بيىككە باستاعان جول

تۋعان جەرگە تۋىن تىگىپ, حالىقتىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن, ەلدىڭ تاۋ تۇلعالى اسىل ازاماتى اتانعان جەتىسۋ ولكەسىنىڭ تۇلەگى سەرىك كاتەن ۇلى بايباتىروۆ تۋرالى اڭگىمەنىڭ وزەگى وزگەشە. ول, مىنە, 40 جىل بويى زاڭدىلىقتى ساقتاۋ سالاسىندا ادال ءارى قاجىماي-تالماي قىزمەت ىستەپ كەلەدى. ونىڭ قىزمەتىنە ءتان بولعان قاسيەتتى نارسە – تەرەڭ ءبىلىم, جوعارى كاسىپقويلىق, تاڭداعان ىسىنە دەگەن ادالدىق پەن شىنايى ىنتا-ىقىلاس. بەلگىلى ءبىر شەشىم قابىلداۋداعى سەنىمدىلىك پەن ساۋاتتىلىق, جان-جاقتى حاباردارلىق, بىلىمدىلىگىن ۇنەمى جاڭارتىپ, دامىتىپ وتىرۋ – زاڭگەر بايباتىروۆتىڭ جۇمىس ءستيلىنىڭ ەرەكشەلىگى. ادەتتە قىزمەتىنىڭ جوعارى دارەجەسىنە جەتىپ, ونىڭ ءبيى­گىنە كوتەرىلۋ ءۇشىن بارلىق باس­پالداقتاردان ءوتۋ كەرەك. ول ءۇشىن جاندى جانىپ, تەر توگە ەڭبەك ەتۋ كەرەكتىگىن جاقسى تۇسىنگەن سەرىك بايباتىروۆ ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن كەيىن قىزمەتىن الىس اۋداننان باستادى. ول 1975 جىلى سول كەزدەگى تالدىقورعان وبلىسىنىڭ گۆارديا اۋداندىق سوتىنا سۋديا بولىپ باردى. بۇل كەزدە سەرىك 26 جاستا عانا ەدى. ءسويتىپ, بۇكىل ەلدەگى ەڭ جاس سۋديالاردىڭ ءبىرى اتاندى. وتكەن جىلدارعا كوز جىبە­رىپ, اۋداننىڭ حالىق سۋدياسى, اۋداندىق سوتتىڭ ءتور­اعاسى, قالالىق, وبلىستىق سوت­تار­دىڭ توراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى اسكەري سوتىنىڭ توراعاسى بولىپ قىزمەت اتقارعان ءارتۇرلى سۋديالىق ەڭبەك جولىنا تالداۋ جاساعاندا ونىڭ انىق كوز جەتكىزگەنى – كوپ جىلدىق جەمىستى جۇمىسىنىڭ نەگىزى وسى گۆارديا اۋداندىق سوتىندا قا­لانعان ەكەن. ءدال وسى اۋداندا جەرگىلىكتى تۇرعىندار جاس جىگىتتى حالىق سۋدياسى ەتىپ سايلاپ, وعان جوعارى سەنىم كورسەتتى. ءدال وسىندا ول جارقىن جولىن باستاپ, سۋديالىقتىڭ قىرى مەن سىرىن ۇيرەندى. ءار ادامنىڭ تاعدىرىن ءوز جۇرەگىنەن وتكىزىپ, ءادىل شەشىم شىعارۋدى كوزدەدى. بۇل جاۋاپكەرشىلىگى مول ۇلكەن ىستە ۇساق-تۇيەكتىڭ بولمايتىنىن ۇعىندى. وسىلايشا, تاجىريبە جيناقتالىپ, شەبەرلىك ءوستى. سوت پروتسەسىن جۇرگىزۋدىڭ نەبىر قۇپيا سىرلارىنا قانىقتى. كۇن مەن ايلار وتە كەلە ول قىلمىستىق ءىس بولسىن, مەيلى ول ازاماتتىق, بولماسا اكىمشىلىك, وزگە دە ىستەر بولسىن, سۋديا ءوزىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن جەتىلدىرىپ, سەنىمدىلىككە جەتەتىنىنە كوز جەتكىزدى. سونىڭ ايعاعى – سەرىك كاتەن ۇلىنىڭ 35 جىلدىق سۋديالىق قىزمەتىندە بىردە-ءبىر كەرى قايتارىلعان ءىس نەمەسە وزگەرتىلگەن ۇكىم بولماپتى. بۇل سوت تاجىريبەسىندە وتە سيرەك كەزدەسەتىن وقيعا. ويتكەنى, ول سوناۋ ءبىر قيىن-قىستاۋ جىلدارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىلمىس اتاۋلىعا قارسى تۇرىپ, ءتيىستى قۇقىقتىق ءتارتىپ ورناتا ءبىلدى. ارينە, بۇل سالادا قيىندىققا قايىسپاي قارسى تۇرعان, ءوزىنىڭ مارتەبەلى ماماندىعىن ءومىرىنىڭ ءمانى ەتىپ, ونى تۋداي جوعارى كوتەرگەن ناعىز كاسىپقويلار قالعان بولاتىن. سەرىك تە سوندايلاردىڭ قاتارىندا ەدى. ءوز قىزمەتىن تومەننەن – اۋداندىق سوتتان باستاپ, قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ پروبلەمالارىن جاقسى بىلگەن ول كەيىننەن ونى رەفورمالاۋ كەزىندە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى سەنىم بىلدىرگەن كاسىپقوي زاڭگەرلەردىڭ ءبىرى بولدى. ونى كەيىپكەرىمىزدىڭ تالدىقورعان وبلىسىنىڭ گۆارديا جانە قاراتال اۋداندىق سوتتارىنىڭ توراعاسى, تالدىقورعان وبلىستىق ادىلەت باسقارماسىنىڭ باستىعى, الماتى قالالىق جانە الماتى وبلىستىق سوتتارىنىڭ توراعاسى, ەلىمىزدىڭ جوعارعى سوتى جانىنداعى سوت اكىمشىلىگى جونىندەگى كوميتەتتىڭ توراعاسى, قىزمەتتەرى انىق ءدا­­لەل­دەيدى. كەيىن قازاقستان رەس­پۋبليكاسى اسكەري سوتىنىڭ توراعاسى, رەسپۋبليكا سۋديالار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى بولعان قىزمەتتەردىڭ بارىندە دە سەرىك بايباتىروۆ زاڭعا قىزمەت ەتۋدى, سوت جۇيەسىن نىعايتۋ, ونىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ, ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ كاسىپتىك جانە قىزمەتتىك بورىشىن ادال اتقارۋدى الدىنا ماقسات ەتىپ قويدى, ءارى سول ءۇشىن كۇرەستى. 1990 جىلى كەيىپكەرىمىزدى تالدىقورعان وبلىستىق ادىلەت باسقارماسىنىڭ باستىعى ەتىپ تاعايىندايدى. وسى قىزمەتتە بولعان ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ول ءوزىنىڭ بۇرىنعى قىزمەتتەستەرى ون جىلدار بويى ىستەي الماعان تالاي شارۋانى تىندىرادى. كوپتەگەن اۋداندىق, قالالىق سوتتارعا كۇردەلى جوندەۋلەر جۇرگىزىپ, ولار جاڭا, جۇمىس ىستەۋگە ىڭعايلى اكىمشىلىك عيماراتتارعا اينا­لادى. سوت ۇيلەرى العاشقى كوم­پيۋتەرلەرمەن, جاڭا جيھاز­دارمەن جابدىقتالادى. 2001 جىلى س.بايباتىروۆ سوت اكىمشىلىگى جونىندەگى كوميتەتتىڭ توراعاسى قىزمەتىنە كىرىسكەندە دە پاۆلودار, شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىن ارالاپ, اۋداندىق سوتتاردا, تيىسىنشە وبلىس ورتالىقتارى مەن الماتى قالاسىنىڭ بارلىق سوتتارىندا بولادى. العان اسەر كوڭىل كونشىتپەيتىن ەدى. سوتتاردىڭ, شامامەن العاندا, 70 پايىزىنىڭ عيماراتتارى اتىنا زاتى ساي بولماي شىقتى. ءتيىستى اتقارىلعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە سوتتاردى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعىنان قايتا جاراقتاندىرۋ ارقىلى ول