15 قازان, 2015

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №77

506 رەت
كورسەتىلدى
37 مين
وقۋ ءۇشىن
2015 جىلعى 27 اقپان, استانا قالاسى مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى بىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «مادەنيەت تۋرالى» 2006 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 7-بابى 23-4) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. بەكىتىلسىن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ 1 قوسىمشاسىنا سايكەس, مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارى; 2) وسى بۇيرىقتىڭ 2 قوسىمشاسىنا سايكەس, مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارى; 3) وسى بۇيرىقتىڭ 3 قوسىمشاسىنا سايكەس, مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق مامانداندىرىلعان مۋزىكالىق ورتا مەكتەپ - ينتەرناتتارىنداعى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ قاعيدالارى. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى, ءبىلىم, عىلىمي جۇمىس جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق دەپارتامەنتى (د.بولاتحان ۇلىنا): 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە بەلگىلەنگەن ءتارتىپ بويىنشا وسى بۇيرىقتىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋىن وتكىزسىن; 2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن, ون كۇنتىزبەلىك كۇن ارالىعىندا رەسمي باسپا بەتتەرىندە جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىنە جاريالانسىن; 3) رەسمي باسپادا جاريالانعاننان كەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت – رەسۋرسىنا قويىلسىن; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىنگى ون جۇمىس كۇنى ارالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى 2 - ءشى بۇيرىقتىڭ 1), 2), 3) تارماقشالارىنىڭ ورىندالۋى قاداعالانسىن; 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ع. اح­مە­­دياروۆقا جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالاعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلسىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.مۇحامەدي ۇلى. كەلىسىلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ا. ءسارىنجىپوۆ_____________ 31 ناۋرىز 2015 جىل قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 27 اقپانداعى №77 بۇيرىعىنا 1-قوسىمشا مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارى (بۇدان ارى–قاعيدالار) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ءتارتىبىن «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى (بۇدان ءارى – ءبىلىم تۋرالى زاڭ), «مادەنيەت تۋرالى» 2006 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى (بۇدان ءارى – مادەنيەت تۋرالى زاڭ) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا جانە «ءتيىستى ۇلگىدەگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىن, ونىڭ ىشىندە بالالارعا ارنالعان قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» 2013 جىلعى 17 مامىرداعى № 499 قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس ايقىندايدى. 2. مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم (بۇدان ءارى – جوو), جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ مىناداي تۇرلەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى: ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە; ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا; ۋنيۆەرسيتەتتەردە; كونسەرۆاتوريالاردا; اكادەميالاردا. 3. جوو نەگىزگى مىندەتتەرى ۇلتتىق جانە جالپى ادامي قۇندىلىقتار, عىلىمي جانە پراكتيكالىق جەتىستىكتەر نەگىزىندە تۇلعانىڭ كاسىبي قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا باعىتتالعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرۋ ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلاردى جاساۋ ارقىلى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ بولىپ تابىلادى. 4. جوو ءوز قىزمەتىن ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم قىزمەتىن رەگلامەنتتەيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا, ءبىلىم تۋرالى, عىلىم تۋرالى, مادەنيەت تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس, سونداي-اق قاعيدالارمەن جانە ونىڭ نەگىزىندە ازىرلەنگەن جوو جارعىسىمەن جۇزەگە اسىرادى. 5. جوو وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءوز قىزمەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس بەرىلگەن ليتسەنزيانىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرادى. 2. جوو ۇيىمدارى قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى 7. جوو باسقارۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا, قاعيدالارعا جانە جوو جارعىسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 8. جوو-نى تىكەلەي باسقارۋدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس قىزمەتكە تاعايىندالاتىن (سايلاناتىن) جانە قىزمەتتەن بوساتىلاتىن رەكتور (باسشى) جۇزەگە اسىرادى. 9 جوو رەكتورىنىڭ (باسشىسىنىڭ) سانى مەن فۋنكتسيونالدىق باعىتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن بەلگىلەنەتىن ورىنباسارلارى – پرورەكتورلارى بولادى. 10. جوو رەكتورى (باسشىسى) جوو اتىنان سەنىمحاتسىز ارەكەت ەتەدى, بارلىق ورگانداردا ونىڭ مۇددەلەرىن بىلدىرەدى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جوو مۇلكىن باسقارادى, شارتتار جاسايدى, سەنىمحاتتار بەرەدى, بانك شوتتارىن اشادى جانە وزگە دە مامىلەلەر جاسايدى, بارلىق قىزمەتكەرلەرگە, وقىتۋشىلار مەن ءبىلىم الۋشىلارعا مىندەتتى بۇيرىقتار مەن وكىمدەر شىعارادى. 