تاستار مۋزەيى

ادەتتە, تاستان سۋىق نە بار دەپ ويلايمىز. ال سول تاستىڭ سۇلۋلىعىن كورگەندە وسى ويدان قايتارىڭدى, قايتپاسىڭدى بىلمەي دال بولاسىڭ. تابيعاتتىڭ شەبەرلىگىن مويىنداتىپ, تىلسىمىن ىشىنە بۇگىپ قالاتىن دا تاس سەكىلدى. قوستاناي قالاسىنداعى سولتۇستىك قازاقستاننىڭ گەولوگيالىق مۋزەيىنە كىرگەن كىسىنىڭ بارلىق جادىگەردى قىزىقتاپ بولعانشا شىعۋى قيىن. اتشاپتىرىم زالداعى شىنى سورەلەرگە قويىلعان تاستار الدىمەن جەر قويناۋىنىڭ ءبىز بىلمەيتىن تالاي سىرىنا قانىقتىرعانداي بولادى. جەرىمىزدىڭ ەجەلگى تاريحىنا دا وسى تاستار مەن مۋزەيدىڭ پالەونتولوگيا مەن پەتروگرافيا بولىمىندەگى جادىگەرلەر كۋا بولعانداي. تورعاي ويپاتىنان تابىلعان مۇيىزتۇمسىقتىڭ, مامونتتىڭ سۇيەگى, ءتىسى, اكۋلانىڭ ءتىسى, تاريح داۋىرىنە دەيىنگى جانۋارلاردىڭ تاسقا اينالعان بەدەرلەرى, تاس بولىپ قالعان اعاش, جاپىراق­تار بەدەرى ەجەلگى داۋىردەن سىر شەرتكەندەي بولادى. مۋزەي ەڭ باستىسى, كورەرمەنگە جەرىمىزدىڭ بايلىعىنان حابار بەرەدى. ويتكەنى, مۋزەي كەن ىزدەگەن گەولوگتاردىڭ كۇشى­مەن ۇيىمداستىرىلعان. تاستار نەگىزى­نەن قازاق­ستاننىڭ سولتۇستىگىندەگى مارگانەتس, تەمىر, اسبەست, حروميت, بوكسيت كەندەرى شىعىپ جاتقان سوكولوۆ-سارىباي, جىتىقارا, ارقالىق, كراسنووكتيابر, بەلينسكي, ايات, تاۋىنسور, تاعى باسقا كوپتەگەن كەنىشتەردەن تابىلعان. وزىنە ەرىكسىز نازار اۋداراتىن تاستاردىڭ ءبىرسىپىراسىن گەولوگتار وزدەرىنىڭ تابانى تيگەن شەت ەل كەنىشتەرىنەن دە الىپ كەلگەنگە ۇقسايدى. ولارعا مۋزەيدە جەكە ءبولىم ارنالعان. ال قالايى, كۇمىس, مىس, التىن وندىرەتىن كەنىشتەردەن الىنعان تاستار دا بىرنەشە سورەدەن ورىن العان. ەلىمىزدىڭ جەر قويناۋىندا مەتالل ەمەس پايدالى قازبالاردىڭ دا جەتكىلىكتى ەكەنىن وسى مۋزەي «ايتىپ» بەرەدى. قۇرىلىس ماتەريالدارى, اسبەست, وتقا ءتوزىمدى ساز بالشىق, كومىردىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ايتپاعاندا, قۇرامىندا الماز بار جىنىستاردى دا وسىدان كورۋگە بولادى. ءتىپتى, مۇندا قوستاناي وڭىرىنەن تابىلعان مۇناي سىناماسى دا ورىن العان. «سۋرەتشى تاستار» سەكىلدى تابيعات تاماشالارى ءوز الدىنا قىزىق الەم. – سوعىستان كەيىن ەلىمىزدە پايدالى قازبالار ىزدەۋ, گەولوگيالىق جۇمىستار جەدەل اتقارىلا باستادى. 1956 جىلى وسى مۋزەي قۇرىلىپتى. مۋزەي ايماقتىق گەولوگيا, پايدالى قازبالار, مينەرولوگيا جونىندە وقىپ-ۇيرەنۋ جيىنتىعى, پەتروگرافيا مەن پالەونتولوگيا, زەرگەرلىك جانە وڭدەلگەن تاستار, كادەسىيلار دەپ اتالاتىن ءىرى-ءىرى بەس بولىمنەن تۇرادى. 5 مىڭ جادىگەر 50 سورەگە ورنالاستىرىلعان, ونىڭ سىرتىندا 10 مىڭ تاس ۇلگىسى قوردا ساقتاۋلى. مۋزەيدە گەولوگتار جيناعان 146000 تاس تىلمەسى, 707 كەسپەسى, 178 ۇنتالعان, ياعني ءتۇپشايماسى ساقتاۋلى, – دەيدى سولتۇستىك قازاقستان گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ ايماقارالىق باسقارماسى قوستاناي ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى ايمان دۇيسەنوۆا. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي.