فلورەنتسيا سوتى يتاليانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ماتتەو رەنتسيگە, ونىڭ 2009-2014 جىلدارى قالانىڭ مەرى قىزمەتىن اتقارعان كەزدە بيۋدجەت قارجىسىن تالان-تاراجعا سالدى دەگەن كۇدىكپەن تەرگەۋ شارالارىن باستادى.
«رەيتەر» اگەنتتىگىنىڭ اقپاراتتارىنا قاراعاندا, م.رەنتسي فلورەنتسيا قالاسىن باسقارىپ تۇرعاندا, مەيرامحانالاردا بيۋدجەت اقشاسىمەن ەسەپ ايىرىسقان. اگەنتتىك وسى ماقساتقا ونىڭ 600 مىڭ ەۋرو شىعىنداعانىن كەلتىرەدى. وتكەن جىلدىڭ اقپانىنان پرەمەرلىك لاۋازىمعا يە بولعان ول تەرگەۋ اياقتالعان سوڭ, جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن سوتقا شاقىرتىلادى. جاقىندا, ياعني 8 قازان كۇنى ريم قالاسىنىڭ مەرى ي.مارينو ءوز وتباسىمەن بىرگە مەيرامحانادا تۇسكى اس ءىشىپ, 20 مىڭ ەۋرونى مۋنيتسيپالدى كارتادان تولەگەنى ءۇشىن داۋعا قالىپ, قىزمەتتەن كەتكەن ەدى.
مادۋرو مەن مورالەس جانە رۋسسەفف
ۆەنەسۋەلا پرەزيدەنتى نيكولاس مادۋرو برازيليا وپپوزيتسياسىنىڭ ەل پرەزيدەنتى ديلما رۋسسەففتى قىزمەتتەن كەتىرۋ ارەكەتتەرىنە قارسى ءىس-قيمىل كورسەتۋگە شاقىردى.
مۇنداي مالىمدەمەنى ول بوليۆيا باسشىسى ەۆو مورالەسپەن كەزدەسكەننەن كەيىن جاساعان. مالىمدەمەسىندە ن.مادۋرو برازيلياداعى ساياسي جاعدايعا نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىنە توقتالا كەلىپ, ازىرلەنىپ جاتقان «توڭكەرىستىك ارەكەتتەرگە» ءۇنسىز قالۋعا بولمايتىنىن اتاپ وتكەن. سونىمەن قاتار, ول ءوزىنىڭ بوليۆيالىق ارىپتەسى دە برازيلياداعى جاعدايعا «قاتتى الاڭداۋشىلىق» بىلدىرەتىنىنە توقتالعان. بۇعان قوسا, مادۋرو ەل پرەزيدەنتى رۋسسەففكە قارسى «توڭكەرىسكە» نارازىلىق بىلدىرگەن برازيليا الەۋمەتتىك قوزعالىسىنا قولداۋ كورسەتۋگە شاقىردى.
جانجال حالىقارالىق سوتتا قارالادى
حالىقارالىق قىلمىستىق سوتتىڭ پروكۋرورى فاتۋ بەنسۋدا پالاتالاردان 2008 جىلى وڭتۇستىك وسەتياداعى قارۋلى جانجالعا قاتىستى تەرگەۋدى باستاۋعا رۇقسات سۇرادى.
