تۋىستىق تۋى
كەشە ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن قازاقستاننىڭ كورشىلەس قىرعىزستان ەلىندە قالىپتاسىپ وتىرعان داعدارىستى جاعدايدان شىعۋىنا كومەك بەرۋ ماسەلەسى قارالدى. وعان قىرعىزستاننىڭ قارجى ءمينيسترى باستاعان وسى ەلدىڭ دەلەگاتسياسى دا قاتىستى.
اتالعان ماسەلە بويىنشا حابارلاما جاساعان توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆلاديمير بوجكو قازاقستاننان قىرعىز ەلىنە كورسەتىلىپ جاتقان كومەكتەر جايىندا ايتىپ بەردى. وسى ۋاقىتقا دەيىن بۇل ەلگە 184 توننا مەتالل شيفەرلار, 128 توننا جارما مەن قاراقۇمىق ءونىمدەرى, 1000 توننادان استام كۇرىش ونىمدەرى, 28 ۆاگون تاقتاي جانە اعاش ماتەريالدارى, باسقا دا تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتار ازىرلەنىپ جىبەرىلۋ ۇستىندە ەكەندىگىن جەتكىزدى.
قازىرگى كۇنى قىرعىزستان ءۇشىن ماڭىزدى بولىپ وتىرعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا قول جەتكىزۋ بولىپ وتىر. وسى باعىتتا ەۋرازەق ۇيىمىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەرمەن بىرگە, اسىرەسە رەسەي مەن قازاقستاننىڭ بەلسەنە قاتىسۋىمەن وسى ۇيىمنىڭ بانكىنەن 290 ميلليون دوللار قاراجات ءبولۋ كوزدەلگەن. قىرعىزدارعا كومەك ەكى جولمەن كورسەتىلۋدە. ونىڭ ءبىرىنشىسى ەكونوميكانى تۇزەۋ ءۇشىن نەسيە قارجىلارىن بەرۋ, ەكىنشىسى گۋمانيتارلىق كومەكتەر جاساۋ. وسى ەكى ماسەلەگە دە قازاقستان جاعى بەلسەنە قاتىسۋدا.
قىرعىزستان جاعىنان ءسوز العان وسى ەلدىڭ قارجى ءمينيسترى وسەربەك يماشەۆ قيىن شاقتا العاشقى بولىپ كومەك قولىن سوزعان قازاقستان ەلىنە, ونىڭ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ەل ۇكىمەتىنە قىرعىزستان حالقىنىڭ اتىنان ۇلكەن ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. قازىرگى قالىپتاسقان جاعدايدى, داعدارىستان شىعۋ جولدارىن بەلگىلەگەن جوسپاردىڭ جاسالعاندىعىن, ول جوسپاردا بەلگىلەنگەن شارالاردى اڭگىمەلەپ بەردى. بۇل جوسپار قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەنگەن ەكەن.
قىرعىزستانعا كورسەتىلەتىن كومەك تۇرلەرىن ايقىنداپ, ونى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلعاندىعى بەلگىلى. بۇل كوميسسيا اتالعان ەلدە بولىپ, قاجەتتى كومەك كولەمى مەن تۇرلەرىن وسى ەلدىڭ باسشىلىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ ايقىنداعان بولاتىن. مۇنداعى قامتىلعان ماسەلەلەر قىرعىزستاننىڭ داعدارىسپەن كۇرەس جوسپارىنا ەنگىزىلگەن.
وتىرىس بارىسىندا قىرعىزستاننان كەلگەن دەلەگاتسيا مۇشەلەرى ەلدىڭ مۇقتاج بولىپ وتىرعان ءماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى. سونىڭ ءىشىندە بىشكەكتە دونورلىق حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋ ىسىنە قازاقستان جاعى بەلسەنە قاتىساتىن بولدى. وسى ماسەلەنى حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ ءىسىن ءبىزدىڭ جاق قولعا الماق.
ەندى بىرقاتار ماسەلەلەر قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى كەدەن بەكەتتەرىنەن ادامدار مەن تاۋارلاردى وتكىزۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ەكەن. قازاقستاننىڭ كەدەن وداعىنا قوسىلۋىنا بايلانىستى بۇل ماسەلەلەر قازىرگى كەزدە قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس مەملەكەتتەرى بىرىگىپ قۇرعان كەدەن كوميسسياسىنىڭ قۇزىرەتىندە. وسى جاعداي قىرعىزستان دەلەگاتسياسىنىڭ مۇشەلەرىنە ەسكەرتىلدى. دەگەنمەن ماسەلەنى العا جىلجىتۋ اتالعان كوميسسيانىڭ قازاقستان جاعىنان مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆكە جۇكتەلدى.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قازىرگىدەي اۋىر ءحالدى باستان وتكەرىپ وتىرعان باۋىرلاس ەلگە قول ۇشىن سوزىپ, كومەك كورسەتۋ ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بولىپ تابىلاتىندىعىن, سوندىقتان مۇندا ايتىلعان ءاربىر ماسەلە قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ تاراپىنان مۇقيات قارالاتىندىعىن جەتكىزدى.
