مۇعاليما

ول شاكىرتتەرىن ءوزىنىڭ ۇلى مەن قىزىنداي جاقسى كورەدى. شاكىرتتەرى دە ونى تۋعان اناسىنداي قاستەرلەپ, باۋىر باسىپ كەتكەن. ونىڭ باسقالاردان باستى ەرەكشەلىگى دە وسىندا. كەزىندە ۇلى ۇستاز ءابۋ ناسىر ءال-فارابي: «ادامعا ەڭ اۋەلى ءبىلىم ەمەس, تاربيە بەرىلۋى كەرەك. تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى», دەگەن ەكەن. ونىڭ بالالارعا ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدە باسقالاردان ەرەكشە ادىسكەرلىك ءتاسىلى بار. ول – الماتىداعى قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى №123 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ باس­تاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بايان ماسكۋبايقىزى ادىربەكوۆا. مىنە, ءتىل باعىتىنداعى سىنىپقا ساباق بەرىپ كەلە جاتقانىنا جيىرما جىلدان استى. وسى مەكتەپكە كەلگەن العاشقى جىلى وقۋ ءىسى جونىندەگى مەڭگەرۋشىسى 2-ءشى سىنىپ وقۋشىلارىن تاپسىرعان: «بۇلارعا تۇراقتى مۇعالىم بولماي تۇر. ويتكەنى, وقۋشىلاردىڭ قابىلداۋ قابىلەتتەرى وتە تومەن. وقۋ ۇلگەرىمدەرى كوڭىل كونشىتپەيدى. تارتىپتەرىن دە اناۋ ايتتى جاقسى دەي المايمىن. سوندىقتان, مۇعالىمدەر بۇل سىنىپتان قاشادى. ءسىز دە ءوزىڭىزدى بايقاپ كورىڭىز. وڭتايىڭىزعا كەلمەي جاتسا ايتارسىز», − دەگەن ەدى. سىنىپتا وتىزعا جۋىق وقۋشى بار ەكەن. مۇعالىمدەر ءجيى اۋىسا بەرگەن سوڭ با, ولار «بىزگە كەلىپ-كەتەتىندەردىڭ ءبىرى بولار» دەگەندەي اسا ءمان بەرمەدى. وقۋشىلاردىڭ ساباققا قىزىعۋشىلىقتارى جوعى ءوز بەتتەرىنشە وتىرعاندارىنان كورىنىپ تۇردى. ول از كۇننىڭ ىشىندە-اق وتىزىنان وتىز ءتۇرلى مىنەزدى بايقادى. «نە ىستەۋ كەرەك؟ بالالار نازارىن ساباققا قالاي بۇرۋعا بولادى؟ ءيا, ول ءۇشىن قالايدا جۇرەكتەرىنە جول تابۋىم كەرەك». ءارى ويلاپ, بەرى ويلاپ, اۋەلى ولاردىڭ ەسىمدەرىنە جاناما اتتار قويۋدى ۇيعاردى. ۇلدارعا «باتىر», قىزدارعا «سۇلۋ» اتاۋلارىن قوسا ايتتى. سودان با وقۋشىلار اپايىنا نازارلارىن سالا باستادى. ءبىر بايقاعانى, بالالاردىڭ قابىلەتتەرى دە جامان ەمەس سەكىلدى. تەك ىنتالارىن وياتىپ, تىڭداتا بىلۋگە ماشىقتاندىرۋ كەرەك. وي جەتكەن جەرگە قول جەتكىزۋ وڭاي ما؟.. ونىڭ دا جولىن تاپتى. ول «انا ءتىلى» ساباعىنىڭ الدىندا بەس مينۋت قىسقا ەرتەگىنى مانەرلەپ وقىپ ەدى, بالالار ۇيىپ تىڭدادى. سودان باستاپ «انا ءتىلىنىڭ» ءار ساباعىن وسىلاي باستاۋدى ۇردىسكە اينالدىرعان. ال «قازاق ءتىلى» پانىنەن ءسوز تالداۋدى ءتۇسىندىرۋ وقۋشىلارعا ەداۋىر قيىندىقتار تۋدىردى. ءسوزدىڭ ءتۇبىرى جانە جۇرناق پەن جالعاۋدىڭ ءمانى مەن مىندەتتەرىن بىردەن ۇعىنا قويماي, شاتاستىرۋمەن