اتالعان سوتتىڭ تاراتقان ءباسپاسوز رەليزىندەگى اقپاراتتار بويىنشا, پروكۋرور 2008 جىلدىڭ 1 شىلدەسى مەن 10 قىركۇيەگى ارالىعىندا وڭتۇستىك وسەتيادا اسكەري قىلمىستار جانە ادامزاتقا قارسى قىلمىستار جاسالعان دەپ ەسەپتەيدى. بۇل جەردە ءسوز رەسپۋبليكا اۋماعىنان ەتنيكالىق گرۋزيندەردى كوشىرۋ, سونداي-اق, گرۋزين اسكەرلەرىنىڭ بىتىمگەرشىلىك ميسسياسى كۇشتەرىنە شابۋىل جاساۋى جونىندە بولىپ وتىر. حالىقارالىق قىلمىستىق سوتتىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, كۇشتەپ كوشىرۋ بارىسىندا سانى 51-113-تەي بولاتىن گرۋزيا ازاماتتارى ولتىرىلگەن, 13,5-18,5 مىڭداي ەتنيكالىق گرۋزين بوسقىن اتانعان. ولارعا تيەسىلى 5 مىڭنان استام ءۇي قيراتىلعان. پروكۋروردىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, گرۋزين اسكەرلەرىنە ونشاقتى رەسەيلىك اسكەري قىزمەتشىنى ءولتىردى دەگەن كۇدىك كەلتىرىلىپ وتىر.
قىسقا قايرىپ ايتقاندا:
- ساۋد ارابياسىنىڭ بيلىگى ۋمرا قاجىلىعىنىڭ جاڭا جۇيەسىن جانە سوعان سايكەس اتقارىلاتىن ءىس-شارالار جوسپارىن جاريالايدى. كەلەسى جىلدان باستاپ ۋمرا قاجىلىعىن وتەۋشىلەر سانى ءۇش ەسەگە ارتىپ, قاسيەتتى قاعباعا ايىنا 1,25 ميلليون ادام ءتاۋ ەتەتىن بولادى.
- قىتايدىڭ حۋنان پروۆينتسياسىندا تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋ ءۇشىن الەمدەگى ەڭ ۇزىن اينەك كوپىر چجانتسزياتسزە ۇلكەن شاتقالىنىڭ ۇستىنەن سالىندى. ونىڭ ۇزىندىعى 430 مەتر, ەنى 6 مەتر بولادى.
- تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى رەسەي مەن اقش-تىڭ وسى ەلدەگى ەلشىلەرىن شاقىرتتى. وعان رەسمي ماسكەۋ مەن ۆاشينگتوننىڭ سيريالىق كۇردتەرگە اسكەري قولداۋ كورسەتۋى سەبەپ بولسا كەرەك.
- سيرياداعى ۇرىس كەزىندە يراننىڭ ەكى گەنەرالى – ف.حاسۋنيزادە مەن ح.موحتارباند قازا تاپتى. ولار يسلام رەۆوليۋتسياسىن قورعاۋ كورپۋسى قۇرامىندا قىزمەت ەتكەن.
قالا باسشىسىن تىرىدەي ورتەپ جىبەردى
گۆاتەمالانىڭ باتىسىنداعى كونسەپسون قالاسىنىڭ تۇرعىندارى قالا مەرىن تىرىدەي ورتەپ جىبەرىپتى. نارازى توپ ونىڭ ۇستىنە جانارماي قۇيماس بۇرىن, مارقۇمدى ۇيىنەن كۇشتەپ الىپ شىعىپ, ابدەن تەپكىلەگەن كورىنەدى.
اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا, قالا باسشىسىن سايلاۋ كەزىندە ساياسي باسەكەلەسى ونى «جەمقورلىق جاسادى, بيۋدجەت قارجىسىن جەلگە ۇشىردى, لاۋازىمىن اسىرا پايدالاندى», دەپ ايىپتاعان ەكەن. وسى مالىمدەمەلەردەن كەيىن, ياعني وتكەن اپتادا قالا باسشىسىن ايىپتاعان ساياساتكەرگە قىلمىسكەرلەر اۆتوكولىك ىشىنەن وق جاۋدىرىپ, قىزى مەن جاقىن تۋىسىن ءولتىرىپ كەتىپتى. قىلمىسكەرلەر وعىنان, سونداي-اق, ساياساتكەردىڭ ءوزى جانە ونىڭ وتباسىنىڭ ءتورت مۇشەسى جارالانعان. ال قالا مەرىنە كانديدات بولعان ساياساتكەردىڭ اعاسى كارلوس بالان قايعىلى وقيعاعا دەيىن قالا باسشىسىنىڭ تاراپىنان قوقان-لوقى كورسەتكەن ەسكەرتۋلەر بولعانىن ايتادى.