سۇڭعات ءالىپباي.
اتالعان ماسەلە بويىنشا حابارلاما جاساعان توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆلاديمير بوجكو قازاقستاننان قىرعىز ەلىنە كورسەتىلىپ جاتقان كومەكتەر جايىندا ايتىپ بەردى. وسى ۋاقىتقا دەيىن بۇل ەلگە 184 توننا مەتالل شيفەرلار, 128 توننا جارما مەن قاراقۇمىق ءونىمدەرى, 1000 توننادان استام كۇرىش ونىمدەرى, 28 ۆاگون تاقتاي جانە اعاش ماتەريالدارى, باسقا دا تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتار ازىرلەنىپ جىبەرىلۋ ۇستىندە ەكەندىگىن جەتكىزدى.
قازىرگى كۇنى قىرعىزستان ءۇشىن ماڭىزدى بولىپ وتىرعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا قول جەتكىزۋ بولىپ وتىر. وسى باعىتتا ەۋرازەق ۇيىمىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەرمەن بىرگە, اسىرەسە رەسەي مەن قازاقستاننىڭ بەلسەنە قاتىسۋىمەن وسى ۇيىمنىڭ بانكىنەن 290 ميلليون دوللار قاراجات ءبولۋ كوزدەلگەن. قىرعىزدارعا كومەك ەكى جولمەن كورسەتىلۋدە. ونىڭ ءبىرىنشىسى ەكونوميكانى تۇزەۋ ءۇشىن نەسيە قارجىلارىن بەرۋ, ەكىنشىسى گۋمانيتارلىق كومەكتەر جاساۋ. وسى ەكى ماسەلەگە دە قازاقستان جاعى بەلسەنە قاتىسۋدا.
قىرعىزستان جاعىنان ءسوز العان وسى ەلدىڭ قارجى ءمينيسترى وسەربەك يماشەۆ قيىن شاقتا العاشقى بولىپ كومەك قولىن سوزعان قازاقستان ەلىنە, ونىڭ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ەل ۇكىمەتىنە قىرعىزستان حالقىنىڭ اتىنان ۇلكەن ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. قازىرگى قالىپتاسقان جاعدايدى, داعدارىستان شىعۋ جولدارىن بەلگىلەگەن جوسپاردىڭ جاسالعاندىعىن, ول جوسپاردا بەلگىلەنگەن شارالاردى اڭگىمەلەپ بەردى. بۇل جوسپار قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەنگەن ەكەن.
قىرعىزستانعا كورسەتىلەتىن كومەك تۇرلەرىن ايقىنداپ, ونى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلعاندىعى بەلگىلى. بۇل كوميسسيا اتالعان ەلدە بولىپ, قاجەتتى كومەك كولەمى مەن تۇرلەرىن وسى ەلدىڭ باسشىلىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ ايقىنداعان بولاتىن. مۇنداعى قامتىلعان ماسەلەلەر قىرعىزستاننىڭ داعدارىسپەن كۇرەس جوسپارىنا ەنگىزىلگەن.
وتىرىس بارىسىندا قىرعىزستاننان كەلگەن دەلەگاتسيا مۇشەلەرى ەلدىڭ مۇقتاج بولىپ وتىرعان ءماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى. سونىڭ ءىشىندە بىشكەكتە دونورلىق حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋ ىسىنە قازاقستان جاعى بەلسەنە قاتىساتىن بولدى. وسى ماسەلەنى حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ ءىسىن ءبىزدىڭ جاق قولعا الماق.
ەندى بىرقاتار ماسەلەلەر قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى كەدەن بەكەتتەرىنەن ادامدار مەن تاۋارلاردى وتكىزۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ەكەن. قازاقستاننىڭ كەدەن وداعىنا قوسىلۋىنا بايلانىستى بۇل ماسەلەلەر قازىرگى كەزدە قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس مەملەكەتتەرى بىرىگىپ قۇرعان كەدەن كوميسسياسىنىڭ قۇزىرەتىندە. وسى جاعداي قىرعىزستان دەلەگاتسياسىنىڭ مۇشەلەرىنە ەسكەرتىلدى. دەگەنمەن ماسەلەنى العا جىلجىتۋ اتالعان كوميسسيانىڭ قازاقستان جاعىنان مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆكە جۇكتەلدى.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قازىرگىدەي اۋىر ءحالدى باستان وتكەرىپ وتىرعان باۋىرلاس ەلگە قول ۇشىن سوزىپ, كومەك كورسەتۋ ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بولىپ تابىلاتىندىعىن, سوندىقتان مۇندا ايتىلعان ءاربىر ماسەلە قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ تاراپىنان مۇقيات قارالاتىندىعىن جەتكىزدى.
سۇڭعات ءالىپباي.
