قوڭىراۋ قاعىلار شاق تاياۋ

جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا ساناۋلى عانا ۋاقىت قالدى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق جۇمىستارىن وسى ايدا قايتا-قايتا پىسىقتاپ جاتسا, وقۋشىلاردىڭ اتا-انالارى دا ۇل-قىزدارىنىڭ داپتەر-قالامدارىن تۇگەندەپ, كيىم-كەشەكتەرىن جاڭارتىپ, جاڭا وقۋ جىلىنا قىزۋ دايىندالىپ جاتىر. مۇنداي دايىندىق جۇمىستارىنان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دە قالىس قالماعانى انىق. جاڭا مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنگەن ءبىلىم ۆەدومستۆوسى جاڭا وقۋ جىلىن قانداي جاعىمدى جاڭالىقتارمەن قارسى الماقشى؟ ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىندا قانداي وزگەرىستەر بولدى؟ ءبىلىم بەرۋ ساپاسى, وقۋلىقتاردىڭ تولىق شەشىلۋ ماسەلەلەرى قانداي دەڭگەيدە سىندى قوعامدىق سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن, ءبىر جاعىنان, 2010-2011 جاڭا وقۋ جىلىنىڭ دايىندىق جۇمىستارىن بۇقاراعا تانىستىرۋ ماقساتىندا كەشە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى جانسەيىت تۇيمەباەۆ استانا, الماتى قالالارىنىڭ جانە وبلىستىق ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ باستىقتارىمەن رەسپۋبليكالىق كەڭەس وتكىزدى. جوعارىدا اتالعان بارلىق ماسەلەلەر وسى رەسپۋبليكالىق كەڭەستە قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. كەڭەستىڭ ەڭ نەگىزگى ءتۇيىنى 2010-2011 جاڭا وقۋ جىلىنىڭ دايىندىعى بولدى. مينيستر ج.تۇيمەباەۆتىڭ جاساعان بايان­دا­ما­سىنا سۇيەنسەك, 1 قىر­كۇيەككە دەيىن جاڭا 67 مەك­تەپ, ولاردىڭ ىشىندە 28 مەكتەپ – رەسپۋب­لي­كالىق بيۋد­جەت قارجىسى ەسەبىنەن, 39-ى – جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن ىسكە قوسىلادى. اپات­تى جاعدايداعى مەكتەپتەردىڭ سانىن 58-گە, ءۇش اۋىسىممەن وقي­­تىن مەكتەپتەردى 14-كە ازاي­تۋعا جانە 29 مەكتەپتە وقۋشىلار ورىندارىنىڭ تاپ­شىلىعىن قىس­قار­تۋعا ءمۇم­كىندىك تۋدى. وتكەن جىلعىمەن سالىستىرعاندا, بيىل ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىن مەكتەپ جا­سىنداعى بالالاردىڭ سانى 60 پايىزعا وسكەندىگى, ياعني 297778 بالا ءبىرىنشى سىنىپقا بارا­تىن­­دى­عىن تىلگە تيەك ەتتى مي­نيستر. بۇل, ارينە, دەموگرا­فيالىق جاعدايى­مىز­دىڭ جىل­دان جىلعا جاقسارىپ كەلە جات­قانىنىڭ شىنايى كورى­نىسى. سونىمەن قاتار 650 مەكتەپتە جالپى قۇنى 14,9 ملرد. تەڭگەنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇر­گىزىلدى. ال 10 تامىزعا دەيىن ورىندالعان جۇمىستاردىڭ كولەمى 71 پايىز بولسا, 5238 مەك­تەپ, ياعني جالپى سوماسى 4 ملرد. 967 ملن.