جيىرما جىلدىق تاريحىندا اسسامبلەيا قارقىندى دامىپ, ەلەۋلى وزگەرىستەردى باستان كەشىردى. ونىڭ دامۋى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىق جانە قوعامدىق كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق ۇلگىسى قالىپتاستى. وسى جىلدار ىشىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ رۋحاني زياتكەرلىك قۇرىلىمى نىعايىپ, قوعامدى ۇيلەستىرۋشى الەۋەتى تولىستى, حالىق ديپلوماتياسىنىڭ ماڭىزدى كۇرەتامىرىنا اينالدى.
ەلورداداعى تۇڭعىش پرەزيدەنت مۋزەيىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ مۇراجاي بىرلەستىگىنىڭ قورىنان «بىرلىكتىڭ بەسىگى» اتتى كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. «ۇلتتىق يگىلىك» – مۋزەيارالىق سەرىكتەستىك جوباسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل كورمە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ايتۋلى 20 جىلدىق مەرەكەسىنە ارنالدى. ەكسپوزيتسيا كورەرمەندەردى ولكەنىڭ پوليەتنوستىق قوعامىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحىمەن تانىستىردى. سونداي-اق, اتالعان شارا بارىسىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جۇمىستارىنىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى جايلى تىڭ ماعلۇماتتار بەرىلدى.
اتاپ ايتار بولساق, 1995 جىلدىڭ 1 اقپانىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا كىشى اسسامبلەيا قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا 7 ۇلتتىق-مادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى ەندى. بۇگىنگى كۇنى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرامىندا 23 ەتنومادەني بىرلەستىكتەرمەن قاتار, «بىرلىك» جاستار بىرلەستىگى دە بار. مۇراجايلار بىرلەستىگىنىڭ كوللەكتسياسىندا قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس حالقىن قۇرايتىن كوپتەگەن ەتنوستاردىڭ تاريحى مەن ءداستۇرلى مادەنيەتى تۋرالى باياندايتىن بىرەگەي ەتنوگرافيالىق ماتەريالدار ساقتالعان.
اتالعان وبلىس اۋماعى «اششى سىزىق» جانە ستولىپيندىك اگرارلىق رەفورمالار جۇرگىزۋ كەزىندەگى اسكەري كازاكتاردىڭ قۇرامىنداعى ورىس, ۋكراين ءجانە بەلورۋس شارۋالارى ءۇشىن تۋعان ۇيىندەي بولدى. پەتروپاۆل قالاسىنىڭ سالىنۋى جانە جەرگىلىكتى ساۋدانىڭ دامۋى سولتۇستىك قازاقستانعا تاتار كوپەستەرى مەن شارۋالارىنىڭ قونىس اۋدارۋىنا ىقپال ەتتى.
حح عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنداعى كوپتەگەن جەر اۋدارۋ ساياساتىنىڭ باستى سەبەبى, ۇجىمداستىرۋمەن جانە دەپورتاتسيالاۋمەن بايلانىستى ەدى. دەپورتاتسيالاۋ كەزەڭى باتىس ۋكراينا جەرىنەن پولياكتاردى جەر اۋدارۋدان باستالدى. وسىنداي قايعى-قاسىرەتتى تىزىمگە نەمىس, كورەي, قىرىم تاتارلارى, گرەك, چەشەن, ينگۋش, بالقار جانە باسقا دا ەتنوستاردىڭ وكىلدەرى ەنگەن بولاتىن. ولاردىڭ بۇگىنگى ۇرپاقتارى ءولكەنىڭ كوپۇلتتى حالقىن قۇراپ وتىر.
قازىرگى تاڭدا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا جۇزدەن استام ۇلتتاردىڭ وكىلدەرى ءومىر سۇرۋدە. «بىرلىك بەسىگى» كورمەسىنىڭ ۇلكەن ساحنالىق كورىنىستەرى – كيىز ءۇيلەر, اعاش ۇيلەر مەن رەكونسترۋكتسيالانعان شارۋاشىلىق اۋلالار قازاق, ورىس, كازاك, تاتار, نەمىس جانە پولياك ۇلتتارىنىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتى مەن تۇرمىس-تىرشىلىگى تۋرالى باياندايدى.
ەكسپوزيتسيانىڭ ەرەكشە بولىگى كورمەگە كەلۋشىلەردى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ مۇراجايلار بىرلەستىگىنىڭ جيناقتارىندا ساقتالعان بىرەگەي ەتنوگرافيالىق ماتەريالداردىڭ نەگىزىندە قازاقستاندىق كوپكونفەسسيالى قوعامنىڭ قالىپتاسۋ تاريحىمەن تانىستىرادى.
راۋشان تاۋىرحانقىزى, جۋرناليست.
استانا.
