مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋ – زامان تالابى

ەل پرەزيدەنتى ن.ءا.نازار­باەۆ­تىڭ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVI سەزىندە سايلاۋالدى باعدار­لا­ماسى رەتىندە جاريالاعان قازاق­ستان­نىڭ دامۋ جولىنا ارنالعان بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسى حا­لىق اراسىندا ۇلكەن قولداۋ تاپتى. وسى رەفورمالار اياسىندا جۇزەگە اسىراتىن 100 ناقتى قادام – مەملەكەتىمىزدى دامىعان ەلدەردىڭ ۇزدىك وتىزدىعىنىڭ قاتارىنا قوساتىن باعدارلاما دەپ بىلەمىز. مەملەكەت باسشىسى رەفورما­لاردى قاتاڭ بىرىزدىلىكپەن جۇزە­گە اسىرۋ قاجەتتىگىن جانە ونىڭ مەم­لەكەتتىك قىزمەت جۇيە­سىن جاڭعىر­تۋدان باستالاتىنىن ەسكەرتتى. ياعني, قازىرگى زامان­عى, كاسىبي جانە اۆتونوميالى مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپ­تاس­تىرۋ – مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيە­سىن رەفورمالاۋدىڭ باستى ماقساتى. بۇگىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ساياسي دەڭگەيگە تاۋەلدىلىك ءالى دە بار. مەملەكەتتىك اپپارات­تا بەل­گىلى ءبىر كوماندانىڭ قالىپ­تا­سۋى جەمقورلىق ءۇشىن جاعدايلار تۋ­عى­زادى, تامىر-تانىستىقتى ارتتىرادى, كادرلىق الەۋەتتى تومەندەتەدى. سوندىقتان مەملەكەتتىك قىز­مەت­شىلەر كورپۋسىن كاسىبي جانە اۆتونوميالى ەتىپ جاساۋ ماڭىزدى مىندەت دەپ ويلايمىز. جاڭا رەفورما بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كارەرلىك مودەلىنە كوشىپ, ءاربىر باسشى مەريتوكراتيا قاعيداتتارى نەگىزىندە تومەننەن باستاپ بارلىق باسقارۋ ساتىلارىنان ءوتۋى ءتيىس بولادى. وسى ورايدا, كونكۋرستىق ىرىك­تەۋدىڭ ماڭىزى ۇلكەن. بۇل ازا­مات­تاردىڭ مەملەكەتتiك قىز­مەت­كە تەڭ قول جەتكiزۋ قۇقىعىن قامتاما­سىز ەتەدى, باسەكەلەستىك شارت­تارىن قويۋ ارقىلى مەملەكەت­تىك قىزمەتكە كاسىبي, بىلىكتى مامانداردى ىرىكتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. دۇنيەجۇزىنىڭ كوپتەگەن ەل­دەرىندە مەملەكەتتىك قىزمەتكە قابىلداۋ بىرنەشە بولىكتەردەن تۇراتىن كونكۋرستىق ىرىكتەۋ پروتسەدۋرالارى ارقىلى جۇزەگە اسادى. كونكۋرسقا قاتىسۋشىلاردى الدىن الا وقۋدان وتكىزۋ, تەستى­لەۋمەن بىرگە, جازباشا جانە اۋىز­­شا ەمتيحاندار جۇرگىزۋ, ءمىن­دەتتى تاعىلىمدامادان وتكىزۋ قالىپ­تاسقان. وسى ورايدا, مەملەكەتتىك قىز­مەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقور­لىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ءرولى كۇشەيىپ, «بىرىڭعاي رەك­رۋ­تينگتىك ورتالىققا» اينالادى, ياعني بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن قىزمەتكەرلەردى ءوزى ىرىكتەپ بەرىپ وتىرادى. ورتالىقتاندىرىلعان كون­كۋرستىق ىرىكتەۋ ءراسىمى مەم­لە­كەتتىك قىزمەتكە العاش رەت قابىل­دا­نۋ­شىلاردى ءۇش ساتىلى ىرىكتەۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەت­تىك قىزمەتكە ەڭ ادال, تالانت­تى, دايىندىقتان وتكەن ازامات­تار­دى ىرىكتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءتو­مەن­گى لاۋازىمدارعا كانديدات­تاردى رەتتەۋ جانە ودان ءارى لاۋا­زىم­دىق ءوسۋ ىسكەرلىك قاسيەتتەر نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. ياعني, مەملەكەتتىك ورگان­دار­داعى بوس لاۋازىمدارعا العاش رەت ورنالاساتىن ازاماتتاردى ىرىكتەۋگە اگەنتتىك تولىعىمەن اتسا­لىسۋى قاجەت دەپ سانايمىز. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتىك اكىم­شىلىك لاۋازىمدارعا كونكۋرستىق ىرىكتەۋ, كونكۋرس كوميسسياسىن قالىپتاستىرۋ ءتارتىبىن ايقىنداۋ, تەستىلەۋ تاپسىرمالارىن جەتىلدىرۋ بوي­ىنشا جۇمىستار اگەنتتىك جانە ونىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرى ارقىلى ىسكە اسقانى ابزال. بۇل – ءوز كەزەگىندە مەملەكەتتىك ورگان­دار­داعى لاۋازىمدارعا ىرىكتەۋ بارىسىندا ورىن الاتىن ءتۇرلى سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىلەرىن الدىن الۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى. مەملەكەتتىك قىزمەت مەريتوكراتيا قاعيداتى نەگىزىندە بارلىق ازاماتتارعا ءوز قابىلەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بىردەي مۇمكىندىكتەر بەرىلەتىن ءادىل قازاقستاندىق قوعام­نىڭ ءتۇپ بەينەسىنە اينالادى. مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەتىل­دىرۋ ارقىلى عانا ەلدىڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا قول جەتكىزۋگە بولادى. وسى ورايدا, اگەنتتىك جانە ونىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرى الدىندا زور مىندەتتەر تۇر. مۇرات قارىمساقوۆ, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى قىزىلوردا وبلىستىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى. قىزىلوردا.