ەلباسىنىڭ نۇسقاۋ­لارىن تىكەلەي ورىنداپ شىقتى. قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى حالىق دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىندا جەڭىسكە جەتۋى سەرىك كاتەن ۇلى ومىرىندەگى ەڭ ماڭىزدى كەزەڭدەردىڭ ءبىرى بولدى. ول سايلاۋ قارساڭىنداعى قاتاڭ تايتالاس, باسەكەلەستىك جاعدايىندا وتكەن كۇرەستە ءوزىنىڭ 10 قارسىلاسىن باسىپ وزىپ, جەڭىسكە جەتتى. بۇل بالامالى نەگىزدە وتكەن سايلاۋدا دەپۋتات بولىپ سايلانعان ەڭ العاشقى اۋداندىق سۋديالاردىڭ ءبىرى بولعان ەدى. ءسويتىپ, ول جوعارعى كەڭەستىڭ حالىق دەپۋتاتى بولعان كەزدە حالىقتىڭ سەنىمىنەن شىعۋعا ۇمتىلدى. جوعارعى كەڭەستە ءجۇرىپ ول تالاي تۇلعالى ازاماتتارمەن, جوعارى كاسىپقوي جۇلدىزدار شوعىرىمەن كەزدەسىپ, جاقىنىراق تانىسۋىنا تۋرا كەلگەن. ولاردىڭ ومىرلىك تاجىريبەلەرى مەن بەرىك ۇستانىمدارى قىزىقتىرىپ, كوپ نارسەنى ۇيرەندى. ۇلتتىڭ بولاشاق كوشباسشىسى بولاتىن نۇرسۇلتان نازارباەۆتى العاش رەت سوندا كورگەن. بۇل كەزدە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قازاق­ستان كومپارتياسى ورتالىق كومي­تەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ەدى. ونىڭ جۇرتتى ۇيىتىپ تىڭداتا بىلەتىن شەشەندىگى ءتانتى ەتەتىن. 1990 جىلدىڭ 24 ساۋىرىندە ون ەكىنشى سايلانعان قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى سەس­سياسى جۇمىسىن باستادى. ونىڭ جۇمىسىنا 340 حالىق دەپۋ­تاتىنىڭ قاتارىندا سەرىك بايباتىروۆ تا قاتىستى. ءدال وسى سەسسيادا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق كەڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن وسى تاريحي سەسسيادا قازاقستان مەملەكەتتىلىگى مەن تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن نەگىز بول­­عان قۇجاتتار تالقىلانىپ, قابىلداندى. ايتۋلى وسى پارلا­مەنت قازان ايىنىڭ 25-ىندە «قازاق كسر-ءنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى» دەكلاراتسيانى جانە 1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدى قا­بىلدادى. وسى جوعارعى كەڭەس 1993 جىلعى 28 قاڭتاردا تاۋەل­سىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش كونستيتۋتسياسىن قابىلدادى. وسى نەگىزگى زاڭدىلىق اكتى­لەرىنىڭ, سونداي-اق وزگە دە كوپ­تەگەن زاڭداردىڭ تالقىلانىپ, قابىلدانۋىنا سەرىك بايباتىروۆ بەلسەنە قاتىستى. سول كەزدەگى ەڭ ماڭىزدى ساياسي وقيعالاردىڭ بەل ورتاسىندا بولدى. حالىق دەپۋتاتى رەتىندە سەرىك كاتەن ۇلى جاڭا ماڭىزدى ساياسي قۇجاتتاردىڭ ءاربىر بابى توڭىرەگىندە قانداي پىكىرتالاستاردىڭ وربىگەنىن ءوز كوزىمەن كوردى. جوعارعى كەڭەستە بەلگىلى عالىمدار, زاڭگەرلەر, قوعام قايراتكەرلەرى جاڭا قى­رىنان اشىلىپ, تولعاقتى