قور قىزمەتىندە كىنارات جوق

كەشە پرەمەر-مينيستر, ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى كارىم ءماسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن “سامۇرىق-قازىنا” قورى باسقارماسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وتىرىستا ءسوز العان قور باس­قار­ماسىنىڭ توراعاسى قايرات كەلىمبەتوۆ ۇكىمەتتىڭ داعدارىسقا قارسى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسى­رۋ­داعى ەڭ بەلسەندى كەزەڭنىڭ 2009 جىلعا سايكەس كەلگەننىن اتاپ ءوتتى. بيىلعى جىلى قور جۇمىسىندا ەكو­نوميكانى مودەرنيزاتسيالاۋعا ىقپال جاساۋعا جانە قور كومپا­نيا­لارىنداعى كورپوراتيۆتىك باس­قا­رۋدى جەتىلدىرۋگە باسىمدىقتار بەرىلىپ وتىر. ءبىرىنشى باعىت بويىنشا ۇدە­مە­لى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دا­مۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاما­سىن­داعى جوبالاردى جۇزەگە اسى­رۋعا ماڭىزدى ءرول بولىنەدى. وسى­لايشا ەلدى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە 43 ميلليارد اقش دوللارى تۇراتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى قارجىنىڭ 22 ميلليارد دول­لارى نەمەسە 50 پايىزدان استامى قوردىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. يندۋس­تريالاندىرۋ كارتاسىنا قوردىڭ 53 جوباسى ەنىپ وتىر. ولاردىڭ 35-ءى رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى, 18-ءى وڭىرلىك جوبالار بولىپ تابىلادى. جوعارىدا اتالعان 53 جوبانىڭ 32-ءسىن قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى ار­قىلى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلۋدە. ال قالعان 21-ءى “قازمۇنايگاز”, “قا­زاق­ستان تەمىر جولى”, كەگوك, “سامۇرىق-ەنەرگو” سياقتى ەنشىلەس كومپانيالار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. جوبالار بەلگىلەنگەن كەستە بويىنشا جۇزەگە اسۋدا. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا قور سەگىز جوبا بويىنشا قۇرىلىس-مونتاج جۇ­مىس­تارىن جۇزەگە اسىردى. جىل سو­ڭىنا دەيىن تاعى دا جالپى ين­ۆەستيتسيالىق كولەمى  13 ميلليارد دوللاردان اساتىن قوسىمشا 8 ينۆەستيتسيالىق جوبالار بويىنشا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى باستالاتىن بولادى. قولعا الىنعان جوبالاردىڭ تۇگەلدەي جۇزەگە اسۋى 8 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جاعداي تۋعىزباق. ال قۇرى­لىس بارىسىندا 50 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا تارتىلماقشى. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگەن جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن قور جانىنان باسقارۋ ورتالىعى قۇرىلدى. بەكى­تىلىپ بەرىلگەن بارلىق جوبالار بويىنشا جۇمىس توپتارى جۇمىس ىستەيدى. ق.كەلىمبەتوۆتىڭ اتاپ وتكەنىن­دەي, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى قارجىلىق ەسەپتىلىكتىڭ الدىن الا مالىمەتتەرىنە قاراعاندا تازا تابىس­تىڭ جيىنتىق جوسپارى 12 ءىرى كومپانيالار جانە قوردىڭ كور­پوراتيۆتىك ورتالىعى بويىنشا ەكى ەسەگە ارتقان. وسىلايشا قور­دىڭ ورتاقتاستىرىلعان تازا تا­بىسى 2010 جىلدىڭ العاشقى جار­تىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شامامەن 200 ميلليارد تەڭگە بولماق. قور توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, جىل قورىتىندىسىندا نەگىزگى وندىرىستىك جانە قارجىلىق كورسەتكىشتەر بويىنشا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ جوسپارى تولىق ورىن­دالاتىن بولادى. وتىرىستا ءسوز سويلەگەن ۇكىمەت باسشىسى قور الدىنا بىرنەشە ناقتىلى مىندەتتەر بەلگىلەدى. “ەگەمەن-اقپارات”.