تاۋار اينالىمىنا وڭ ىقپال

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەشەگى جالپى وتىرىس­ىندا ەلىمىز بەن يتاليا, رۋمىنيا جانە  بولگاريا اراسىندا قىلمىستىق ىستەر بويىنشا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ تۋرالى شارتتاردى راتيفيكاتسيالاۋ ماسەلەسى قارالدى. سونداي-اق, دەپۋتاتتار ماقتا سالاسىن دامىتۋ, زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جانە وزگە دە ماسەلەلەردى جان-جاقتى تالقىلاۋدان وتكىزدى. الدىمەن كۇن تارتىبىندە «2014 جىلعى 23 جەلتوقساندا قول قويىلعان 2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قو­سىلۋى تۋرالى شارتقا ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ مەرزىمىن بەكىتىپ العان دەپۋتاتتار ەاەو تۋرالى شارتقا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋى تۋرالى شارتتى, وسىعان وراي, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇقىعىنا كىرەتىن باسقا دا حالىقارالىق شارتتار مەن حاتتامالاردى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ماقۇلداد شارت 2014 جىلعى 23 جەلتوق­ساندا ماسكەۋدە جاسالعان. قىرعىز رەسپۋبليكاسى وسى شارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتىنىڭ بىرىڭعاي تاۋارلىق نومەنكلاتۋراسىن پايدالانادى. اتالعان شارتقا قىرعىزستاننىڭ قوسىلۋى راتيفيكاتسيادان وتكەننەن كەيىن مۇشە مەملەكەتتەردىڭ بارلىعى كەدەندىك باقىلاۋدى جوياتىن بولادى. بۇل رەتتە, قىرعىزستاننىڭ وتكىزۋ پۋنكتتەرى وداقتىڭ تالاپتارىنا سايكەستەندىرىلىپ, وعان رەسەي تاراپى كەڭ اۋقىمداعى تەحنيكالىق كومەك كورسەتكەنى بەلگىلى. قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعى ار­قىلى قىتاي تاۋارلارىنىڭ كەرى ەكسپورتىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا قوسىلعان قۇنىنىڭ پايىزدىق ۇلەسى 40, 50 پايىزدان از بولمايتىن, سونداي-اق, تمد شەڭبەرىندە 2009 جىلعى 20 قاراشاداعى ءتيىستى كەلىسىمدە بەلگىلەنگەن تاۋارلاردىڭ شىققان ەلىن ايقىنداۋ كريتەريلەرى قولدانىلاتىن جەتكىلىكتى قايتا وندەۋ كريتەريلەرى بويىنشا تالاپتاردى قاتاڭداتۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەن. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ەربولات دوساەۆتىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق اۆتوونەركاسىپتى ارزان قىرعىز يمپورتىنان قورعاۋ ماقساتىندا قازاقستان نارىعىنا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا 2014 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن اكەلىنگەن اۆتوموبيلدەر عانا ەركىن كىرەتىنى ايقىندالعان. ولار «دوڭعالاقتى كولىك قۇرالدارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» تەحنيكالىق رەگلامەنتتىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلۋى ءتيىس. مينيستر 2015-2017 جىلدارى قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2 ەسەدەن ارتىق ۇلعاياتىنىن تىلگە تيەك ەتە كەلە, ەلىمىز كورشىسىنە نەگىزىنەن بيداي, تاس كومىر, تەمىردەن جانە لەگيرلەنبەگەن بولاتتان جاسالعان تەگىس يلەك, ۇن مەن اكتاستى فليۋس ەكسپورتتايتىنىن العا تارتتى. بۇدان كەيىن پالاتا يتا­ليامەن, رۋمىنيامەن جانە بول­گاريامەن قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ءوزارا قۇقىقتىق كومەك تۋرالى شارتتاردى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارىن قاراپ, ماقۇلداۋدى ۇيعاردى. وندا نەگىزىنەن سۇراۋ سالىناتىن تاراپتىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن قۇقىقتىق كومەك تۇرلەرى قامتىلعان. سول سياقتى ءماجىلىس قازاقستان مەن يتاليا اراسىنداعى ۇستاپ بەرۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ ماسەلەسىن دە قاراپ, قولدادى. مۇندا ادامدى ۇستاپ بەرۋ تۋرالى سۇراۋ سالۋ جولدانعان كەزدە ەكى تاراپتىڭ دا زاڭنامالارىنا سايكەس جازالاناتىن جانە ولاردى جاساعانى ءۇشىن كەمىندە ءبىر جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى جازا نەمەسە ودان دا اۋىر جازا كوزدەلەتىن قىلمىستار تانىلادى. سونىمەن قاتار, كەشەگى جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەردى ەكىنشى وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلدادى. زاڭ جوباسىمەن  قولدانىستاعى زاڭناماداعى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋدى كوزدەيتىن زاڭنامالىق اكتىلەرگە: سالىق كودەكسىنە, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مۇگەدەكتiگi بويىنشا, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا جانە جاسىنا بايلانىستى بەرiلەتiن مەملەكەتتiك الەۋمەتتiك جاردەماقىلار تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭدارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ وتىر. وسى قۇجات بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ 9 وتىرىسى وتكىزىلىپ, وندا 200-دەن استام تۇزەتۋ قارالىپتى. جالپى, زەينەتاقى جۇيەسىن جاڭارتۋ ماقساتىندا 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ بازالىق زەينەتاقىنى وزگەرتۋ كوزدەلگەن. ال جۇمىس بەرۋشىلەر ەسەبىنەن 5 پايىزدىق زەينەتاقى سالىمدارىن ەنگىزۋ 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان قولعا الىناتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. جانە دە دەپۋتاتتار كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ماقتا سالاسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەردى قاراپ, سەنات ەنگىزگەن وزگەرىستەرمەن كەلىستى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».