ويلارىن ورتاعا سالدى. وسىندا ءوزىنىڭ ستۋدەنتتىك كەزىنەن بەرگى ۇستازى اكادەميك سالىق زيمانوۆ اسقان بىلىكتىلىگىمەن ءارى تاماشا شەشەندىگىمەن جارقىراپ كورىندى. ول تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ جونىندەگى كوميسسيانى باسقارعان بولاتىن. سالىق زيمانوۆ ماڭىزدى سايا­سي قۇجات بولىپ تابىلاتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ جوباسىن جاساپ, قابىلداۋعا ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتتى. ءسويتىپ, دەكلاراتسيا مەن كونستيتۋتسيالىق زاڭ تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ كونس­تيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق ءىر­گەتاسىن قالادى. وسى ىرگەتاستى قالاسۋعا حالىق دەپۋتاتى سەرىك بايباتىروۆ تا ءوزىنىڭ لايىقتى ۇلەسىن قوستى. جاڭا مەملەكەتتى قۇرۋعا قاتىسۋدان ارتىق قىزمەت تە, ابىروي دا جوق شىعار, ءسىرا! بۇل جاعداي قوعام ءومىرىنىڭ زاڭدىلىعى دا بولار. وسى ۇلى ماقساتقا جەتۋ جولىندا بالالىق شاقتان باستالعان ۇمتىلىس پەن تالماي ىزدەنىس, قايسارلىق پەن باتىلدىق, تەر توگىپ ەڭبەك ەتۋ, ومىردەگى بار جاقسىنى بويىنا ءسىڭىرىپ, ونى ءتيىمدى پايدالانا ءبىلۋ ونى العا جەتەلەدى. ءبىر بەلەستەن ەكىنشى بەلەسكە كوتەرىلدى. قىزمەت باسپالداقتارى دا بيىكتەي بەردى. وسى جولدا قيىندىقتار مەن كەدەرگىلەر دە از كەزدەسكەن جوق. اسىرەسە, اۋداندىق سوت سۋديالارىنىڭ جۇمىسىندا مۇنداي جايلار جەتىپ-ارتىلادى. سونىڭ ءبىرى – بيلىك تاراپىنان قىسىم جاساۋشىلىق, ءارتۇرلى قوڭىراۋ شالۋلار, سوت ىسىنە زاڭسىز ارالاسۋ سياقتى جاعىمسىز ءىس-ارەكەتتەر. بۇل جايلار تالدىقورعان وڭىرىندە اۋداندىق سوتتاردىڭ سۋدياسى بولعان كەزىندە ءجيى كەزدەسكەن. ول كەز پارتيالىق وكتەمدىكتىڭ ىقپالى كۇشەيىپ تۇرعان شاق. «ايتتىم بولدى, كەستىم ءۇزىلدى» دەگەن زامان. سەرىك تە وسى پار­تيالىق كۇشتىڭ قىسىمىن كورگەن. الايدا زاڭ الىپپەسىن بەرىك ۇستانعان ول تالايدىڭ ارىنىن باسىپ, الشاڭداۋىنا ىرىق بەرمەي توقتاتقان ەدى. ونىڭ جۇمىس تاجىريبەسىندە كەزدەسكەن وسىنداي قيىن وقيعا­لاردىڭ كەيبىرەۋلەرى مىنا­داي: پانفيلوۆ قالاسىنىڭ (قازىرگى جاركەنت) ەت كومبيناتىندا ۇرلىق جاسالىنعان دەگەن كۇدىكپەن ءىس قوزعالادى. ونى وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ايرىقشا ماڭىزدى ىستەر جونىندەگى تەرگەۋشىسى جۇرگىزەدى. ءىس بويىنشا سەگىز ادام كىنالى دەپ تابىلادى. قىلمىستىق ءىستىڭ اۋقىمدىلىعى مەن كۇردەلىلىگى سونشالىق – 65 توم جيناقتالىپ, 258 ادام كۋالىككە تارتىلعان. كوپ تومدى بۇل ءىس كورشى گۆارديا اۋداندىق سوتىنا تۇسەدى. نەگە سول پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ وزىندە قارالماعان؟ ونىڭ كوپ جىلدىق جۇمىس ءوتىلى بار تاجىريبەلى سۋدياعا تاپسىرىلماي, ءبىر جارىم جىل عانا جۇمىس ىستەگەن جاس سۋدياعا قا­راۋعا جىبەرىلگەنى نەسى؟ سويتسە بۇعان سەبەپكەر سول اۋدانداعى اتاقتى ميلليونەر كولحوزدىڭ توراعاسى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى نيكولاي گولوۆاتسكي بولىپ شىعادى. سوڭىنان ءمالىم بولعانىنداي, ول بەدەلىن پايدالانىپ, كومبيناتتى باسقارعان ءوزىنىڭ بۇرىنعى كۇيەۋ بالاسىنا جالا جاپقىزىپ, ونى جازالاماق بولعان ەكەن. ەلگە بەلگىلى توراعا پانفيلوۆ اۋداندىق سوتىنا سەنىمسىزدىك ءبىلدىرىپ, ءىستىڭ وزگە اۋداندا قارالۋىن وتىنگەن. بىراق قىلمىستىق ءىس دەپ سانالعان بۇل وقيعانىڭ بۇگە-شىگەسىن اقتارا قاراعان سۋديا سەرىك بايباتىروۆ كىنالى دەلىنگەن ادامداردىڭ ءبارىن دە سوت زالىنان بوساتىپ جىبەرەدى. ولاردىڭ قىزمەت بابىن دۇرىس پايدالانباعانى, جۇمىستا سالاقتىق تانىتقانى عانا انىق­تالادى دا, شارتتى تۇردە جازاعا تارتىلادى. ءسويتىپ, جاس سۋديا قۇرىعى ۇزىن بەدەلدى ادامنىڭ جەتەگىندە كەتپەي, ءادىل زاڭعا سۇيەنەدى. بۇعان مويىنسۇنباعان ن. گولوۆاتسكي رەسپۋبليكا پارتيا ۇيىمىنىڭ ورتالىق كوميتەتىنە شاعىمدانادى. ارنايى كەلگەن كوميسسيا س.بايباتىروۆ قاراعان ىستەن ەشقانداي كەمشىلىك تاپپاي, ۇكىم دۇرىس شىعارىلعانىن انىقتايدى. وسىلايشا جەڭىس كۇشتىنىڭ جاعىندا ەمەس, شىن­دىقتىڭ جاعىندا بولىپ شىعادى. سوت جۇيەسىندە ۇزاق جىلدار جەمىستى قىزمەت اتقارعان سەرىك بايباتىروۆتى 2000 جىلى ەلباسىنىڭ ءوزى شاقىرىپ الىپ, جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى قىز­مەتىنە لايىقتى كورىپ وتىر­عانىن ايتقان. الايدا ونىڭ بۇل ۇسىنىسىن ءارتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى قابىلداي الماپتى. بۇل جونىندە ول «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى (2011 جىل 16 جەلتوقسان) ءتىلشىسىنىڭ قويعان سۇراعىنا بىلاي دەپ جاۋاپ بەرگەن: «شىندىعىندا دا, اركىم ءۇشىن قانداي ءىس بولسا دا, جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن سەزىنۋدىڭ ماڭىزى زور. ارينە, بۇل شەشىم مەنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىم نەمەسە جيناقتاعان تاجىريبەم وزگەلەردەن تومەن دەگەن ءسوز ەمەس. ماسەلە, اركىمنىڭ وزىنە سىن كوزبەن قاراي بىلۋىندە. ءوز باسىن عانا ويلاماي, وزىڭە كومەك قولىن سوزىپ, جاقسىلىق جاساپ وتىرعان ادامنىڭ جانە ول مەملەكەت باسشىسى بولسا, ونىڭ ابىرويىنا ينەنىڭ جاسۋىنداي دا داق تۇسىرمەۋدى وي ەلەگىنەن وتكىزۋدى ءوزىمنىڭ ازاماتتىق پارىزىم, ءوز بورىشىم دەپ ەسەپتەدىم», دەپ اعىنان جارىلىپتى. سەرىك كاتەن ۇلى سوڭعى ءبىر­نەشە جىل بويى قازاقستان رەسپۋبليكاسى اسكەري سوتىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقاردى. اسكەري