11. جوو رەكتورى (باسشى) وزىنە بەرىلگەن قۇقىقتار شەگىندە قارجى, ەكونوميكالىق, وندىرىستىك-شارۋاشىلىق قىزمەت ماسەلەلەرىن شەشەدى. 12. مەملەكەتتىك جوو رەكتورى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا جانە جوو جارعىسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءۇش جىلدا ءبىر رەت اتتەستاتتاۋدان وتەدى. 13. رەكتوردىڭ كانديداتۋراسى ءبىلىم سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن پەداگوگيكا قىزمەتكەرلەرى جانە ولارعا تەڭەستىرىلگەن ادامدار لاۋازىمدارىنىڭ ۇلگىلىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارىنا (بۇدان ءارى – لاۋازىمداردىڭ بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى) سايكەس كەلۋى ءتيىس. 14. جوو رەكتورى (باسشى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) بىلىم بەرۋ ۇيىمى ءبىلىم الۋشىلارىنىڭ, قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بۇزعانى; 2) وزىنىڭ قۇزىرەتىنە جاتقىزىلعان فۋنكتسيالاردى ورىنداماعانى; 3) جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتىنىڭ تالاپتارىن بۇزعانى; 4) بىلىم بەرۋ ۇيىمى ءبىلىم الۋشىلارىنىڭ جانە قىزمەتكەرلەرىنىڭ وقۋ-تاربيە ءۇردىسى كەزىندەگى ءومىرى مەن دەنساۋلىعى; 5) قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتتىڭ جاي-كۇيى, ونىڭ ىشىندە ماتەريالدىق جانە اقشا قاراجاتتارىن نىسانالى پايدالانباعانى; 6) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە جانە ەڭبەك شارتىندا كوزدەلگەن وزگە دە تالاپتاردى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپتى بولادى. 15. جوو القالىق باسقارۋ ورگاندارى قۇرىلادى. جوو القالىق باسقارۋ نىساندارى رەتىندە عىلىمي, باقىلاۋ, قامقورشىلىق نەمەسە كوركەمدىك كەڭەستەرى بولا الادى. 16. جوو قۇرىلىمىن ءوزى دەربەس ايقىندايدى جانە بەكىتەدى. بۇل رەتتە قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر جوو قىزمەتىنىڭ بارلىق تۇرلەرىن قامتيدى. 17. جوو ءوزىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى تۋرالى ەرەجەلەرىن دەربەس ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى, وندا جوو-ن باسقارۋدىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمىنىڭ مارتەبەسى, نەگىزگى باعىتتارى, فۋنكتسيالارى, قۇقىقتارى, مىندەتتەرى مەن جاۋاپكەرشىلىكتەرى ايقىندالادى. 18. جوو بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس قۇقىقتارى, مىندەتتەرى مەن جاۋاپكەرشىلىكتەرى ايقىندالاتىن جوو قىزمەتكەرلەرىنىڭ لاۋازىمدىق نۇسقاۋلىقتارىن دەربەس ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى. 19. شتاتتىق كەستەنى جوو دەربەس ايقىندايدى جانە ونى رەكتور جىل سايىن بەكىتەدى. 20. جوو-نىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى ءوز قىزمەتىن وسى قاعيدالار, جوو جارعىسى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرادى, ال ولاردىڭ سانىن اتالعان جوو ماماندىقتارىنىڭ, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ تىزبەسىنە, سونداي-اق ءبىلىم الۋشىلار مەن وقىتۋشىلاردىڭ سانىنا قاراي كەڭەس بەلگىلەيدى. 21. فاكۋلتەت ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس ماماندىقتار بويىنشا وقىتۋدى جۇزەگە اسىراتىن, عىلىمي جانە اكىمشىلىك قىزمەتتى, سونىمەن قاتار, فاكۋلتەت ماماندىقتارىنا جاتاتىن كافەدرالار مەن زەرتحانالاردىڭ جۇمىسىنىنا باسشىلىق ەتەتىن جوو-نىڭ نەگىزگى قۇرىلىمدىق بولىمشەسى بولىپ تابىلادى. 22. فاكۋلتەت كۇندىزگى, سىرتقى جانە ەكستەرنات نىسانىندا ماماندار دايارلاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 23. فاكۋلتەت جۇمىسىن دەكان جۇزەگە اسىرادى. دەكاننىڭ كانديداتۋراسى پەداگوگ قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىنىڭ ۇلگىلىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلۋى ءتيىس. فاكۋلتەت باسشىسىنىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ايقىندالادى. 24. دەكان جوو قابىلداۋ جانە اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى بولىپ تابىلادى. 25. فاكۋلتەت ىشىندە دەكاننىڭ توراعالىق ەتۋىمەن ءوز جۇمىسىن جوو كەڭەسى بەكىتكەن قاعيدالارعا سايكەس ۇيىمداستىراتىن فاكۋلتەت كەڭەسى ۇيىمداستىرىلۋى مۇمكىن. 26. كافەدرا ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماندەس پاندەر بويىنشا وقۋ, ادىستەمەلىك, عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىسىن (بۇدان ءارى عزج), شىعارماشىلىق جۇمىس جانە سونىمەن قاتار ءبىلىم الۋشىلار اراسىندا تاربيە جۇمىسىن جۇزەگە اسىراتىن جوو-نىڭ (فاكۋلتەتتىڭ) نەگىزگى قۇرىلىمدىق بولىمشەسى بولىپ تابىلادى. 27. كافەدرا شتاتى پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ جۇمىس كولەمىنە جانە ورتاشا جىلدىق پەداگوگيكالىق جۇكتەمەگە قاراي ايقىندالادى. 28. كافەدرا شتاتىنا كافەدرانىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسورلار, دوتسەنتتەر, اعا وقىتۋشىلار, وقىتۋشىلار, وقۋ-كومەكشى پەرسونال, سونداي-اق كافەدرا جانىنان قۇرىلعان عىلىمي جانە باسقا دا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر كىرەدى. 29. كافەدرانى مەڭگەرۋشى باسقارادى, ونىڭ كانديداتۋراسى پەداگوگ قىزمەتكەرلەر لاۋازىمدارىنىڭ ۇلگىلىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلۋى ءتيىس. كافەدرا مەڭگەرۋشىسىنىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ايقىندالادى. 30.