مىسىر سوتى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى مۇحاممەد ءمۋرسيدى ءولىم جازاسىنا كەستى. بۇل جەر-جەردە ءارتۇرلى پىكىر تۋدىرىپ جاتىر. بىرەۋلەر, كىم دە بولسا, جازاسىن تارتۋى ءتيىس دەپ, ونى لايىقتى ساناسا, بىرەۋلەر تىم قاتاڭ دەپ ەسەپتەيدى.
قىلمىسقا توقتالايىق. ول ءۇشىن ەلدەگى سوڭعى جىلدارداعى وقيعالارعا جۇگىنەسىڭ. 2011 جىلعى رەۆوليۋتسيا بارىسىندا حوسني مۇباراكتىڭ اۆتوريتارلىق بيلىگى قۇلاپ قانا قويعان جوق, يسلاميستىك قوزعالىس بيىككە كوتەرىلدى. بۇرىن تىيىم سالىنعان «مۇسىلمان باۋىرلار» ۇيىمى بوستاندىققا شىقتى, سول يسلاميستەردىڭ قولداۋىمەن مۇحاممەد مۋرسي العاش رەت دەموكراتيالىق جولمەن, داۋىس بەرۋ جولىمەن پرەزيدەنت بولىپ سايلاندى. ءوزىن قولداۋشى يسلاميستەر بولعان سوڭ, ءمۋرسيدىڭ سولاردىڭ ءسوزىن سويلەۋى زاڭدى دا. ەل يسلاميستىك باعىتقا ويىسىپ بارا جاتتى. بۇرىن زايىرلىلىق باعىتتى ۇستانعان مىسىر جۇرتشىلىعىنا بۇل ۇناعان جوق. حالىقتىڭ قارسىلىعىنا ۇشىرادى. ونىڭ اقىرى بيلىككە اسكەريلەردىڭ ارالاسۋىنا سوقتىردى. ەلدىڭ قورعانىس ءمينيسترى ابدۋل فاتتاح اس-سيسي 2013 جىلدىڭ جازىندا ءمۋرسيدى ورنىنان تايدىرىپ, تايدىرعاندا تۇرمەگە جاۋىپ, بيلىك اسكەريلەردىڭ قولىنا كوشتى. بيلىكتە بولعان ەكى جىلدا مۇحاممەد مۋرسي ءبىراز نارسەنى ءبۇلدىرىپ ۇلگەرگەن ەدى. ەڭ الدىمەن حالىقارالىق اۋقىمدا تەررورلىق توپ سانالعان «مۇسىلمان باۋىرلار» ۇيىمىنا ەركىندىك بەرىپ, ولاردىڭ قاماۋدا وتىرعان بەلسەندىلەرىن بوساتتى. ولاردىڭ موينىندا تالاي ادامنىڭ قانى بار ەدى. تەك ولاردىڭ عانا ەمەس, تۇرمەنىڭ قاقپاسى اشىلىپ, تالاي قىلمىسكەر بوستاندىققا شىقتى. بۇرىنعى پرەزيدەنتكە قويىلىپ وتىرعان باستى ايىپ – وسى. بوستاندىققا شىققان سوڭ, سول يسلاميستەردىڭ, قىلمىسكەرلەردىڭ, ەلدىڭ بەرەكەسىن كەتىرگەن قىلمىستارى ءوز الدىنا. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, سول يسلاميستەر ەل حالقىنىڭ 10 پايىزدايىن قۇرايتىن حريستيان-كوپتتارعا جاساعان وزبىرلىقتارى ەل سيپاتىنا جاعىلعان قارا كۇيەگە اينالدى. ساياسي قاقتىعىستاردان كوپتەگەن ادام قازا تاپتى. بۇرىنعى پرەزيدەنتكە تاعىلعان ايىپ كوپ. جۋرناليستەردى ولتىرگەنى ءۇشىن دە وعان ءولىم جازاسى كەسىلمەك ەدى, سوت 20 جىلدىق جازامەن شەكتەلدى. شەتەلگە قۇپيا قۇجاتتار بەرگەنى ءۇشىن دە وعان ءولىم جازاسىن بەرۋ كەرەك دەگەن ماسەلە كۇن تارتىبىندە تۇر. ءبىر ءولىم جازاسىن ارقالاعان سوڭ, باسقاسىنا ونشا ءمان بەرىلمەي جاتقانعا ۇقسايدى. ءولىم جازاسىنا كەسىلدى-اۋ, بىراق ونى ءالى مۇفتيلەر كەڭەسى بەكىتۋگە ءتيىس. ول الداعى ايدىڭ باسىندا قارالادى. ەگيپەتتىڭ وزىندە دە, سىرتتا دا بۇل ماسەلەنىڭ قىزۋ تالقىلانۋى ءبىر جاعى سول مۇفتيلەر كەڭەسىنە ىقپال ەتۋدى كوزدەيتىندەي. اتاپ ايتاتىن ءبىر جاي: كاير سوتىنىڭ شەشىمىنە قارسىلىق بىلدىرۋشىلەردىڭ باسىندا ەۋرووداق تۇر. ەو-نىڭ شەتەلدەر جانە ساياسي قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا جوعارعى وكىلى فەدەريكا موگەريني مالىمدەمە جاساپ, ۇكىمنىڭ «ەگيپەت مىندەتىنە العان حالىقارالىق زاڭدىلىققا ساي كەلمەيتىنىن» اتاپ كورسەتتى. گەرمانيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ف.شتاينمايەر دە, اقش پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى دە قارسىلىقتارىن ءبىلدىرىپ ۇلگەردى. بىراق مۇنى ەگيپەت سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى وزدەرىنىڭ ىشكى ىستەرىنە ارالاسۋ دەپ سيپاتتاپ وتىر. ەلدە مۇحاممەد ءمۋرسيدىڭ جاقتاۋشىلارى جەتەرلىك, ولار دا قارسىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتىر. «مۇسىلمان باۋىرلاردىڭ» باسشىلارى ءمۋرسيدى ءولىم جازاسىنا كەسەر بولسا, وزدەرىنىڭ قارۋلى كۇرەسكە شىعاتىنىن دا مالىمدەدى. قىلمىس جازالانۋعا ءتيىس دەيمىز. ارينە, ۇستانىم – ادىلەتتىلىك. مۋرسي حالىق سايلاعان پرەزيدەنت بولدى. ونىڭ ارەكەتتەرى قاتىگەزدىك پە, قاتەلىك پە؟ ەكى جاعى دا بار شىعار. بۇل جەردە قازىلىق حالىق جانىنىڭ جارالانباۋىندا جاتىر-اۋ.
ماماديار جاقىپ, «ەگەمەن قازاقستان».