سوتتا ازاماتتاردىڭ كونس­تيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن زاڭ تالابىنا سايكەس تيىمدىلىكپەن قورعاۋ باعىتىندا بىرقاتار شارۋالار تىندىرىلدى. قر «اسكەري قىزمەتكەرلەردى جانە ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىن الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە ولاردىڭ ستاتۋسى» تۋرالى زاڭىنا وراي سوتقا جۇگىنۋشىلەر تاراپىنان شاعىم-ارىزداردىڭ ازايۋى اتقارىلعان جۇمىس ناتيجەسىنەن حابار بەرەتىندەي. اسىرەسە, اسكەري سوتتار شىعارعان شەشىمدەر اراسىندا جازىقسىز جابىرلەنگەندەرگە اراشا ءتۇسىپ, ولاردى اقتاپ الۋ باعىتىنىڭ باسىم بولۋى قۇپتارلىق جايت. وسىلايشا رەسپۋبليكانىڭ سوت جۇيەسىندە قاجىماي-تالماي ەڭبەك ەتكەن سەرىك بايباتىروۆ سوڭعى جىلدارى قر سۋديالار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقارۋدا. ول سوت سالاسىندا ۇزاق جىلعى قىزمەتى ءۇشىن «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. ادەتتە, ادامنىڭ دۇنيەگە كەلگەن جەرى ماگنيتتەي تارتىپ تۇرادى. كىندىك قانى تامعان توپىراق ءار ادام ءۇشىن قاسيەتتى, ىستىق. سوندىقتان بولار, سەرىك تە تۋعان اۋىلىنا اۋىق-اۋىق اتباسىن بۇرىپ تۇرۋدى ادەتكە اينالدىرعان. كەلە جاتىپ توبەسىنە بۇلت قونعان سۇلۋ شوقىلى سۋىقتوبە تاۋىنا سۇيسىنە كوز سالادى. بالا كەزىندە گەوگرافيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بازارباي اعايى باستاپ بۇكىل سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ تاۋ باسىنا شىققاندارى ەسكە تۇسەدى. اۋىل شەتىندەگى مولدىرەپ اعىپ جاتقان بۇلاقتىڭ قاسىنا كولىگىن توقتاتىپ, ونىڭ سۋىنان قوس الاقانىن تولتىرا ۇرتتاعاندى ۇناتاتىنى بار. بال تاتيدى-اۋ! ءوزىڭدى ايالاپ وسىرگەن اۋىلدىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا قارايلاسۋ دا ءبىر عانيبەت. انا جىلى ەسكى مەكتەپ توزىپ, ورنىنا جاڭا مەكتەپ سالىندى. قارجى جەتپەي, سول مەكتەپتىڭ سپورت زالى سالىنباي قالعان ەدى. سەرىك وبلىستىق سوتتىڭ توراعاسى قىزمەتىندە جۇرگەندە سول كەزدەگى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى شالباي قۇلماحانوۆقا ايتىپ, سپورت زالىن سالدىرۋعا قارجى بولگىزدى. جول جوندەۋ ماسەلەسىنە دە كوڭىل بولەدى. سوناۋ قازاق-قالماق سوعىسى كەزىندە بيلىگىمەن دە, ەرلىگىمەن دە ەل ەسىندە قالعان تىلەۋ, جارىلعاپ بابالارىن ەسكە الىپ, اس بەرىپ, تويىن وتكىزۋگە دە مۇرىندىق بولىپ, كاسىپكەرلەردى, جۇرتتى ۇيىمداستىرۋعا بەلسەنە ارالاستى. اۋىلداستارى دا وسىنداي ىزگىلىكتى ىستەرى ءۇشىن سەرىكتەي ۇلىنا العىس ايتىپ, ماقتانىش ەتەدى. جۇماش ارعىمباي ۇلى, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى. الماتى.