ءتيىستى ماماندىقتار بويىنشا جوو-نىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن ليتسەنزيالاۋ كەزىندە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس كافەدرا بەيىنى بويىنشا شتاتتىق وقىتۋشى بولعاندا كافەدرا ۇيىمداستىرىلادى. شتاتتىق وقىتۋشىلار سانىنا شاققاندا عىلىمي دارەجەسى مەن عىلىمي اتاعى بار وقىتۋشىلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى اتاقتارى مەملەكەتتىك ناگرادالارى بار وقىتۋشىلار ونەر جوو مەن كونسەرۆاتوريادا كەمىندە باكالياريات ءۇشىن 35%-دى, ماگيستراتۋرا ءۇشىن 60%-دى جانە دوكتورانتۋرا ءۇشىن 100%-دى قۇراۋى ءتيىس. 31. بەكىتىلگەن وقۋ پاندەرىنىڭ تسيكلى بويىنشا كافەدرالار جالپى ءبىلىم بەرەتىن جانە ارنايى بولىپ سىنىپتالادى. 32. كەرەك جاعدايدا جوو-دا «اسكەري قىزمەت جانە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» 2012 جىلعى 16 اقپانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 9 زاڭىنداعى 3 تارماققا ساي ازىرلەنگەن ازاماتتاردى اسكەري قىزمەتكە دايىنداۋ ەرەجەسىندە بەكىتىلگەن تارتىپكە ساي (اسكەري) نەمەسە باسقا دا مۇددەلى تاراپتاردىڭ ارنايى كافەدرالارى ۇيىمداستىرىلادى. 33. مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى كافەدرا جۇمىسى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم باعدارلامالارى مازمۇنىنا سايكەس مامانداردى تەوريالىق جانە پراكتيكالىق دايىنداۋعا باعىتتالۋى ءتيىس. 34. كافەدرا جىلدىق جۇمىس جوسپارىنا سايكەس وقۋ-ادىستەمەلىك, عىلىمي-زەرتتەۋ, شىعارماشىلىق جانە تاربيە جۇمىسىن جۇزەگە اسىرادى. 3. جوو قىزمەتىنە قويىلاتىن نەگىزگى تالاپتار 35. وقۋ ءۇردىسىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ, ماتەريالدىق اكتيۆتەر مەن رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كونسەرۆاتوريالاردا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنە تارتىلعان كۇندىزگى وقۋ نىسانى بويىنشا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ەڭ از كونتينگەنتى 1500 ادامعا, اكادەميالاردا 700 ادامعا سايكەس بولۋى قاجەت. 36. بىلىم الۋشىلاردىڭ كەلتىرىلگەن كونتينگەنتى ولاردىڭ كۇندىزگى جانە سىرتتاي وقۋ نىساندارى بويىنشا سانىنا قاراي ايقىندالادى. جوو-نىڭ كۇندىزگى جانە سىرتقى وقۋ نىساندارىنداعى ستۋدەنتتەردىڭ اراقاتىناسى كەمىندە 4:1 بولۋى ءتيىس. جوو-دا ءبىلىم الۋشىلار كونتينگەنتىنىڭ ساندىق قۇرامى ءبىر وقىتۋشىعا شاققاندا ماماندىقتارعا وراي كەلەسى نورماتيۆتەرگە سايكەس كەلۋى ءتيىس: ونەر جانە مادەنيەت – 3,5:1; مۋزىكا جانە ءان سالۋ – 6:1; باسقا بارلىق ماماندىقتار بويىنشا: كۇندىزگى وقىتۋ نىسانى ءۇشىن – 8:1; ماگيستراتۋرادا – 4:1; دوكتورانتۋرادا –3:1. 37. جوو ءبىلىم الۋشىلارىنىڭ كونتينگەنتى ء“بىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار” سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ مەملەكەتتىك رەەسترى تىزىلىمىنە 10275 نومەرىمەن تىركەلگەن, 2014 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن قاراستىرىلاتىن ءبىر ءبىلىم الۋشىعا شاققانداعى وقۋ الاڭىنىڭ سانيتارلىق نورمالارىنا ساي كەلۋى ءتيىس. 38. جوو-دا اكادەميالىق توپتىڭ تولىمدىلىعىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى دەربەس ايقىندايدى. 39. دامۋ مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى ازاماتتار, ونىڭ ىشىندە مۇگەدەكتەرگە جەكە قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ ءبىلىم الۋىنا ارنايى جاعدايلار جاسالادى. 4. جوو-نىڭ وقۋ, تاربيە جانە شىعارماشىلىق قىزمەتى 40. جوو-عا ءبىلىم الۋشىلاردى قابىلداۋ «جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ كاسىپتىك وقۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا وقۋعا قابىلداۋدىڭ ۇلگى قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» 2012 جىلعى 19 قاڭتارداعى № 109 قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس كونكۋرستىق نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى. 41. جوو-دا جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمى بار كادرلاردى دايىنداۋ, مازمۇنى مەن وقىتۋ مەرزىمدەرى ءارتۇرلى ءبىلىم باعدارلامالارى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە وقىتۋ كۇندىزگى نىساندا عانا جۇزەگە اسىرىلادى. 42. جوو-نىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك جۇمىسى: 1) اكادەميالىق كۇنتىزبە, جۇمىستىق وقۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالار ازىرلەۋدى, ەلەكتيۆتىك پاندەر كاتالوگتارىن, سيللابۋستار, پاندەر مەن ماماندىقتاردىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرىن ازىرلەۋدى; 2) وقۋ پاندەرىن وقۋلىقتارمەن, وقۋ قۇرالدارىمەن, ەسەپتەر جيناعىمەن, كەشەندى تاپسىرمالارمەن, زەرتحانالىق, باقىلاۋ, كۋرستىق جۇمىستار بويىنشا قۇرالدارمەن, ءپاندى وقۋ بويىنشا ادىستەمەلىك ۇسىنىمدارمەن, سونداي-اق اعىمداعى, مەجەلىك جانە قورىتىندى ءبىلىم باقىلاۋى, بارلىق وقۋ نىساندارى بويىنشا ءبىلىم الۋشىلاردى قورىتىندى اتتەستاتتاۋ ماتەريالدارىمەن وقۋ-ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋدى; 3) كاسىپتىك پراكتيكالاردىڭ بارلىق تۇرلەرىنىڭ باعدارلامالارىن, سونداي-اق (ديپلومدىق جۇمىستاردى/جوبالاردى, سپەكتاكلدەر, ءبىتىرۋشى كورسەتىلىمدەرى) ءبىتىرۋشى بىلىكتىلىك جۇمىسىن نەمەسە قويىلىمىن جازۋ تۋرالى ادىستەمەلىك قۇرالدى ازىرلەۋ; 4) بىلىم الۋشىلاردىڭ وقۋ ماتەريالىن مەڭگەرۋىن ارتتىراتىن زاماناۋي ءبىلىم تەحنولوگيالارى مەن وقىتۋ ادىستەرىن ازىرلەۋدى; 5) ىزدەنىسكە, تالداۋعا جانە قىزمەت ناتيجەلەرىن قالىپتاستىرۋعا قابىلەتتىلىگىن دامىتۋعا باعىتتالعان ستۋدەنتتەردىڭ وزىندىك جۇمىسىن وقۋ-ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋدى; 6) وقىتۋشىلار مەن مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋدى قامتيدى. 