بولدى. ونىڭ دا ءتيىمدى جولىن ىزدەمەسە, قۇر ەرەجە جاتتاتقاننان ەشتەڭە شىقپايتىنى انىق. قانشا دەگەنمەن ويىنعا قىزىقپايتىن بالا بولمايدى عوي. ول ساباقتى ءتۇسىندىرۋ بارىسىندا ويىن, سەرگىتۋ ەلەمەنتتەرىن پايدالانۋدى ءجون كوردى. اۋەلى تاقتاعا «وقۋشىلار» دەپ جازدى دا, سوزدە قانشا دىبىس بولسا, سونشا بالانى تاقتا الدىنا شىعاردى. سوسىن ولارعا قاراپ: «قازىر مىنا ءسوزدى تالدايمىز. ءبىز بولەك-بولەك قاتار ءتۇزىپ, تۇبىرگە, جۇرناق پەن جالعاۋعا بولىنەمىز, − دەپ توپتان ءۇش وقۋشىنى ءبولىپ الىپ, قاتار تۇرعىزدى دا: – بالالار, بۇل ءۇش وقۋشى «وقۋشىلار» دەگەن ءۇش ارىپتەن تۇراتىن ءسوزدىڭ ءتۇبىرى – «وقۋ», اتاۋ ءسوز, – دەدى. سودان سوڭ ەكى وقۋشىنى ءبولىپ الىپ: – بۇلار «شى», اتاۋ ءسوزدىڭ ماعىناسىن وزگەرتكەن جۇرناقتار. – وقشاۋ قالعان ءۇش وقۋشىنى قاتارىنا قوستى. – ال «لار» ءسوزدىڭ ماعىناسىن وزگەرتپەي, تەك كوپتىكتى بىلدىرەتىن جالعاۋلار, − دەدى. ويىن وقۋشىلاردىڭ ساباققا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ, ىنتالارىن وياتىپ, تاقىرىپتى جەڭىل مەڭگەرۋگە الىپ كەلدى. ول ماتەماتيكا پانىنە دە وسىنداي ويىندى پايدالاندى. وقۋشىلاردىڭ ساباققا قىزىعۋشىلىعى ارتىپ, توقسان سايىن بارلىق پاندەردەن ۇلگەرىم كورسەتكىش ناتيجەلەرى كوتەرىلە ءتۇستى. كوپ ۇزاماي-اق ونىڭ بۇل ادىسكەرلىك ءتاسىلىن ارىپتەستەرى دە ساباقتارىنا پايدالانىپ جاتتى. توقساندى قورىتقان جينالىستا اتا-انالار: «بايان اپاي, بۇرىن بالالارىمىز ساباققا بارعىسى كەلمەي ەنجارلىق تانىتاتىن. ءسىز ۇستازدىق ەتكەلى ولاردا ءبىر ەرەكشە قۇلشىنىس پايدا بولدى. تۇستەن كەيىن ەرتەڭگى ساباققا تىڭعىلىقتى دايىندالىپ, تاڭەرتەڭ مەكتەپكە اسىعاتىندى شىعاردى», − دەپ جارىسا ايتىپ, وزدەرىنىڭ قۋانىشتارىن ءبىلدىرىپ جاتتى. سىنىپ وقۋشىلارى ءار الۋان تاقىرىپتارعا ارنالعان كەشتەر دە وتكىزىپ, مەكتەپ ۇجىمىنىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنە باستادى. جىلدار جىلجىپ, وقۋشىلار سىنىپتان سىنىپقا اۋىسىپ جاتتى. اۋداندىق, قالالىق, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق اشىق ساباقتار وتكىزىپ, ونىڭ جاڭاشىل ادىسكەرلىك ءىس-تاجىريبەسى رەسپۋبليكالىق مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىنداعى «ۇلگىلى اشىق ساباقتار» قاتارىنان ورىن الىپ, رەسپۋبليكا ۇستازدارىنىڭ نازارلارىنا ۇسىنىلدى. وزات تاجىريبەسىن قالا كولەمىنە تاراتۋعا ارنالعان سەمينارداعى شىعارماشىلىق ەسەبى دە وزگەلەر نازارىنان قاعىس قالعان جوق. بىردە مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىنداعى وقىتۋشىلار رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماقتارىنان كەلگەندەردى وسى مەكتەپتەگى باستاۋىش سىنىپتاردىڭ اشىق ساباقتارىنا قاتىستىرۋدى ۇيعارادى. سوندا ۇستازداردىڭ باسىم كوپشىلىگى باسقالاردان گورى بايان ادىربەكوۆانىڭ ساباعىنا قاتىسۋعا ءوتىنىش جاساعان. سول اشىق ساباققا قاتىسقان, قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن مۇعالىمدەر باياننىڭ ساباق ءوتۋ تاسىلىنە ءتانتى بولىپ, «ءوز ماماندىعىنا ادال بەرىلگەن سىزدەي ۇستازدار كوپ بولسا, شاكىرتتەردىڭ بولاشاعى قانداي جاقسى بولار ەدى», دەگەن پىكىر ايتتى. وقۋ جىلىنىڭ سوڭىندا ادەتتەگىدەي جوعارى سىنىپ مۇعالىمدەرى مەكتەپتەگى باس­تاۋىشتى بىتىرەتىن بالالاردان بارلىق پاندەر بويىنشا سىناق جۇمىستارىن الادى. سول جىلى مەكتەپتەگى باستاۋىشتىڭ سەگىز سىنىبىنداعى شاكىرتتەر سىناقتان ءوتتى. سوندا جاي سىنىپقا سانالىپ كەلگەن بايان ادىربەكوۆانىڭ شاكىرتتەرى وقۋ ۇلگەرىمى بويىنشا بارلىق گيمنازيا سىنىپتارىن ارتقا تاستاپ, ەڭ ۇزدىك كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى. 2005 جىلى «ابدي كومپاني» اكتسيو­نەرلىك قوعامى «ۇلتتىق جوبا: «قازاق مەكتەبى» دەگەن تاقىرىپتا باستاۋىش سى­نىپتارعا ارنالعان جاڭا بۋىن وقۋلىق­تارىنا كومەكشى قۇرالدار جاساۋدا كونكۋرس جاريالاعان ەدى. قوعام تاڭداۋى بايان ادىربەكوۆا باستاعان ءۇش ۇستازعا تۇسكەن. ولاردىڭ «الىپپە» مەن «قازاق ءتىلى» پاندەرى بويىنشا قۇراستىرعان كومەكشى قۇرالدارىن «ابدي كومپاني» توپتاما ەتىپ شىعارىپ, رەسپۋبليكا كولەمىنە تاراتىلدى. قازىر سول كومەكشى قۇرالداردى ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەپتەرى كەڭىنەن پايدالانۋدا. سونداي-اق, ول ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ «وقۋلىق» رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ» تاپسىرىسى بويىنشا «Interactive Kazakhstan» كومپانياسىنىڭ «دانالىق الىپپەسى» وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنىنە ساراپتاما جاساپ, ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ «العىس حاتىمەن» ماراپاتتالدى. بايان ماسكۋبايقىزى سودان بەرى دە قان­شا­ما بالالاردى بىلىمگە باۋلىپ, قاناتتان­دىر­­دى دەسەڭىزشى. كەزەكتى وقۋ جىلىنىڭ باسىن­دا ءتىل باعىتىنداعى گيمنازيالىق ءبىرىنشى سى­نىپ وقۋشىلارىن قابىلداپ الدى. بۇل مەكتەپكە جىل سايىن اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن قازاق مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇش اي مەرزىمگە وندىرىستىك-پراكتيكاعا كەلىپ, تاجىريبە جيناپ كەتەدى. بايان ادىربەكوۆا وزىنە بەكىتىلگەن ستۋدەنتتەر گۇلجان مەن ايماننان: «قىزدار, شىندارىڭدى