-نان استام تەڭگە اعىمداعى جىل­دىڭ جوندەۋ جۇمىستارىمەن قام­تىلدى. بۇل دەگەنىمىز – مەكتەپ­تەردىڭ 85 پايىزدان استامى جاڭا وقۋ جىلىنا ساقاداي-ساي وتىر دەگەن ءسوز. جاڭا وقۋ جىلىنا دايىن­دىق جۇمىستارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ وزەكتىسى ءبىلىم بەرۋ وردالا­رىنىڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندالۋ جۇمىستارى بولىپ تابىلادى. بۇل ماسەلەلەر ءالى تولىق شەشىمىن تاپ­پاعان ەدى. ونى قالايدا شەشۋ كە­رەك­تىگىن جاقىندا ۇكىمەت باسشىسى ك.ءماسىموۆ تە ايتىپ وتكەن بو­لا­تىن. جالپى, ەلىمىزدەگى مەك­تەپ­تەردىڭ 82 پايىزى جەكە جىلىتۋ جۇيەسىنە قوسىلعان. 1051 مەكتەپ پەشپەن جىلى­تى­لادى. 883 ملن.توننا قاتتى وتىن, 53,5 مىڭ توننا سۇيىق جانە 9 ملن. تەكشە مەتردەن اس­تام گاز قاجەت. وتىندى ساتىپ الۋ جانە جەتكىزۋ جونىندەگى ماسەلەلەر, مەكتەپتەردەگى قا­زان­­دىق­تاردىڭ ەسكىرگەندىگى رەس­پۋب­ليكا كولەمى بويىنشا مەك­تەپ­تەردىڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىن­دىق جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىن ءسال اقساتىپ وتىر­عانى جاسىرىن ەمەس. رەسپۋبليكالىق كەڭەس با­رى­­سىن­دا ءبىلىم جانە عىلىم مي­نيسترى “بالاپان” باعدار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى جۇ­مىستارعا دا كەڭىنەن توقتالدى. اتالمىش باع­دارلاما شەڭ­بەرىندە 17 374 ورىن­دىق 384 مەك­تەپ جاسىنا دەيىنگى مە­كەمە, سونىڭ ىشىندە 4490 ورىن­دىق 38 بالاباقشا بۇرىن جەكە­شە­لەندىرىلگەندەرىن قايتارۋ, بوس تۇرعان كوممۋنالدىق مەنشىك­تەگى عيماراتتاردى بوساتۋ, با­لاباق­شا­لارىن اشۋعا جارامدى عيماراتتار مەن بولمەلەردى بەرۋ, 1295 ورىن­دىق 25 جەكە بالاباقشانى جانە 5787 ورىندىق 173 شاعىن ورتا­لىق­تار ەسەبىنەن ىسكە قوسىلا­تىن­دىعىنا مينيستر ارنايى توق­تالدى. – ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 تا­مىزىنان 30 قىركۇيەككە دەيىن “مەكتەپكە جول” رەس­پۋبليكالىق اكتسياسى جۇرگى­زىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ماقساتى – الەۋمەتتىك جاعدايلارى نا­شار جانە كوپ بالالى وتبا­سى­لارعا قولداۋ كورسەتۋ. بىلتىر بۇل اكتسياعا مەملەكەتتىك قىز­مەتكەر­لەر, دەپۋتاتتار, مەتسە­ناتتار بەل­سەندى ات سالىسقان. بىرلەسىپ ءىس-ارەكەت جاساۋدىڭ ناتيجەسىندە 200 مىڭعا جۋىق بالالار 1 ملرد. تەڭ­گەدەن استام سوماعا قاجەتتى مەكتەپ فور­ماسىمەن, سپورت كيىمدەرىمەن, اياق كيىمدەرمەن, وقۋ-جازۋ قۇ­رال­دارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى, – دەدى ءوز سوزىندە ج.ءتۇي­مە­باەۆ. سونداي-اق, مەكتەپتەرگە ء“وزىن-ءوزى تانۋ” ساباعىن ەن­گىزۋگە باي­لانىستى جانە باسقا دا كوكەيكەستى ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى. اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.