العاشقى وتاندىق رەلس شىعارىلدى

بيىلعى جىلى 16 قازاندا اقتوبە رەلس ارقالىعى زاۋىتى (اراز) العاشقى وتاندىق رەلس ونىمدەرى پروكاتىن شىعاردى. بۇل بىرەگەي كاسىپورىن – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جەكە تاپسىرماسى بويىنشا سالىنعان تمد اۋما­عىندا تەڭدەسى جوق زاۋىت. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن بولعان جالپى ۇلتتىق تەلەكوپىر اياسىندا اقتوبە رەلس ارقالىعى زاۋىتىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. زاۋىت قۇرىلىسى مەن ونىڭ وندىرىستىك جەلىسى قىسقا مەرزىمدە سالىندى. بۇگىنگى تاڭدا كاسىپورىن دايىن ونىمدەردى شىعارۋدى باستادى. سالتاناتتى ءىس-شاراعا «قتج» ۇك» اق پرەزيدەنتى ا.مامين, «Siemens S.p.a» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى دجۋزەپپە فەر­راريو, ينۆەستيتسيالار جانە دا­مۋ ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ, اقتو­بە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ, قىرعىزستان كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترى ارعىنبەك مالاباەۆ, «ازەربايجان تەمىر جولدارى» جشس توراعاسى دجاۆيد گۋر­بانوۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. شا­را­عا قاتىسۋشىلار قاتارىندا پار­لامەنت دەپۋتاتتارى, تمد جانە بالتىق جاعالاۋى ەلدەرى تەمىر­جول اكىمشىلىكتەرى مەن تە­مىر­­جول ونىمدەرىن شىعاراتىن كاسىپ­ورىنداردىڭ وكىلدەرى بولدى. «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق پرەزيدەنتى ا.ءماميننىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ يندۋستريالىق باعدارلاماعا ساي تاپسىرماسىمەن قازاقستاندا قىسقا مەرزىمدە تەمىرجول كو­لىگىن جاساۋدىڭ جاڭا سالاسى قا­لىپتاستى. الەمدىك جەتەكشى كومپانيالار General Electric, Alstom,Talgo, Siemens قاتىسۋىمەن جۇك جانە جولاۋشىلار تەپلوۆوزدارى, ەلەكتروۆوزدار, ۆاگوندار, ءىرى ۆاگون قۇيمالارى, ين­فرا­قۇرىلىمدىق تەحنيكالىق ق­ۇرالدار شىعارىلۋدا. ول سونداي-اق, ال­عاشقى وتاندىق رەلس ءونىمىنىڭ قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق تاريحىندا ماڭىزدى وقيعا ەكەندىگىنە توقتالدى. اراز-دىڭ جوبالىق قۋاتى جىلىنا 430 مىڭ توننا مەتالل ونىمدەرىن جاساۋعا قاۋقارلى. ونىڭ شىعاراتىن نەگىزگى ءونىمى – تەرموقىسىمعا شىدامدى ر-65 ماركالى ۇزىندىعى 120 مەترگە جەتەتىن جوعارى جىلدامدىقتى ماگيسترالعا ارنالعان رەلس­تەر. وعان قوسا, جىلىنا 230 مىڭ توننا رەلس ارقاۋلارى, بۇ­رىش­تامالار, شۆەللەرلەر جاسا­لادى. بۇل تەمىرجول ونىمدەرى قا­زاقستاندى عانا ەمەس, كورشىلەس مەملەكەتتەردىڭ دە سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرادى. سونداي-اق, بۇل كۇنى قازاق­ستانداعى تەمىرجول كولىگى ماشيناسىن جاساۋ سالاسىنداعى سەرىكتەستىك پەن بولاشاعىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى دا وتكىزىلدى. ون­داعى تالقىلاۋ بارىسىندا قا­زاقستاندىق «تۇلپار-تالگو», «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى» (ەقز), «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى (لقز) زاۋىتتارىنداعى تەمىرجول كولىگى ونىمدەرىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى وتكىزىلىپ, ونى «قازاقستان دامۋ بانكى» اق-تىڭ قولداۋىمەن ەكسپورتقا شى­عارۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماسەلەسى ساراپتالدى. دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەۋرازيالىق ايماقتاعى تەمىرجول كولىگى ماشينالارى ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىتتار مەن قارجىلىق ينستيتۋتتاردىڭ اراسىندا تىعىز قارىم-قاتىناس ورناعان. قازاقستاندىق ەكسپورتتى قولداۋ جۇيەسى تۋرالى «قازاقستان دامۋ بانكى» اق باسقارما توراعاسى ب.جامىشەۆ بايانداپ, بانك اراز قۇرىلىسىن قارجىلاندىرىپ قانا قويماي, ەندىگى جەردە ونىڭ شەتەلدىك تۇتىنۋشىلارعا وتكىزۋ ءىس-شاراسىن دا ءوز مىندەتتەرىنە الىپ وتىرعاندىعىن مالىمدەدى. ال «جيناق بانكى» اق باس­قارما توراعاسى ا.كامالوۆ بانك­­­تىڭ «قتج» ۇك» اق جو­با­­لا­رىن بەلسەندى قولداپ كە­لەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە تاۋار اي­­نا­لى­مىنىڭ جاقسارۋى مەن ەل ەكو­نوميكاسىنىڭ سەرپىندى دا­مۋى­نا ىقپال ەتە­دى», دەدى. سو­نىمەن قاتار, بانك باسشىسى ءىرى كو­لەمدەگى ينفرا­قۇرىلىمدىق جو­بالاردىڭ ءىشىن­دە اراز مەم­لەكەت پەن جەكە بيزنەس سە­رىك­تەس­تىگىنىڭ ەرەكشە ۇلگىسى ەكەن­دى­گى­نە توق­تالدى. دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىندا ازەربايجانعا, بەلورۋسسياعا, گرۋزياعا, وزبەكستانعا, تاجىك­ستانعا جانە قىرعىزستانعا اراز دايىن ونىمدەرىن جەتكىزۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. «ەگەمەن-اقپارات».