ايتىڭدارشى, سەندەر ۋنيۆەرسيتەتكە مۇعالىم بولۋدى ارمانداپ تۇستىڭدەر مە؟», − دەگەندە ولار: «بايان اپاي, مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى از. ءبىز ۋنيۆەرسيتەتتەن جوعارى ءبىلىمدى دەگەن «ديپلوم» الساق بولدى. جولىمىزدى باسقا سالادان تابامىز», − دەگەن. ءۇش ايدان سوڭ سول قىزدار: «بايان اپاي, ءسىزدىڭ شاكىرتتەرىڭىزبەن جۇمىس ىستەگەنىڭىز بىزگە قاتتى ۇنادى. وقۋشىلارىڭىزدىڭ ءبارى باۋىرمال, العىر, تاربيەلى. ولارمەن جۇمىس ىستەۋ قىزىقتى ەكەن. ەندى ءبىزدىڭ دە ءسىز سەكىلدى مۇعالىم بولعىمىز كەلىپ كەتتى», − دەيدى. سول قىزدار قازىر قالا مەكتەپتەرىندە ۇستازدىق ەتىپ ءجۇر. ادىربەكوۆانىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى ءتاسىلى – كۇن سايىن ءۇزىلىس كەزىندە ەكى-ءۇش وقۋشىسىنا ارناپ حات جازىپ, ەشكىمگە بىلدىرمەي كۇندەلىگىنىڭ اراسىنا سالىپ قويادى. ول حاتىندا وقۋشىسىنىڭ سول كۇنگى ساباققا قاتىسۋ بەلسەندىلىگىن, ءۇستى-باسىن تازا ۇستاۋىن, وقۋ قۇرالدارىنا ۇقىپتىلىعىن, جىبەرگەن كەمشىلىكتەرىن جازادى. ۇيىنە بارعان وقۋشى اپايىنىڭ حاتىن وقىپ, جاۋاپ حات جازادى. ءبىر قاراعان جانعا ونىڭ بۇل ءتاسىلى جاي نارسە سەكىلدى كورىنۋى مۇمكىن. ال ويلانعان جانعا ءمانى زور. بىرىنشىدەن, بۇل ءتاسىل وقۋشىنىڭ ويلاۋ قابىلەتىن ارتتىرادى. ەكىنشىدەن, ولاردىڭ ءوز ويىن جەتكىزىپ جازۋعا ماشىقتاندىرادى. ۇشىنشىدەن, ساۋاتتى جازۋعا ۇيرەتەدى. قازىر شاكىرتتەرىنىڭ سول حاتتارىن وقىپ وتىرىپ, سوزدەرىنەن گرامماتيكالىق قاتە تاپپايسىز. سونداي-اق, ولاردىڭ ويلاۋ قابىلەتتەرىنىڭ سونشالىق جەتىلگەنىنە سۇيسىنەسىز. وسى ورايدا ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, ول وقۋشىلارى ءتورتىنشى سىنىپقا كوشكەن كەزدە «قۇپيا داپتەر» ءتاسىلىن قولعا الادى. بۇل ۇستاز بەن شاكىرتتەرىنىڭ شىنايى سىرلاسۋى. ول داپتەردىڭ العاشقى بەتىنە وقۋشىلارىنا ارناۋ ءسوزىن جازعان. ال شاكىرتتەرى ءتورت جىلعى ۇستازدان كورگەن ونەگەلەرىن قولتاڭبا رەتىندە قالدىرعان. مۇنداي تاجىريبە-ءتاسىل رەسپۋبليكادا بايان ادىربەكوۆادان باسقا ءالى بىردە-ءبىر ۇستازدا بولعان ەمەس. ول: «ۇستاز شاكىرتتەرىن سۇيمەسە, ولارعا انالىق مەيىرىممەن قاراپ, شىن جاناشىرىنداي سىرلاسا الماسا, جۇرەكتەرىنە جول تابۋ ەكىتالاي», − دەيدى. «...اينالايىندارىم, سەندەر جىلدارمەن جىلجىپ ۇلكەن ازاماتتار دا بولارسىڭدار. كەيبىرەۋلەرىڭ, ءتىپتى, ەل تانيتىن ازاماتقا دا اينالارسىڭدار. بىراق ءبارىڭ دە مەن ءۇشىن باياعى كىپ-كىشكەنتاي راۋان, بەرەكە, گ ۇلىم, شۇعىلا, ارسلان, تالشىن, ماعجان, الۋا, اليبەك, ايسۇلۋ, داميليا ء(بارىنىڭ ەسىمدەرى تۇزىلگەن) ...