43. جوو وقۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستىڭ مازمۇنىن جوسپارلاۋدى, ۇيىمداستىرۋ ءتاسىلىن, قۇرىلىمىن كرەديتتىك وقىتۋ تەحنولوگياسى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرادى. 44. وقۋ-ادىستەمەلىك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ اكادەميالىق كۇنتىزبە, وقۋ ساباقتارىنىڭ كەستەسى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. وقۋ قىزمەتىنىڭ قۇرىلىمى وقۋ جوسپارلارىنىڭ (ۇلگىلىك, جەكە, جۇمىس) جانە كاسىپتىك وقۋ باعدارلامالارىنىڭ, وقۋ جۇكتەمەسى كولەمىنىڭ, اكادەميالىق كەزەڭدەر ۇزاقتىعىنىڭ, اكادەميالىق ساباق تۇرلەرىنىڭ, وقۋ ماتەريالى كولەمىنىڭ نەگىزىندە قالىپتاسادى. 45. بىلىم بەرۋ باعدارلامالارى كاسىپتىك ستاندارتتار جانە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ قۇزىرەتتىلىگىن قالىپتاستىرۋ قاعيداتتارى نەگىزىندە ازىرلەنەدى. 46. اكادەميالىق كۇنتىزبە, ماماندىقتاردىڭ جۇمىس وقۋ جوسپارلارى مەن پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ ورتاشا جىلدىق پەداگوگيكالىق جۇكتەمەسى جوو كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلەدى. 47. وقىتۋدى دارالاندىرۋعا باعىتتالعان كرەديتتىك وقىتۋ تەحنولوگياسىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا تاڭداۋ بويىنشا كومپونەنت پاندەرىنىڭ اننوتاتسيالانعان تىزبەسىن قامتيتىن ەلەكتيۆتى پاندەر كاتالوگى جاسالادى. 48. جوو-دا وقۋ جۇمىسىنىڭ مىناداي نەگىزگى تۇرلەرى بەلگىلەنەدى: دارىستەر, پراكتيكالىق (سەمينارلار), زەرتحانالىق, ستۋديالىق ساباقتار, جەكە ساباقتار, ستۋدەنتتىڭ وزىندىك جۇمىسى, كۋرستىق, ەسەپتىك-گرافيكالىق جۇمىستار, كاسىپتىك پراكتيكالاردىڭ بارلىق تۇرلەرى, قورىتىندى اتتەستاتتاۋعا دايىندىق جانە ودان ءوتۋ. دارىستەر مەن سەمينارلار, پراكتيكالىق, ستۋديالىق, زەرتحانالىق جەكە ساباقتار اراسىنداعى كرەديت كولەمىنىڭ اراقاتىناسىن جوو ۇلگىلىك وقۋ جوسپارىنا سايكەس انىقتايدى. 49. دارىس ساباقتارىن وتكىزۋگە, ءبىتىرۋشىنىڭ بىلىكتىلىك جۇمىسىنا جەتەكشىلىك ەتۋگە, ستۋدەنتتىڭ عزج پروفەسسور, دوتسەنت, اعا وقىتۋشى لاۋازىمدارىن اتقاراتىن وقىتۋشىلار جىبەرىلەدى. 50. دارىستەر وقۋعا جانە/نەمەسە باسقا وقۋ ساباقتارىنىڭ تۇرلەرىن وتكىزۋگە, ەڭبەگى سىڭگەن مادەنيەت قايراتكەرى, ونەر قايراتكەرلەرى, نەمەسە, ماماندىق بەيىنى بويىنشا كەمىندە 3 جىل پراكتيكالىق تاجىريبەسى بار تاجىريبەلى ماماندار دا تارتىلۋى مۇمكىن. 51. وقۋ جۇمىسىنىڭ باسقا تۇرلەرى اتقارىپ وتىرعان لاۋازىمىنا قاراماستان بارلىق وقىتۋشىلاردىڭ پەداگوگيكالىق جۇكتەمەسىنە كىرۋى مۇمكىن. 52. وقۋ جۇمىسى اۋديتوريالىق (دارىستەر, سەمينارلار, پراكتيكالىق)ستۋديالىق, جەكە جانە زەرتحانالىق ساباقتار) جانە اۋديتوريادان تىس دەپ بولىنەدى, وعان وقۋ جۇمىسىنىڭ بارلىق قالعان تۇرلەرى كىرەدى. 53. بىلىم الۋشىلاردىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن مەڭگەرۋى ءۇشىن بارىنشا قولايلى جاعدايلار جاساي وتىرىپ, جوو وقىتۋ نىساندارىن, ادىستەرى مەن قۇرالدارىن دەربەس انىقتايدى. بۇل رەتتە وقۋ ساباقتارى يننوۆاتسيالىق وقىتۋ تەحنولوگيالارىن ەسكەرە وتىرىپ, عىلىم, تەحنيكا, تەحنولوگيالار, اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ەڭ وزىق جەتىستىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ جانە ينتەراكتيۆتى نىساندا وتكىزىلەدى. 54. جوو وقىتۋشىسى وقۋ جوسپارلارى مەن وقۋ باعدارلامالارىنىڭ تالاپتارىن ساقتاۋ شارتىمەن, وقۋ ساباقتارىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ تاسىلدەرى مەن نىساندارىن, وقىتۋ ادىستەرىن تاڭداۋ ەركىندىگىنە يە. 55. جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ ءبىلىم باعدارلامالارى پاندەردىڭ ءۇش تسيكلىن قامتيدى: جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەر تسيكلى, بازالىق پاندەر تسيكلى جانە بەيىندەلگەن پاندەر تسيكلى, سونداي-اق قوسىمشا وقىتۋ تۇرلەرى (ماماندىق بويىنشا كاسىپتىك پراكتيكا, دەنە شىنىقتىرۋ (ريتميكا) جانە تاعى باسقا) جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋ. 56. پاندەردىڭ ءار تسيكلى تىزبەسى مەن مازمۇنى ۇلگىلىك وقۋ جوسپارلارىندا جانە تيپتىك وقۋ باعدارلامالارىندا انىقتالاتىن مىندەتتى كومپونەنت پاندەرىنەن, سونداي-اق تىزبەسى مەن مازمۇنى جۇمىستىق وقۋ جوسپارلارىندا انىقتالاتىن ەلەكتيۆتىك پاندەر كاتالوگى, جۇمىستىق وقۋ باعدارلامالارىندا جانە سيللابۋستاردا ايقىندالاتىن تاڭداۋ كومپونەنتى پاندەرىنەن تۇرادى. ءاربىر ءپان, ادەتتە, ءبىر اكادەميالىق كەزەڭ ىشىندە وقىتىلادى. 57. وقىتۋ بارلىق وقۋ نىساندارىنا بىردەي وقۋ باعدارلامالارى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. 58. جوو-دا وقۋ ءۇردىسى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى نەمەسە جوعارى ءبىلىمى بار ادامدار ءۇشىن جەدەلدەتىلگەن وقۋ مەرزىمىمەن قىسقارتىلعان وقۋ باعدارلامالارى بويىنشا ۇيىمداستىرىلۋى مۇمكىن. بۇل جاعدايدا كولەمدەرىنىڭ جەتكىلىكتىگى جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ ساباقتاستىعى شارتىمەن كرەديتتەردى ەسەپتەۋ جانە بۇرىن يگەرگەن پاندەردى ەسەپكە الۋ جۇزەگە اسىرىلادى. وقۋ اۋقىمى مەن مەرزىمى ترانسكريپت (ديپلومعا قوسىمشالار) نەگىزىندە ايقىندالاتىن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ پرەرەكۆيزيتتەرى ەسكەرىلە وتىرىپ ايقىندالادى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك جانە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمى بار ادامدار ءۇشىن قىسقارتىلعان باعدارلامالارى بويىنشا كۇندىزگى نىسان بويىنشا وقۋ مەرزىمى كەمىندە 3 جىلدى, جوعارى ءبىلىمى بار تۇلعالار ءۇشىن كەمىندە 2 جىلدى قۇرايدى. 59. بىلىم الۋشىلاردىڭ كاسىپتىك پراكتيكاسى, وقۋ جانە عىلىمي تاعىلىمداماسى, عزج جانە ەكپەريمەنتالدىق-زەرتتەۋ جۇمىسى اكادەميالىق كۇنتىزبەگە سايكەس جۇرگىزىلەدى. كاسىپتىك پراكتيكا وقىتۋ ۇردىسىندە الىنعان تەوريالىق بىلىمدەردى بەكىتۋگە, پراكتيكالىق داعدىلار مەن قۇزىرەتتەردى مەڭگەرۋگە باعىتتالعان. 60. جوو ازىرلەگەن باعدارلاما مازمۇنى جانە كاسىپتىك پراكتيكا بازاسى ماماندىق بەيىنىنە ء(بىلىم باعدارلاماسىنا) سايكەس كەلۋى ءتيىس. 61. جوو وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن «كاسىپتىك پراكتيكانى وتكىزۋگە ارنالعان ۇلگىلىك شارتتىڭ نىسانىن بەكىتۋ تۋرالى» نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ مەملەكەتتىك رەەسترى تىزىلىمىنە 5053 نومەرىمەن تىركەلگەن, 2007 جىلعى 29 قاراشاداعى № 582 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ بەكىتىلگەن بۇيرىعىمەن 1 اي بۇرىن كاسىپتىك پراكتيكانى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ۇلگىلىك شارتتىڭ نىسانىنا سايكەس پراكتيكا بازالارىمەن ءتيىستى شارتتار جاسايدى. 62. كاسىپتىك پراكتيكانىڭ بارلىق تۇرلەرىنە جولداما مەرزىمى, بازاسى مەن باسشىسىن كورسەتە وتىرىپ, جوو رەكتورىنىڭ بۇيرىعىمەن راسىمدەلەدى. ديپلوم الدى پراكتيكاعا عىلىمي جەتەكشىلىكتى ءبىتىرۋشىنىڭ بىلىكتىلىك جۇمىسىنىڭ عىلىمي جەتەكشىسى جۇزەگە اسىرادى. 63. سىرتقى بولىمدە ءبىلىم الۋشىلار ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ىستەگەن جاعدايدا, كاسىپتىك پراكتيكادان بوساتىلادى. بۇل جاعدايدا ولار جوو-نا كاسىبي قىزمەتىن كورسەتەتىن جۇمىس ورنىنان انىقتاما, قىزمەتى بالدىق باعامەن باعالانعان مىنەزدەمە اكەلۋلەرى قاجەت. 64. جوو ءبىلىم الۋشىلاردىڭ اعىمداعى جانە مەجەلىك ۇلگەرىمىن باقىلاۋ جانە ارالىق اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋ نىساندارىن, ءتارتىبى مەن مەرزىمدىلىگىن دەربەس تاڭدايدى. 65. بىلىم الۋشىلاردى وقۋ پاندەرىنە تىركەۋ, مەڭگەرىلگەن كرەديتتەردى ەسەپكە الۋ, ارالىق اتتەستاتتاۋدى وتكىزۋ جانە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىنىڭ بۇكىل تاريحىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جوو-دا وفيس تىركەۋشى قۇرىلادى. 66. وفيس تىركەۋشى مىناداي فۋنكتسيالاردى اتقارادى: 1) بىلىم الۋشىلاردى وقۋ پاندەرىنە تىركەۋدى جۇرگىزەدى; 2) اكادەميالىق توپتار مەن لەكتەر قۇرادى; 3) بىلىم الۋشىلاردىڭ جەكە وقۋ جوسپارلارىن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تىركەيدى; 4) بىلىم الۋشىلاردىڭ ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتالۋىن ۇيىمداستىرادى جانە وتكىزەدى; 5) بىلىم الۋشىلاردىڭ اكادەميالىق رەيتينگىن ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرادى; 6) وقىتۋدىڭ بارلىق كەزەڭى ىشىندە جانە بۇكىل وقىتۋ كەزەڭىندە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ يگەرگەن كرەديتتەرىن ەسەپكە الۋدى جۇرگىزەدى; 7) بىلىم الۋشىلاردىڭ ترانسكريپتىن جازىپ بەرەدى; 8) اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى ۇيىمداستىرادى. 67. وقۋ ۇدەرىسى مەن عزج قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جوو-دا وقۋ جانە مامانداندىرىلعان زەرتحانالار كوزدەلگەن. زەرتحانا جابدىعى زاماناۋي جانە ادەكۆاتتىق باكالاۆرلار, ماگيسترانتتار جانە PhD دايارلاۋدىڭ باعدارلامالارىنا ساي بولۋى ءتيىس. 68. وقۋ جانە تاربيە جۇمىسى ءبىلىم الۋشىلار مەن پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامىنىڭ ادامدىق قادىر-قاسيەتىن ءوزارا قۇرمەتتەۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. 69. جوو-نىڭ تاربيە قىزمەتى وقۋ ءۇردىسىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى جانە تۇلعانىڭ كاسىبي, الەۋمەتتىك, زياتكەرلىك, ادامگەرشىلىك, شىعارماشىلىق قاسيەتتەرى مەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. 70. جوو-نىڭ تاربيە جۇمىسى تاربيە جۇمىسى بويىنشا كەشەندى جوسپار نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. جوو-نىڭ تاربيە جۇمىسى: 1) بىلىم الۋشىلاردىڭ بويىندا ءوز بەتىنشە جانە بىلىكتى تۇردە شەشىمدەر قابىلداۋ مەن بىلىكتىلىكتى جۇزەگە اسىرۋ يكەمدىلىكتەرىن قالىپتاستىرۋ; 2) بىلىم الۋشىلاردىڭ بويىندا پاتريوتيزم, ازاماتتىلىق, ينتەرناتسيوناليزم, جوعارى مورال مەن ادامگەرشىلىكتى قالىپتاستىرۋ; 3) بىلىم الۋشىلاردى سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا, قوعامدىق ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسۋعا ىنتالاندىرۋ; 4) كافەدرا بەيىنى بويىنشا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وي-ءورىسىن كەڭەيتۋگە, تاڭداعان ماماندىعىنا قۇندىلىق قاتىناستى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىن تاقىرىپتىق ءىس-شارالار وتكىزۋ; 5) جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەردە, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ اراسىندا كاسىپتىك باعدارلاۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ كىرەدى. 71. شىعارماشىلىق قىزمەت وقۋ ءۇردىسىنىڭ قۇرامداس بولىگى جانە بولاشاق مامانداردىڭ كاسىبي قۇزىرەتتىلىگىن, شىعارماشىلىق الەۋەتىن اشۋ جانە مادەنيەت جانە ونەر سالاسىندا ارنايى داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. 5. بىلىمدى باقىلاۋ مەن باعالاۋ 72. كاسىبي دايىندىقتارى مەن وقۋ جەتىستىكتەرىن باعالاۋ ءۇشىن جوو-دا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن باقىلاۋ مەن باعالاۋ جۇيەسى ۇيىمدىق-قۇقىقتىق نىساندارىنا, وقىتۋ جانە باعىنىستىلىق نىساندارىنا قاراماستان جۇمىس ىستەيدى. 73. جوو-دا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىن باقىلاۋ جانە باعالاۋ جۇيەسى ءتۇرلى نىسانداردى قامتيدى: ۇلگەرىمدى اعىمداعى باقىلاۋ, ءبىلىم الۋشىلاردى ارالىق اتتەستاتتاۋ جانە قورىتىندى مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ. 74. بىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمداعى باقىلاۋ ءپاننىڭ وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەس اعىمداعى ساباقتاردا وقىتۋشى جۇرگىزەتىن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىن جۇيەلى تەكسەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 75. پاننىڭ وقۋ باعدارلاماسى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن اعىمداعى باقىلاۋدىڭ الۋان تۇرلەرىن ايقىندايدى: اۋىزشا سۇراۋ, جازباشا باقىلاۋ, قۇرامداستىرىلعان باقىلاۋ, ءۇي تاپسىرمالارىن تانىستىرۋ, پىكىرتالاستار, ترەنينگتەر, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, كەيس-ستاديلەر, تەستتەر. 76. كۋرستىق, شىعارماشىلىق, ەسەپتەۋ-گرافيكالىق جانە وقۋ جوسپارىندا كوزدەلگەن باسقا دا جۇمىس تۇرلەرى ەمتيحان سەسسياسى باستالعانعا دەيىن قورعالىپ, وسى پاننەن ەمتيحانعا جىبەرۋ قىزمەتىن اتقارۋى ءتيىس. وسى جۇمىس تۇرلەرى بويىنشا باعالاۋلار پاننەن ەمتيحانعا جىبەرۋ رەيتينگىسىن ەسەپتەۋ كەزىندە (ياعني رەيتينگىلىك باقىلاۋ جۇرگىزۋ كەزىندە) ەسكەرىلۋى ءتيىس. ەگەر وقۋ جوسپارىنا سايكەس ءپان بويىنشا باقىلاۋ نىسانى كۋرستىق جۇمىس (جوبا), كورسەتىلىم, قويىلىم بولىپ قانا ايقىندالسا, وندا قورعاۋ باعاسى جالپى ءپان بويىنشا جالپى قورىتىندى باعا بولىپ تابىلادى. 77. بىلىم الۋشىلاردىڭ ءار پاننەن وقۋ جەتىستىكتەرىنىڭ دەڭگەيى ەمتيحانعا جىبەرۋ رەيتينگىسىنىڭ باعاسىنان, ەمتيحان باعاسىنان قۇرالاتىن قورىتىندى باعامەن ايقىندالادى, ولاردىڭ سوماسى قورىتىندى باقىلاۋ باعاسىن قالىپتاستىرادى. ەمتيحانعا جىبەرۋ رەيتينگىسىنىڭ باعاسى ۇلگەرىمدى اعىمداعى باقىلاۋ باعاسى مەن مەجەلىك باقىلاۋ باعاسىنان قۇرالادى. ەمتيحانعا جىبەرۋ رەيتينگىسىنىڭ باعاسى پاننەن قورىتىندى ءبىلىم باعاسىنىڭ 60%-ىن قۇرايدى. 78. ۇلگەرىمدى اعىمداعى باقىلاۋ ناتيجەلەرىن ەسەپكە الۋدى وقىتۋشى ستۋدەنتتەردىڭ جەكە ساباق تۇرلەرىن ورىنداۋ مەن تاپسىرۋ شاماسىنا قاراي سيللابۋسقا سايكەس جۇرگىزەدى. تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ستۋدەنتتەردىڭ ساباققا قاتىسۋ جانە ۇلگەرىم جۋرنالىندا, سونداي-اق اقپاراتتىق جۇيەدەگى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن اعىمداعى باقىلاۋدىڭ ەلەكتروندىق تىزبەسىندە تىركەلەدى. 79. سىرتتاي وقىتۋ نىساندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى ەمتيحانعا جىبەرۋ رەيتينگىن بارلىق ءتيىستى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ شارتىمەن بەلگىلەنگەن كەستە بويىنشا ەمتيحان سەسسياسى باستالعانعا دەيىن جينايدى. 80. ەكستەرنات نىسانىندا ءبىلىم الۋشىلار جوو قۇرىلىمدىق بولىمشەسىنىڭ باسشىسى بەكىتكەن جەكە كەستە بويىنشا ەمتيحانعا جىبەرۋ رەيتينگىن جينايدى. 81. قورىتىندى باقىلاۋ ارالىق اتتەستاتتاۋ كەزەڭىندە جۇرگىزىلەدى. قورىتىندى باقىلاۋدى باعالاۋ ءپان بويىنشا ءبىلىمدى قورىتىندى باعالاۋدىڭ 40%-ىن قۇرايدى. قورىتىندى باعالاۋ ءبىلىم الۋشى جىبەرۋ رەيتينگىسىمەن قورىتىندى باقىلاۋدان وڭ باعا العان جاعدايدا عانا ەسەپتەلەدى. 82. بىلىم الۋشى جىبەرۋ رەيتينگىسىنىڭ قورىتىندى باقىلاۋ باعالارىنا اپەللياتسيا جاساۋعا قۇقىعى بەرىلەدى. وسى ماقساتتا ۋنيۆەرسيتەت رەكتورىنىڭ بۇيرىعىمەن بىلىكتىلىگى اپەللياتسيالانۋشى ءپان بەيىنىنە سايكەس كەلەتىن وقىتۋشىلار قۇرامىنان اپەللياتسيالىق كوميسسيا قۇرىلادى. 83. كاسىپتىك پراكتيكا قورىتىندىلارى بويىنشا ستۋدەنتتەر ءتيىستى كافەدراعا ەسەپ تاپسىرادى, ونى جەتەكشى مەن كەڭەسشى تەكسەرەدى جانە كافەدرا مەڭگەرۋشىسى وكىمىمەن قۇرىلعان كوميسسيا الدىندا قورعايدى. ەسەپتى قورعاۋ ناتيجەلەرى باعالاۋدىڭ بەلگىلەنگەن بالدىق-رەيتينگىلىك ارىپتىك جۇيەسى سارالانعان سىناقپەن باعالانادى. پراكتيكا بويىنشا (ادەتتە وقۋ, وقۋ-تانىستىرۋ, ورىنداۋشىلىق) ءبىر جەتەكشىنى تاعايىنداۋ كەزىندە باعا كورسەتىلگەن بىلىمگە سايكەس ۇسىنىلعان ەسەپتى قورعاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا قويىلادى. پراكتيكا بويىنشا ەكى جەتەكشىنى تاعايىنداۋ كەزىندە (ادەتتە پەداگوگيكالىق, وندىرىستىك, ديپلوم الدى) پراكتيكا بازاسىنان جەتەكشىسىنىڭ ۇلەس سالماعى قورىتىندى باعالاۋدا 40%-دى قۇرايتىن باعاسى مەن جوو بارعان جەتەكشىنىڭ قورىتىندى باعالاۋدا 60%-دى قۇرايتىن باعاسى ەسكەرىلە وتىرىپ قورىتىندى باعا قويىلادى. 84. پراكتيكادان وتپەگەن, پراكتيكا باعدارلامالارىن ورىنداماعان, جۇمىسى تۋرالى تەرىس پىكىر العان نەمەسە ەسەپتى قورعاۋ كەزىندە قاناعاتتانارلىقسىز باعا العان ستۋدەنتتەر تەوريالىق وقىتۋمەن قاتار كەلەسى اكادەميالىق مەرزىمدە نەمەسە جازعى سەمەستر كەزەڭىندە پراكتيكاعا قايتا جىبەرىلەدى. 85. وقۋ جوسپارى مەن باعدارلامالاردىڭ بارلىق تالاپتارىن تولىق ورىنداعان ءبىلىم الۋشىلار قورىتىندى مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋعا جىبەرىلەدى. ءبىلىم الۋشىلاردى قورىتىندى اتتەستاتتاۋ – ولاردىڭ ءتيىستى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمنىڭ مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ستاندارتىن مەڭگەرۋ دارەجەسىن ايقىنداۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەتىن ءراسىم. قورىتىندى اتتەستاتتاۋ ءتيىستى ماماندىقتى يگەرۋ پروتسەسىندە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ العان بىلىمدەرىن, شەبەرلىكتەرىن, داعدىلارى مەن بىلىكتىلىگىن تەكسەرۋگە باعىتتالعان. قورىتىندى اتتەستاتتاۋ ماماندىق بويىنشا تۇتاستاي نەمەسە جەكەلەگەن بازالىق جانە/نەمەسە بەيىندىك پاندەر بويىنشا جالپى مەملەكەتتىك ەمتيحان تاپسىرۋ جانە ءبىتىرۋشىنىڭ بىلىكتىلىك جۇمىسى (ديپلومدىق جۇمىس/جوبا) قورعاۋ نەمەسە باسقا دا پروفيلدىك بەيىنىنە سايكەس شىعارماشىلىق جۇمىس, ماگيسترلىك نەمەسە دوكتورلىق جۇمىستى جۇزەگە اسىرىلادى. 86. بىلىم الۋشىلاردى قورىتىندى اتتەستاتتاۋدا باعا مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىنىڭ پىكىرىن جانە بالدىق-رەيتينگىلىك ارىپتىك جۇيە بويىنشا يگەرىلگەن ءبىلىمدى ەسكەرە وتىرىپ قويىلادى. 