋلەر ەنگىزىلدى. ونىڭ سىرتىندا تۋريستىك سالانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى, 2020 جىلعا دەيىن ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى ازىرلەندى», – دەيدى ەلباسى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇل باعدارلامالىق ماقالا ەل پرەزيدەنتىنىڭ «100 ناقتى قادام» مەن 30 قاراشاداعى «قازاقستان – جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋىنىڭ جالعاسى دەپ قابىلداۋىمىز كەرەك. دالىرەك ايتساق, بۇل – سول يگى ىستەردى تاعى دا ءبىر سۇزگىدەن وتكىزىپ, پىسىقتاپ الۋ. بۇل رەتتە بارشامىز ەرىنبەي ەڭبەك ەتىپ, ءبىز عانا ەمەس, كۇللى تورتكىل دۇنيەنىڭ باسىنا تۇسكەن قيىنشىلىقتان قايىسپاي ءوتۋدىڭ قامىن قاراستىرۋعا ءتيىسپىز.
الىبەك اسقاروۆ,
جازۋشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ
باس ديرەكتورى.
الماتى.
قوعام • كەشە
«اتىراۋ» فۋتبول كلۋبى ساتىلىمعا شىعارىلدى
فۋتبول • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
25 اقپانعا دەيىن سالىقتاردى تولەپ ۇلگەرىڭىز
سالىق • كەشە