ماعان ءبارىڭ دە وسىنداي شاكىرت كۇيلەرىڭدە قالا بەرەسىڭدەر. مەن سەندەردى كورگەن جەردە بەتتەرىڭنەن ءوبىپ, سۇيەتىن بولامىن. سەندەرمەن 4 جىلىمنىڭ كۇزى, قىسى, كوكتەمىن بىرگە وتكىزدىم. جاز ايلارىندا عانا بولەك دەمالىپ, كۇزدە ساعىنىشپەن قايتا تابىساتىنبىز. ەندى سول جىلداردىڭ ەستەلىگىندەي بولىپ, وسى «قۇپيا داپتەر» جانە بىرگە تۇسكەن فوتولارىمىز عانا قالادى. اينالايىن بالالارىم, سەندەردى قيماي وتىرىپ, بولاشاقتارىڭا جارقىن ءومىر, بىلىمدەرىڭە بيىك شىڭ, ارمان-ماقساتتارىڭا جەتۋلەرىڭە تالمايتىن قانات تىلەيمىن. سەندەرمەن وتكىزگەن جىلدارىما ريزامىن. سەندەر ەڭ تاماشا بالالارسىڭدار! سەندەر باۋىرمالسىڭدار, سەندەر اقىلدىسىڭدار, سەندەر ءبىر-بىرىڭمەن تاتۋسىڭدار! مەن سەندەردى قاتتى جاقسى كورەمىن!..». بايان ادىربەكوۆانىڭ وسى وزەكجاردى ارناۋىن وقىپ وتىرىپ, شاكىرتتەرىن تۇلعا رەتىندە تاربيەلەگەنىن بايقادىم. «قۇپيا داپتەردى» شاكىرتىنىڭ الدى بولىپ راۋان ساعىمبەك باستاپتى. «...ءسىز مەنى اركەز «جازۋشى قىزىمىز» دەپ ايتىپ كەلەسىز. سول جازۋعا, ادەبيەتكە دەگەن قۇمارلىعىمدى وياتقان دا, ىزدەنۋگە ۇيرەتكەن دە ءوزىڭىزسىز. ەگەر ءسىز ادەبيەتتىڭ ادامى بولماعاندا, مەنىڭ بويىمداعى جازۋعا دەگەن ىنتامدى كەز كەلگەن ۇستازدىڭ بايقاي بەرۋى مۇمكىن ەمەس ەدى. ءسىزدىڭ قاي سۇراققا دا ەرىنبەي-جالىقپاي جاۋاپ بەرىپ, قۇلاققا قۇيىپ تاستايتىنىڭىز كەرەمەت! انام: «سەنىڭ اپايىڭ تەك ساباق بەرۋمەن عانا شەكتەلىپ قالمايدى, كۇندەلىكتى ءومىردىڭ ءوزىن سەندەرگە قاراپايىم تىلمەن تۇسىندىرە بىلەدى. بۇل قاسيەت مۇعالىمدەردىڭ بارىندە بىردەي بولا بەرمەيدى, قىزىم», − دەگەن ەدى. شىنىندا دا سولاي ەكەن. ءبىز ءۇشىن قانشاما اسەرلى كەشتەر وتكىزىپ ءجۇرسىز. ءتىپتى, ءسىزدىڭ بۇكىل بولمىسىڭىز بىزگە «ۇستاز وسىنداي بولۋى كەرەك» دەگەندى اڭعارتادى. بيپاز بىرتوعا ءجۇرىس-تۇرىسىڭىز, كيىم كيىسىڭىز... بارىمىزگە ناق ءوز بالاسىنا سويلەپ تۇرعانداي جىلى جۇرەگىڭىزبەن, جۇمساق جىميىسىڭىزبەن, مولدىرەگەن مەيىرىمىڭىزبەن قاراعانىڭىز, ءوز پەرزەنتىڭىزگە جاساعانداي قامقورلىعىڭىز ءبارى-ءبارى دە كوز الدىمىزدا. ونى ءبىز قالاي ۇمىتا الامىز؟! اللا بۇيىرتسا, ەندى ەكى توقساننان سوڭ بىزدەر, شاكىرتتەرىڭىز جوعارى سىنىپقا قادام باسامىز. «تاۋ الىستاعان سايىن بيىكتەي تۇسەدى» دەمەكشى, سىزدەن الىستاعان سايىن ۇستازدىق بار بولمىسىڭىز الدىمىزدا قاشاندا بيىكتەي بەرەرى ءسوزسىز...». ءتورتىنشى سىنىپ وقۋشىسى راۋاننىڭ وي-ءورىسىنىڭ قانشالىقتى ءوسىپ كەتكەنى وسى «قۇپيا داپتەردەگى» سىرىنىڭ ۇزىندىسىنەن كورىنىپ تۇرعان جوق پا. وسى ماتەريالدى جازۋ ۇستىندە كوز الدىما پەداگوگيكالىق