87. بىتىرۋشىنىڭ بىلىكتىلىك جۇمىسى (ديپلومدىق جۇمىس-جوبانى نەمەسە پروفيلدىك بەيىنىنە سايكەس باسقا شىعارماشىلىق جۇمىستى) قورعاۋ باعاسى عىلىمي جەتەكشى پىكىرىن, رەتسەنزەنت پىكىرىن جانە قورعاۋ ناتيجەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, قويىلادى. قورىتىندى اتتەستاتتاۋدىڭ ءاربىر نىسانى بويىنشا بالدىق-رەيتينگىلىك ارىپتىك جۇيە بويىنشا جەكە باعا قويىلادى. 88. قورىتىندى اتتەستاتتاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ءبىلىم الۋشىعا ءتيىستى اكادەميالىق باكالاۆر دارەجەسى, ماگيستر اكادەميالىق دارەجەسى تاعايىندالىپ جانە جوعارى ءبىلىم تۋرالى ديپلوم بەرىلەدى. 89. ستۋدەنتتىڭ ءبىر جىلعى اكادەميالىق ۇلگەرىم دەڭگەيى كرەديتتەر مەن ءپان بويىنشا قورىتىندى باعا تۋىندىلارى سوماسىنىڭ وقىتۋدىڭ اعىمداعى كەزەڭى ىشىندەگى كرەديتتەر سوماسىنا قاتىناسى رەتىندە ەسەپتەلەتىن ورتاشا بالل (GPA) تۇرىندە ايقىندالادى. 90. جازعى ەمتيحان سەسسياسىن وتكىزگەننەن كەيىن فاكۋلتەت دەكاناتتارى كەيىننەن مالىمەتتەردى وفيس تىركەۋشىگە جىبەرە وتىرىپ توپتار, سونداي-اق ماماندىقتار مەن وقىتۋ كۋرستارى بويىنشا ورتاشا اكادەميالىق رەيتينگ (نەمەسە GPA دەڭگەيى) بويىنشا ستۋدەنتتەر مەن وقۋ توپتارىن رانجيرلەۋدى جۇرگىزەدى. 91. وفيس تىركەۋشىسى فاكۋلتەتتەر ۇسىنعان اكادەميالىق رەيتينگ تۋرالى دەرەكتەردى, وقۋ جەتىستىكتەرىن سىرتتاي باعالاۋ ناتيجەلەرىن قورىتىندىلاي وتىرىپ, فاكۋلتەتتەردى رانجيرلەۋدى جۇرگىزەدى, جوو بويىنشا ۇزدىك ستۋدەنتتەر مەن ۇزدىك اكادەميالىق توپتاردى ايقىندايدى جانە وسى اقپاراتتى جوو-نىڭ ۆەب-سايتىنا ورنالاستىرادى. 6. جوو-نىڭ عىلىمي جانە حالىقارالىق قىزمەتى 92. عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ىقپالداسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, وسى نەگىزدە عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن,باسەكەگە قابىلەتتى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق جۇيەنىڭ ناتيجەلىلىگى مەن تيىمدىلىگىنىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى رەتىندە دامىتۋعا باعىتتالعان. ىرگەلى, ىزدەنگىشتىك, قولدانبالى عزج جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەتتەر جوو-نىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى. 93. جوو-نىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسى: 1) ىرگەلى, ىزدەنگىشتىك, قولدانبالى عىلىمي-زەرتتەۋشىلىك, تاجىريبەلىك-قۇراستىرۋشىلىق جۇمىستاردى جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەت جۇرگىزۋدى; 2) عىلىمي-پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر مەن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرى مەن شىعارماشىلىق قىزمەتى ارقىلى جاڭا بىلىمدەردى الۋدى; 3) جوعارى ءبىلىمدى دامىتۋدىڭ تەوريالىق جانە ادىسنامالىق نەگىزدەرىن زەرتتەۋدى جانە ازىرلەۋدى; 4) جوو وقۋ پروتسەسىنە وقىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىن ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋدى; 5) عىلىمي زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرىن وقۋ پروتسەسىنە جانە وندىرىسكە ەنگىزۋدى; 6) وز عىلىمي مەكتەپتەرىن قالىپتاستىرۋدى جانە دامىتۋدى, عىلىمي-پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەر مەن ءبىلىم الۋشىلاردى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىنا بەلسەندى تارتۋدى; 7) ازىرلەمەلەردى كوممەرتسيالاۋ جانە عىلىمدى كوپ قاجەت ەتەتىن جانە باسەكەگە قابىلەتتى تەحنيكا مەن تەحنولوگيالار ترانسفەرتى; 8) زەرتتەۋشىلەر مەن ازىرلەۋشىلەردىڭ زياتكەرلىك مەنشىگى مەن اۆتورلىق قۇقىقتارىن قورعاۋدى; 9) تارتىلعان قاراجات پەن يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى پايدالانۋ ەسەبىنەن زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەردىڭ قارجىلىق نەگىزىن كەڭەيتۋدى; 10) بىلىم الۋشىلاردىڭ عزج-سىن ۇيىمداستىرۋدى جانە جەتەكشىلىك ەتۋدى قامتيدى. پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرام جەكە جۇمىس جوسپارىنا سايكەس نەگىزگى جۇمىس ۋاقىتىندا ءوز قىزمەتىنىڭ مىندەتتى قۇرامداس بولىگى رەتىندە عزج ورىندايدى. 94. جوو-نىڭ عىلىمي قىزمەتى ماماندار دايارلاۋ ۇدەرىسىنىڭ قاجەتتى قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى. وقۋ جانە عىلىمي جانە يننوۆاتسيالىق ۇردىستەردىڭ بىرلىگى: ستۋدەنتتەردى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت, باسقا بيۋدجەتتەر, بيۋدجەتتەن تىس قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ەسەبىنەن ورىندالاتىن عزج-نا قاتىسۋعا تارتۋ; عىلىمي جانە عىلىمي-وندىرىستىك بولىمشەلەر بازاسىندا بەلسەندى وقۋ جۇمىسىنىڭ, ديپلومدىق جانە كۋرستىق جوبالاۋدىڭ, وقۋ جانە وندىرىستىك پراكتيكانىڭ, ستۋدەنتتەردى ماقساتتى دايارلاۋدىڭ جانە ماماندار دايارلاۋدىڭ باسقا دا ءارالۋان نىساندارىن جۇرگىزۋ; وقۋ جانە عىلىمي پروتسەستەردى كومپيۋتەرلەندىرۋ, ءبىرتۇتاس اقپاراتتىق ورتانى قالىپتاستىرۋ جانە ستۋدەنتتەردىڭ ينفورماتيكانىڭ زاماناۋي ادىستەرى مەن قۇرالدارىن يگەرۋى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى. 95. عزج-سىن ۇيلەستىرۋدى عىلىمي جۇمىس جونىندەگى پرورەكتور جۇزەگە اسىرادى. اتالعان بولىمشەلەر عزج دامىتۋ جانە اعىمداعى جوسپارلارىن, ەسەپتىلىك نىساندارىن ازىرلەيدى, جوو عزج ءتىزىلىمىن جۇرگىزەدى, عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەت ناتيجەلەرىن قورىتىندىلايدى, ولاردى جيناقتايدى. 96. عزج ورىنداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا كۇنتىزبەلىك جوسپاردا كوزدەلگەن ارالىق جانە قورىتىندى ەسەپتەر جاسالادى. ەسەپتە مازمۇندالعان دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىنا عزج جەتەكشىلەرى مەن ورىنداۋشىلار جاۋاپتى بولادى. 