بالا باقىتتى بولسىن دەسەك...

الماتىدا “الماتى وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنا تارتىلعان جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك جاعدايلارى” اتتى دوڭگەلەك ۇستەل بو­لىپ ءوتتى. حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىم­دارىنىڭ (حەۇ), ىشكى ىستەر, ءبىلىم جانە عىلىم مينيستر­لىك­تەرىنىڭ, قا­زاقستانداعى قىرعىز رەس­پۋبليكاسى باس كونسۋلدىعى وكىل­دەرىنىڭ قاتى­سۋىمەن وتكىزىلگەن جيىندا بۇگىنگى تاڭداعى ەڭبەك كوشى-قونىنا قاتىستى بىرقاتار ماسەلەلەر كۇن تارتىبىنە قويىلدى. جيىندى كىرىسپە ءسوز سويلەپ اشقان قازاقستان تاۋار ءون­دىرۋ­شىلەرى مەن ەكسپورتاۋشىلار ودا­عىنىڭ پرە­زي­دەنتى نيكولاي رادوس­توۆەتس ەڭبەك رەسۋرستارىن باسقارۋ جانە ەڭبەك كوشى-قونىن باقىلاۋ سالاسىمەن قاتار, بالالار ەڭبەگىن پايدالانۋدى بولدىرماۋ باعىتىن­داعى ءىس-شارا­لار­دى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماسە­لە­لەرىنە توقتالدى. شىن ءمانى­سىندە دە كۇن تارتىبىنە قويىلىپ, كوپ­شىلىك تالقىسىنا سالىنىپ وتىرعان بۇل جاع­داي كۇردەلى ءارى اۋقىمدى ەكەن­دىگى جاسىرىن ەمەس. جيىندا ءسوز العان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەت­تىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ الەۋ­مەتتىك قورعاۋ جانە باقىلاۋ ءجو­نىن­دەگى كوميتەتى توراعاسى سەرىكقالي بيساقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىندا بالا ەڭبەگىن پايدالانۋعا جول بەرمەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ايتتى. – بالالىق شاق – ادام ءومى­رىن­دەگى ەرەكشە كەزەڭى, ءسابيدىڭ تالاپ دەڭ­گەيىندە دامىپ, ءوسىپ-قالىپ­تاسۋىنىڭ ماڭىزى زور. وكىنىشكە وراي, بالا ەڭبەگىن پايدالانۋ تمد ەلدەرى ىشىندە قازاق­ستان­دا دا كەزدەسۋدە. ءبىر قۇپتارلىعى, سوڭ­عى جىلداردا قازاقستاندا الەۋ­مەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايدىڭ جاق­سارۋىنا بايلانىستى بالالار ەڭ­بە­گىن پايدالانۋ ايتارلىقتاي ءتو­مەن­دەدى, – دەيدى سەرىكقالي عۇمار ۇلى. بۇگىندە قازاقستان ميگراتسيالىق باسقارۋ ۇردىستەرى ساياساتىن ەكونو­مي­كالىق قاجەتتىلىكتەرگە, ىشكى رى­نوكتىڭ مۇددەسىنە وراي جۇرگىزۋدە. ۇكىمەت كوشى-قون ماسەلەلەرىن اي­تار­لىقتاي دەڭگەيدە رەتتەۋگە ءمۇد­دە­لىلىك تانىتۋدا. ماسەلەن, 2008 جىلى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەت­تىك قورعاۋ مينيسترلىگى الماتى وبلىسى ءۇشىن شەتەلدىك جۇمىس كۇ­شىن تارتۋعا 10914 بىرلىك كۆوتا بەل­گىلەگەن ەدى. بيىلعى 2010 جىلدىڭ 1 شىلدەسىندەگى دەرەك بويىنشا قا­زاق­ستان اۋماعىندا بارلىعى 29,2 مىڭ شەتەلدىك جۇمىسشىلار ەڭبەكپەن قامتىلعان. ولاردىڭ اراسىندا 437 ادام قىرعىزستان مەملەكەتىنىڭ ازاماتى. رەسپۋبليكادا 2007 جىلدان باس­تاپ حالىقارالىق ەڭبەك وداعىمەن بىرلەسىپ بالالار ەڭبەگىن قورعاۋ جونىندە كەڭ كولەمدەگى اكتسيالار وتكىزۋ ءىس-شارالارىنىڭ جوسپارى بەكىتىلگەن بولاتىن. سوعان وراي, تاراز قالاسىندا قازاقستان, وزبەك­ستان جانە تاجىكستان مەملەكەت­تەرى­نىڭ الەۋمەتتىك ارىپتەستەرىنىڭ قا­تىسۋىمەن بالالار قۇقىن قورعاۋ تاقىرىبىنا ارنالعان حالىقارالىق سەمينار ۇيىمداستى­رىلدى. بالا ەڭ­بەگىن قورعاۋعا ارنال­عان كەڭ كو­لەمدەگى اكتسيا اياسىندا رەسپۋبليكا ۇيىمدارىنداعى كەشەندى تەكسەرىس­تەر بىرقاتار ولقىلىقتاردى دا ايقىندادى. ەلىمىزدە انا مەن بالا جاعدايىن جاقسارتۋ باعىتىندا اۋقىمدى ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا, بۇل وراي­دا قوعامدىق قورلاردىڭ دا اي­تارلىقتاي ۇلەس قوسۋى كوپ نارسەدەن حابار بەرسە كەرەك. “الماتى وبلى­سىنداعى “بوتا” قورى وتكەن جىل­دان باستاپ بالالارعا ارنالعان الەۋ­مەتتىك ورتالىقتىڭ جۇمىسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ءۇشىن 3 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولدى. كەلەشەكتە 15-18 جاس ارالىعىنداعى ءجاسوس­پى­رىم­دەردى ارنايى كاسىپكە باعىتتاۋعا ار­نالعان قىسقا مەرزىمدى تەگىن كۋرس­تار اشۋ جوسپارلانۋدا”, دەيدى الما­تى وبلىسى بالالار قۇقىن قورعاۋ دەپارتامەنتى­نىڭ ديرەكتورى گۇلنار ەرمەكباەۆا. قورىتا ايتقاندا, بالالاردىڭ كە­لەشەكتە قوعامنىڭ لايىقتى ازا­ماتى بولىپ ءوسۋى بۇگىننەن باستا­لاتىندىعى ەشقاشان ەستەن شىقپاۋى ءتيىس. باقىت بالعارينا. الماتى.