ۋچيليششەدە وقىپ جۇرگەن كەزىمدە بىزگە پەداگوگيكا مەن پسيحولوگيا­دان ساباق بەرگەن ۇلاعاتتى ۇستازىمىز جاقىپباي قاسىمبەكوۆ كوز الدىما كەلە بەردى. ۇستازىمىز ءوز ماماندىعىنىڭ اسقان شەبەرى, وتە ءبىلىمدى, تاجىريبەلى ۋچيليششە مۇعالىمدەرىنىڭ اقساقالى ەدى. بىزگە ساباق بەرىپ قانا قويماي, پەدپراكتيكاعا دا الىپ باراتىن. ءبىزدى پراكتيكاعا تۇڭعىش رەت الىپ بارعالى تۇرىپ: − ءبىزدىڭ باراتىن كلاسىمىزدىڭ مۇعالىمى قالامىزداعى ەڭ وزات, جاس بولعانىنا قاراماي جۇرتشىلىققا سىيلى مۇعالىم. ساباق بەرۋ تاسىلدەرى دە, شاكىرتتەرىن تاربيەلەۋ تاسىلدەرى دە وزگەشە. شاكىرتتەرىمەن قارىم-قاتىناسى قانداي دەسەڭشى! سەندەر شاكىرت تاربيەلەيتىن العاشقى قادامدارىڭدى سول مۇعالىمنىڭ جولىمەن باستاپ, ۇلگى الساڭدار, بولاشاقتا سونداي مۇعالىم بولىپ قالىپتاسار دەگەن ءۇمىتىم بار, − دەگەن-ءدى. شىنىندا دا باستاۋىش سىنىپتارعا ساباق بەرەتىن مۇعالىمدەردىڭ اراسىنان ول مۇعالىمدەي مۇعالىمدى مەن بۇرىن-سوڭدى كەزدەستىرمەگەن ەدىم. مەن «ۇلان» گازەتىندە باس رەداكتور بولىپ قىزمەت ىستەپ جۇرگەندە مەكتەپتەردى ءجيى ارالاۋشى ەدىم. كەيدە شاكىرتتەر تۋرالى جازۋ ءۇشىن مەكتەپ باسشىلىعىمەن كەڭەسە وتىرىپ, مۇعالىمدەردىڭ ساباعىنا دا قاتىساتىنمىن. سوندا وسى بايان ماسكۋبايقىزىنىڭ ساباعىنا تاپ بولعانىمدا, ساباق جۇرگىزۋ تاسىلدەرىنە قاراپ, بۇل كىسى ءبىزدىڭ قادىرلى ۇستازىمىز جاقىپباي قاسىمبەكوۆتىڭ نەمەسە سول جاقىپباي اعايىمىز سىندى وتە تاجىريبەلى ۇستازعا شاكىرت بولمادى ما ەكەن, ءبىز تۇڭعىش رەت پەدپراكتيكادان وتكىزگەن مۇعالىمنەن بۇل كىسى دە وتپەدى مە ەكەن دەپ ويلاعانىم بار-دى. وندا مۇعالىمدەردىڭ ءىس-تاجىريبەسى تۋرالى تەرەڭدەتىپ جازۋ مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان «ۇلان» گازەتىنە لايىق دەپ تاپپاعاندىقتان, شاكىرتتەرى, ولاردىڭ العىرلىعى تۋرالى عانا جازعان ەدىم. «ۇستاز تالانتتى بولسا, شاكىرتى تالاپتى بولادى» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. قر ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى بايان ادىربەكوۆادان تاربيە العان شاكىرتتەر زەرەكتىگىمەن, العىرلىعىمەن, تالاپتىلىعىمەن كوزگە ءتۇسىپ كەلەدى. جاڭا وقۋ جىلىنىڭ كۇزىندە اتا-انالار مەكتەپ تابالدىرىعىن العاش رەت اتتاعالى تۇرعان بالالارىن بايان ادىربەكوۆانىڭ سىنىبىنا بەرۋگە تالاسا ءوتىنىش جاساپ جاتقاندارىنا قاراپ, ۇستازعا دەگەن قۇرمەتتەرىن كورگەندەي بولاسىز. ويتكەنى, بالانىڭ بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى وسى باستاۋىشتان باستالىپ, كەيىن تۇلعا بولىپ قالىپتاسارى ءسوزسىز. سۇلتان قالي ۇلى, اقىن-جازۋشى. الماتى.