استانا – ەل تىرەگى, ۇلت جۇرەگى

كەشە قالا كۇنى مەرەكەسىنە وراي ەلورداداعى اباي ەسكەرتكىشى الدىندا «استانا – ەل تىرەگى, ۇلت جۇرەگى» اتتى كىتاپ جانە پوەزيا مەرەكەسى اتالىپ ءوتتى. شارا ماقساتى – ەلىمىزدىڭ مادەني سالت-داستۇرلەرىن ساقتاۋ, دامىتۋ جانە قازاقستاننىڭ اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شىعارماشىلىعىن كەڭىنەن ناسيحاتتاي وتىرىپ, ۇرپاقتى ۇلتجاندىلىققا, وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ. سونىمەن قاتار, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى كىتاپ وقۋعا ىنتالاندىرۋ, ولاردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىن وياتىپ, شىعارماشىلىق قابىلەتىن ۇشتاۋ. سالتاناتتى شارانى جازۋشىلار وداعىنىڭ استانا قالالىق فيليالىنىڭ توراعاسى, اقىن  نەسىپبەك ايت ۇلى اشتى. بۇل پوەزيا مەرەكەسى ءبىزدىڭ قوعامىمىزدىڭ جاڭارۋى مەن دامۋىنا, مادەني قۇندىلىقتى ناسيحاتتاۋدا شىنايى قۇلشىنىس بار استانا قالاسىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جاس اقىندار قاتىساتىن شىعارماشىلىق الاڭ بولماق. كوكىرەگىن شاتتىق پەن قۋانىش كەرنەگەن جاس اقىندار استاناعا ارنالعان ولەڭدەرىن وقىپ, مەرەكەگە قاتىسۋشىلاردىڭ رۋحىن اسقاقتاتتى. بيىلعى كىتاپ جانە پوەزيا مەرەكەسى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى, ۇوس جەڭىسىنىڭ 70 جىلدىعى, مەن قحا – 20, كونستيتۋتسيانىڭ – 20  جىلدىعى جانە ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىعى اياسىندا ءوتتى. استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ «ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى» كمم ۇيىمداستىرعان 20 مەترگە سوزىلعان «2015 جىل – ۇلتتىق تاريحىمىزدى ۇلىقتاۋ, بۇگىنگى بيىكتەرىمىزدى باعالاۋ تۇرعىسىنان مەرەيلى بەلەستەر جىلى» اتتى كىتاپ كورمەسى دە پوەزيا مەرەكەسىنىڭ ءمانىن ارتتىرا تۇسكەندەي بولدى. كىتاپ كورمەسى استانانىڭ تاريحى, جەمىسى مەن جەڭىسى, جەتكەن جەتىستىكتەرى  مەن جوعارىدا اتى اتالعان ايتۋلى داتالارعا وراي, باس-اياعى 650 كىتاپ قويىلدى. مەرەكەلىك باعدارلاما اياسىندا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارناعان م.گوركي اتىنداعى ورىس دراما تەاترى ارتىستەرىنىڭ ورىنداۋىندا «ساق پاتشايىمى – تۇمار» قويىلىمىنان ءۇزىندى بەرىلدى. الەمدەگى ەڭ اتاقتى ايەل پاتشالاردىڭ ءبىرى توميريس حانشانىڭ جەڭىلۋدى بىلمەيتىن اسقان قاھارماندىعىنا كورەرمەندەر قانىق بولدى. سونىمەن قوسا, ۇوس جەڭىسىنىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان تاريحي فاكتىلەر كالەيدوسكوبىنا توقتالىپ وتسەك. بۇل بلوكتا 2015 جىلدىڭ 2 ءساۋىر ايىندا 10-16 جاس ارالىعىندا مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا «ماڭگىلىك ەل» تاقىرىبىنا ولەڭ جانە «مەن اتاممەن ماقتانامىن!» شىعارما جازۋ سايىسى جاريالانعان بولاتىن. سول سايىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەڭىسكە جەتكەن جەڭىمپازدارعا قالا اكىمدىگىنىڭ ارنايى سىيلىقتارى مەن العىس حاتتارى تابىستالدى. سونداي-اق, سوعىس ارداگەرلەرىنە قوشەمەت كورسەتىلىپ, اسكەري حوردىڭ قاتىسۋىمەن كونتسەرتتىك باعدارلاما بەرىلدى. شارا شەڭبەرىندە ۇلى ابايدىڭ 170 جىلدىعىنا ارنالعان اباي وقۋلارى «اسىل ءسوزدى ىزدەسەڭ, ابايدى وقى, ەرىنبە» شىعارمالارىن مانەرلەپ وقۋ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان «ءبىر حالىق – ءبىر ەل – ءبىر تاعدىر» ادەبي مارافونىنا استانا قالاسىنىڭ  بارلىق مادەني-ۇلتتىق ورتالىقتارى قاتىستى. ولار وزدەرىنىڭ ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىن, مادەنيەتى مەن ادەت-عۇرپىن كورسەتە وتىرىپ, ءوز تىلدەرىندە ءان شىرقاپ, ۇلتتىق بيلەرىمەن قالا تۇرعىندارىن قۋانىشقا بولەدى. بيىلعى جىلى دا پوەزيا مەرەكەسىن ەرەكشەلەندىرەتىن كىتاپحانالار جۇيەسى 2013 جىلدان بەرى ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان ءداستۇرلى شارا – «وقى, استانا! وقيتىن كەز كەلدى» اتتى اكتسيا. اتالمىش شارا بارىسىندا كىتاپحانالاردا جىل بويىنا ۇزبەي كىتاپ وقىعان وقىرماندار ارنايى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. جانە استانا كىتاپحانالارى تۋرالى اقپاراتتىق بۋكلەتتەر مەن اقىن-جازۋشىلاردىڭ كىتاپتارى ۇلەستىرىلىپ, سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن فلەشموب ورىندالدى. راۋشان تاۋىرحانقىزى, جۋرناليست.