جانى نازىك گۇلنار

«... وزىڭە سەن, ءوزىڭدى الىپ شىعار, ەڭبەگىڭ مەن اقىلىڭ ەكى جاقتاپ». اباي. «ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا, اسىرەسە, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادە-نيەت پەن بيزنەستە جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ 52%-ىنان استامىن ايەلدەر قۇرايدى. ولار دەپۋتاتتاردىڭ, باسشىلاردىڭ اراسىندا دا كوپ, ال مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى – ايەلدەر. وسىلايشا, ولار كوپتەگەن شەشىمدەردى قابىلداۋعا اتسالىسادى», دەگەن ەدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. شىنىندا ەلىمىزدىڭ وركەن جايۋى­نا ايەلدەردىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلەسى مول. قاي سالانى الساڭ دا قايىسپاي ەڭبەك ەتكەن ازاماتشالاردى كورىپ ءدان ريزا بولاسىڭ. ول دا ۇلكەن وتباسىنىڭ شاڭىراعىنان تۇلەپ ۇشقان تۇلەك بولاتىن. زەرەك اقىلى قايسار ءمى­نە­زىمەن ۇشتاسىپ جاتاتىن. بالا بولسا دا پىكىرى ءۇشىن تىك تۇرىپ, كۇرەسە بىلەتىن. جانسارايى رۋحا­ني تۇرعىدان وتە باي بۇل شاڭى­راق پەرزەنتىنە جاستايىنان ەڭ جاقسى قاسيەت – بىلىمگە دەگەن قۇش­تارلىقتى, تاپسىرىلعان جۇمىسقا جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن ءسىڭىردى. اكەسى نۇرا وڭىرىنە عانا ەمەس, قاراعاندىعا تانىمال, جوق-جىتىككە كورسەتكەن قايىرىمدىلىعىمەن, جاساعان جاقسىلىعىمەن, مىنەزىنىڭ كوركەمدىگىمەن, ادامگەرشىلىك قا­سيەتتەرىمەن جۇرتىنا قادىرلى ەل ازاماتى, بىلىكتى باسشى, كاسى­بي ۇيىمداستىرۋشى سماعۇل مۇقا­نوۆ بولسا, اناسى كۇلشات مۇحا­مەدياقىزى ىرگەسى مىقتى, بوساعاسى بەرىك كوپبالالى وتباسىنىڭ تۇت­قا­سىنا اينالىپ, قۇت-بەرەكە دارىت­قان, ىرىس, باقىت اكەلگەن اق ماڭداي انا. ونجىلدىقتى بىتىرىسىمەن قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسىپ, كۇن-ءتۇن دەمەي ءبىلىمىن ۇشتادى. ءسويتىپ, قارجى سالاسىنىڭ ماماندىعىن يگەرىپ, تۋعان ەلگە ورالدى. العاشقى ەڭبەك جولىن نۇرا اۋداندىق قارجى بولىمىندە مامان بولىپ باستادى. ارمان-ماقساتى زور ادام ءومىر بويى ءبىر ورنىندا تۇراقتاپ قالمايدى. كوپ ۇزاماي ونى اۋداندىق سالىق كوميتەتىنە قىزمەتكە شاقىردى. جاس ماماننىڭ ەرەكشە قاسيەت­تەرىن بايقاعان باسشىلىق ونى 1998 جىلى باسشىنىڭ ورىنباسارى ەتىپ تاعايىندادى. سودان بەرى گۇلنار بۇل قىزمەتتى بار ىنتاسىمەن ادال اتقارىپ كەلەدى. ونىڭ باسقارۋشىلىق قابىلەتى ءبىلىم ورداسىندا جۇرگەندە-اق انىق بايقالا باستاعان ەدى. باسقارۋ جۇمىسىندا, مالىمەتتەردى ەستە ساقتاۋدى, ونى ويدا ۇشقىر قورىتىپ, جۇيەگە كەلتىرۋدى, ءسويتىپ, تەز ارادا شۇعىل شەشىمدەردى قابىلداۋدى قاجەت ەتەتىنى بەلگىلى. اسىرەسە, ول جاس ما­ماندارعا كومەك كورسەتىپ, ولاردىڭ كاسىبي شىڭدالۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارادى. ونىڭ قول استىنان قانشاما جاس مامان قاناتتانىپ سانالى ومىرگە جولداما الدى دەسەڭىزشى. بيۋدجەتكە سالىق جانە باسقا دا تۇسىمدەردىڭ تولىق جانە مەزگىلىمەن ءتۇسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ورگان – سالىق مەكەمەسى. ولاردىڭ ساپالى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە جالاقى مەن زەينەتاقىنىڭ دەر كەزىندە تولەنۋلەرى قامتاماسىز ەتىلەدى. سالىق زاڭناماسى كوپسالانى قامتيتىن, ءارى زامان تالابىنا ساي ءجيى وزگەرىستەرگە ۇشىرايتىن سالا. ال اۋىل كاسىپكەرلەرى مەن شارۋا قوجالىقتارى باسشىلارىنا بۇل وزگەرىستەر دەر كەزىندە جەتە بەرمەيدى. ارينە, سالىق ورگاندارى تاراپىنان ءارتۇرلى سەمينارلار وتكىزىلگەنمەن, ءار­تۇرلى سۇراقتار بويىنشا, ناقتى جەكە تۇلعالاردىڭ م ۇلىك, كولىك سالىعى, پاتەنت ەسەپ-قيسابىن, وڭايلاتىلعان دەكلاراتسيانى, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءۇشىن دەكلاراتسيانى تولتىرۋ سياقتى ءىرىلى-ۇساقتى ماسەلەلەر بويىنشا سۇراقتار تۋىنداپ وتىرادى. سول كەزدە گۇلناردىڭ ەسىنە اكەسىنىڭ ايتقانى تۇسەدى: «بالام, الدىڭا كەلگەن ادامعا قول ۇشىڭدى بەرۋگە ءازىر بول. ول سەنىڭ الدىڭا ەرىككەنىنەن كەلمەيدى, كومەگىڭە مۇقتاج بولىپ كەلەدى» دەيتىن ۇنەمى. مىنە, اكەنىڭ وسى ءسوزى گۇلناردى قانداي شىرعالاڭ شاقتاردا دا, كەيدە كوڭىلى قۇلازىپ ويعا باتقاندا دا تاپجىلمايتىن تەمىرقازىقتاي ءومىر دەگەن تىلسىمنىڭ بۇرالاڭ جولدارىندا اداستىرماي العا باستاپ كەلەدى. گۇلناردىڭ بۇكىل ءومىرىن, قالا بەردى كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگىن, ءجۇرىس-تۇرىسىن ءماندى دە ءساندى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ويتكەنى, وسى ءبىر ەزۋىنەن اركەز كۇلكى كەتپەيتىن تىنىمسىز جان قاشان دا ىزدەنىس پەن ىلگەرىلەۋ ۇستىندە. بارىنە ۇلگەرىپ, بارىنە دە ۇلگى كورسەتۋدە. نە ىستەسە دە, قۇشتارلىقپەن ىستەيدى. بۇكىل سانالى عۇمىرىن مەملەكەتتىك قىزمەتكە ارناعان, ەلى ءۇشىن ادال قىزمەت ەتىپ جۇرگەن, كيەلى نۇرا جەرىندە تۋىپ-وسكەن گۇلنار تۋعان جەرىنىڭ ەڭ قىمبات قاسيەتتەرىن ءوز تۇلعاسىنا جيناعان. ونىڭ «مەملەكەتكە قىزمەت – ەلگە قىزمەت» دەگەن كوپجىلدىق ەڭبەگى باعالانىپ, وبلىس اكىمىنىڭ, رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق سالىق ورگاندارىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالدى. ال 2010 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى سالىق ءىسىنىڭ ۇزدىگى» اتاعى بەرىلىپ, ومىراۋى­نا ارنايى توسبەلگى تاعىلدى. شارشاپ-شالدىعۋدى بىلمەيتىن, جانى نازىك, مىنەزى قايسار گۇلنار مۇقانوۆا, مىنە, وسىنداي جان. بيكەن احمەتوۆا, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى. قاراعاندى وبلىسى.