«مەنىڭ بايلىعىم – مەنىڭ وتباسىم!»

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ پروبلەمالارى ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2015 جىلدىڭ 1-7 قىركۇيەگى ارالىعىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە وقۋشىلاردىڭ ومىرلىك قۇندىلىقتارى (دەنساۋلىق, وتباسى, جۇمىس, وقۋ, ماحاببات جانە, ت.ب.), سالاماتتى ءومىر سالتىن, جاۋاپتى قاۋىپسىز مىنەز-ق ۇلىق داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا داعدىلاندىرۋ ماقساتىندا «مەنىڭ بايلىعىم – مەنىڭ وتباسىم!» ۇرانىمەن «دەنساۋلىق ساباقتارى» اپتالىعى وتكىزىلەدى. مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆ: «وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى, كوپبالالىقتى ناسيحاتتاۋ – بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى 6 ميلليوننان اسا قازاقستاندىق دۇنيە ەسىگىن اشتى. ال ەلىمىز ازاماتتارىنىڭ جالپى سانى 17 ميلليوننان استى. بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياساتتىڭ دۇرىستىعىنىڭ, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتقاندىعىنىڭ بارىنشا ايعاعى», – دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن. ەندەشە, وتباسى ادامدى الەۋمەتتەندىرۋدىڭ العاشقى جانە ماڭىزدى ساتىسى, ءدال وسىندا ۇرپاق ءوسىپ, داميدى, قابىلەتى, دەنساۋلىق ساقتاۋ داعدىلارى قالىپتاسادى. سوندىقتان ەڭ ماڭىزدى فاكتور وتباسىنىڭ احۋالى بولىپ تابىلادى. ال انا مەن بالانى قورعاۋ, ۇلت دەنساۋلىعى – ءبىزدىڭ تابىستى بولاشاعىمىزدىڭ نەگىزى. بۇگىندە عىلىم جانە ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا ەلىمىزدە 2014 جىلى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى 2,0 ملن. بالا, 2,5 ملن. وقۋشى, 120 665 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار, سابيلەر ۇيىندە 4 جاسقا دەيىنگى 76000, ال بالالار ۇيىندە 9 مىڭنان استام بالا تاربيەلەنەدى. مىنە, وسى كەلەشەك ۇرپاقتىڭ جەكە تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋدىڭ ەرتە كەزەڭىنەن دەنساۋلىققا باعالى قارىم-قاتىناس جاساۋعا تاربيەلەۋ سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا, اسىرەسە (ايەلدەر جانە ەرلەردىڭ) رەپرودۋكتيۆتىك دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا, جاۋاپكەرشىلىكتى اتا-انا بولۋعا, وتباسىن جوسپارلاۋعا قاجەتتىلىكتى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى. وسى ماقساتپەن سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ پروبلەمالارى ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2015 جىلدىڭ 1-7 قىركۇيەگى ارالىعىندا رەس­پۋبليكامىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە «مە­نىڭ بايلىعىم – مەنىڭ وتباسىم!» ۇرا­نى­مەن «دەنساۋلىق ساباقتارى» اپتا­لىعى وتكىزىلەدى. «دەنساۋلىق ساباقتارى» اپتالىعىن وتكىزۋ بارىسىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە وقۋشىلارعا كەڭەس بەرۋ ءۇشىن مامانداردى تارتۋ ارقىلى مساك مەكەمەلەرىندە اشىق ەسىك كۇندەرى ۇيىمداستىرىلىپ وتكىزىلەدى. مۇعالىمدەر, پسيحولوگتار, 7-11 سىنىپ وقۋشىلارى اتا-انالاردىڭ قاتىسۋىمەن «ءومىر قۇن­دىلىقتارى تۋرالى» دوڭگەلەك ۇستەل, سەمينار, ترەنينگتەر, سونداي-اق وقۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋ بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ءىسى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان ترەنينگتەر ۇيىمداستىرىلادى. مىنەز-ق ۇلىقتىق قاۋىپتى فاكتورلاردىڭ الدىن الۋ, ۇيلەسىمدى تاماقتانۋ, دەنە بەلسەندىلىگىن ناسيحاتتاۋ, قىزدار مەن ۇلداردىڭ رەپرودۋكتيۆتىك دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, وتباسىن جوسپارلاۋ, تۇسىك جاساتۋدىڭ الدىن الۋ, كونتراتسەپتسيا ادىستەرى جونىندە «تەڭ-تەڭىمەن» قاعيداسى بويىنشا ناقپىشىندەردى (مۇمكىن بولعان جاعدايدا) كورسەتۋ ارقىلى وقۋشىلارعا ترەنينگ, سونىمەن قاتار جۇبايلار اراسىندا سپورتتىق شارا (جەڭىمپازداردى ماراپاتتاۋ ارقىلى سەكىرتپە ارقىلى سەكىرۋ, دوپتى ساقيناعا لاقتىرۋ, ارقان تارتىسۋ جانە, ت.ب.) وتكىزىلەدى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».