جەر ءدۇمپۋىنىڭ جاھاندىق بولجامى
«جەر سىلكىنىسىنىڭ جاھاندىق مودەلى» ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى انسەلم سمولكا پايدالانۋشىلار ءۇشىن ينتەرنەت-سەرۆيستەر ارقىلى جەر سىلكىنىسى تاۋەكەلدەرىنىڭ بولجامى مەن ستاتيستيكاسىنىڭ بۇكىلالەمدىك مودەلى 2017 جىلعا قاراي جاسالاتىنىن مالىمدەدى.
«جۇمىس الەمدىك اۋقىمدا جۇرگىزىلۋدە. ناقتى جۇمىستار 2009 جىلى باستالعان. بۇگىندە بىزدە ەۋروپا مەن تاياۋ شىعىستىڭ وسىنداي كارتاسى بار. قازىرگى كەزدە وڭتۇستىك امەريكا مەن افريكانىڭ كارتاسى جاسالۋدا, ولار كەلەسى جىلى دايىن بولادى», – دەپ اتاپ وتكەن ا.سمولكا ماسكەۋدەگى حالىقارالىق كونگرەستە جاساعان بايانداماسىندا. ونىڭ ايتۋىنشا, ينتەرنەتتەگى قولجەتىمدى نۇسقا تۇتاس ەلدەرگە دەيىنگى ءارتۇرلى اۋقىمداعى جەراستى دۇمپۋلەرىنىڭ ءتۇرلى ستسەناريلەرىن, وڭىرلىك جەر سىلكىنىستەرى تۋرالى اقپاراتتاردى جانە قاۋىپتەر مەن تاۋەكەلدەر بويىنشا جاھاندىق مالىمەتتەر جيىنتىعىن قامتيدى. «ءبىزدىڭ ءونىمىمىزدى قاۋىپتەردى باعالاۋ ءۇشىن قازىردىڭ وزىندە پايدالانۋدا, تاۋەكەلدەر مودەلى بىرنەشە ەلدەر بويىنشا جاسالعان. ونىڭ ىشىندە ۇلىبريتانيا مەن وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى بار», – دەدى ا.سمولكا.
قالادان اسكەرىن شىعارا باستادى
«تاليبان» قوزعالىسى ءوز ماقساتىنا جەتكەندىكتەن, اۋعانستاننىڭ سولتۇستىگىندەگى قۇندىز قالاسىنان اسكەرىن شىعاراتىن بولدى. بۇل اقپاراتتى «بي-بي-سي» تاراتتى.
سوڭعى اپتادا وسى قالانىڭ ماڭىندا «تاليبان» قوزعالىسىنىڭ سودىرلارى مەن ۇكىمەت اسكەرلەرى سوعىس قيمىلدارىن جۇرگىزگەن ەدى. «تاليباننىڭ» ءباسپاسوز حاتشىسى قۇندىز قالاسىنداعى تۇرمەدەن جۇزدەگەن جاساقتارىن بوساتىپ العانىن جانە اسكەري تەحنيكالاردى قولعا تۇسىرگەندەرىن اتاعان. ال اۋعانستاننىڭ ۇكىمەتتىك اسكەرى قازىرگى كەزدە قالانى تولىق باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرعاندىعىن حابارلادى. «تاليبان» سودىرلارى قىركۇيەكتە قۇندىز قالاسىنداعى بىرقاتار مەملەكەتتىك ورگاندار ورنالاسقان عيماراتتاردى باسىپ الىپ, وندا ءۇش كۇندەي تۇرعان ەدى. كەيبىر مالىمەتتەرگە قاراعاندا, ەلدىڭ وڭتۇستىگىندەگى گازني پروۆينتسياسىندا جاڭا قاقتىعىستار تۋىنداعان سياقتى. قازا تاپقاندار دا بار. جەرگىلىكتى تۇرعىندار قاقتىعىستار بولعان اۋدانداردان كوشىپ جاتقان كورىنەدى.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