97. جوو-نىڭ حالىقارالىق قىزمەتى جەتەكشى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ىنتىماقتاستىق جاساۋ باعدارلاماسىنىڭ, حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى مەن جوبالارىن ىسكە اسىرۋ, بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ, عىلىمي-پراكتيكالىق سەمينارلار مەن كونفەرەنتسيالار ۇيىمداستىرۋ, وقىتۋشىلىق كادرلارمەن الماسۋ جانە ستۋدەنتتىك ۇتقىرلىقتى دامىتۋ شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى. 7. جوو قىزمەتىن اقپاراتتىق جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ 98. جوو-نىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ مىندەتتى شارتى بولىپ تابىلادى. 99. جوو-نىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارى قالىپتاستىرىلعان يدەيالار مەن بىلىمدەردى, ءارتۇرلى دەرەكتەردى, ولاردىڭ جيناۋ ادىستەرى مەن قۇرالدارىن, اقپارات كوزدەرى مەن تۇتىنۋشىلارى اراسىنداعى ساقتاۋ مەن الماسۋدى بىلدىرەدى. اقپاراتتىق رەسۋرستار كەز-كەلگەن تاسىمالداعىشتاعى ءبىلىم بەرۋ باعىتىنداعى (باسقارۋشىلىق, وقۋ, عىلىمي, وقۋ-ادىستەمەلىك) تولىق ماتىندىك, فاكتوگرافيالىق جانە بيبليوگرافيالىق دەرەكتەر بازاسىن, انىقتامالىق-ىزدەستىرۋ جۇيەلەرىن, ونىڭ ىشىندە ءداستۇرلى جانە ەلەكتروندى كىتاپحانالىق كاتالوگتار مەن كارتوتەكالاردى, جەرگىلىكتى قولجەتىمدىلىكتەگى ەلەكتروندى رەسۋرستاردى, ءبىلىم بەرۋشى اقپاراتتى جاساۋدى, ساقتاۋدى جانە پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتەتىن باعدارلامالىق قۇرالداردى, اقپاراتتى تاراتۋ ارنالارىن, ءبىلىم بەرۋ ماقساتتى رەتىندە پايدالانىلاتىن كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارىن قامتيدى. 100. كىتاپحانا قورى اقپاراتتىق رەسۋرستاردىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى جانە وقۋ, وقۋ-ادىستەمەلىك جانە عىلىمي ادەبيەتتى, سونداي-اق زاڭنامالىق جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قامتيدى. جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ەلەكتروندى كىتاپحانالاردا ورنالاستىراتىن حالىقارالىق دەرەككوزدەردى قوسا العاندا, كىتاپحانا قورىنا, كومپيۋتەرلىك تەحنولوگيالارعا, وقۋ-ادىستەمەلىك جانە عىلىمي ادەبيەتكە, وقۋ, عىلىمي, اقپاراتتىق دەرەكتەر بازاسىنا, ەركىن قول جەتكىزۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. وقۋ جانە عىلىمي ادەبيەتتەر قورى كەلتىرىلگەن ستۋدەنتتەر كونتينگەنتىنە قاتىناسى بويىنشا وقىتۋدىڭ تولىق تسيكلىندا باسىلىمنىڭ كەمىندە 140 بىرلىگىن قۇراۋى ءتيىس. كىتاپحانا قورى سوڭعى 10 جىلدا شىعارىلعان نەگىزگى وقۋ ادەبيەتىنەن تۇرادى. بۇل رەتتە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى باسىلىمدار وقىتۋ ءتىلى بويىنشا ءبىلىم الۋشىلار كونتينگەنتىنە بارابار بولۋى ءتيىس. تسيفرلى تاسىمالداعىشتارداعى وقۋ ادەبيەتتەرىمەن قامتىلۋ ماماندىقتىڭ وقۋ جوسپارىنىڭ بازالىق جانە بەيىندىك پاندەرىنىڭ كەمىندە 40%-ىن قۇرايدى. 101. مادەنيەت جانە ونەر سالاسىنداعى مامانداردى دايىنداۋعا ارنالعان ادەبيەتتەرگە كىتاپتار, نوتا جيناقتارى, پارتيتۋرالار جانە كلاۆيرلەر جاتادى. 102. وقۋ-ادىستەمەلىك ادەبيەتتەرگە وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدار, ادىستەمەلىك قۇرالدار, ديداكتيكالىق, كورنەكى قۇرالدار, وقۋ-ادىستەمەلىك ازىرلەمەلەر, ءپاندى وقىتۋ بويىنشا ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار نەمەسە ۇسىنىمدار, زەرتحانالىق, كۋرستىق, ديپلومدىق جانە باسقا دا جازبا جۇمىس تۇرلەرىن ورىنداۋ جونىندەگى ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار, وقۋ پاندەرى بويىنشا انىقتامالىق قۇرالدار مەن باسىلىمدار جاتادى. 103. جوو كىتاپحاناسىنىڭ عىلىمي قورى مامانداردى دايارلاۋ باعىتتارى مەن ماماندىقتارىنا زەرتتەۋ سالاسىن قامتيتىن مونوگرافيالىق, عىلىمي جانە عىلىمي-وندىرىستىك سيپاتتاعى كىتاپتار تىزبەسىن قامتيدى. عىلىمي قورعا سونداي-اق ەنتسيكلوپەديالار, سوزدىكتەر, انىقتامالىقتار, تۇسىنىكتەمەلەر, باعدارلاما بويىنشا وقىتىلاتىن ادەبي شىعارمالار, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر, مەرزىمدى باسىلىمدار, ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ حابارشىلارى, عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ, وقىتۋ بەيىنىنە سايكەس كەلەتىن حالىقارالىق كونفەرەنتسيالاردىڭ جيناقتارى كىرەدى. 104. وقۋ ادەبيەتىنىڭ ءوز باسىلىمدارى وقۋ قۇرالدارىن, وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالداردى قامتيدى. ادىستەمەلىك ادەبيەتتىڭ ءوز باسىلىمدارى ادىستەمەلىك ۇسىنىستاردى, وقۋ پاندەرىن وقىتۋ, يگەرۋ, وقۋ جۇمىستارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن ورىنداۋ بويىنشا نۇسقاۋلار مەن قۇرالداردى قامتيدى. 105. جوو وقۋ-عىلىمي اقپاراتتىق اكتيۆتەرىن جيناۋ, جيناقتاۋ, ساقتاۋ, شىعارۋ پروتسەستەرى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى كىتاپحانالارىنىڭ جۇمىسى جونىندەگى ادىستەمەلىك ماتەريالدارعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 106. جوو-لاردا ينتەرنەت رەسۋرستى, اقپاراتتىق-ءبىلىم پورتالىن, وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن, جوو جەرگىلىكتى جەلىلەرىندە ورنالاسقان اقپاراتتىق-ءبىلىم رەسۋرستارىنىڭ جيىنتىعىن جانە جوو-نىڭ كەز كەلگەن كومپيۋتەرىنەن ينتەرنەتكە جولاقتى جانە جوعارى جىلدامدىقتا بارلىق اقپاراتتىق رەسۋرستارعا قول جەتىمدىلىكتى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تارماقتالعان كومپيۋتەرلىك جەلىنى قامتيتىن جوعارى تەحنولوگيالىق اقپاراتتىق-ءبىلىم بەرۋ ورتاسى قۇرىلۋى ءتيىس. 107. اقپاراتتىق جانە وقۋ-ادىستەمەلىك قامتاماسىز ە
سوڭعى جاڭالىقتار