اكەمىز ءاشىم يماناەۆ 1941 جىلى 24 تامىزدا اسكەر قاتارىنا الىنىپ, 1942 جىلدىڭ كۇزىنە دەيىن قيىر شىعىستا اسكەري قىزمەت اتقارعان. شەكارانىڭ ار جاعىنان جاپوندار وق اتىپ, ارانداتۋمەن بولادى. ءبىز جاقتان جەتكەن بۇيرىق – قارسى وق اتپاۋ. وسىنداي قيىن كەزدەردە شىڭدالعان جاس ساربازدار ەلگە قىزمەتىن جالعاستىرا بەرەدى. 1942 جىلدىڭ كۇزىندە ديۆيزيا لەنينگراد مايدانىنا اۋىستىرىلادى. كەلە كەسكىلەسكەن ۇرىسقا كىرىپ كەتەدى. كوپ ۇزاماي اۋىر جارالانادى, جاراقاتى جازىلعاننان كەيىن قىسقاشا دايىندىقتان ءوتىپ, لەنينگراد مايدانىنا مەرگەندەر بولىمشەسىنە كوماندير بولىپ تاعايىندالادى. 1943 جىلى تاعى اۋىر جارالانىپ گوسپيتالعا تۇسەدى. سول جىلدارى سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى ءا.مولداعۇلوۆانى كورگەنىن ايتاتىن. قارشاداي قازاق قىزىنىڭ مەرگەندىگىنە, باتىرلىعىنا تاڭعالىپ, تاڭداي قاعىپ وتىرۋشى ەدى. 1944 جىلدىڭ باسىندا ارناۋلى بولىمدە دايىندىقتان ءوتىپ, جاۋ تىلىنا ءتۇسىرىلەدى. كارپات تاۋلارىنىڭ ءبىرىندە نەمىستەردىڭ جانارماي قويماسى بار ەكەنىن انىقتايدى. جوعارىدان اۆياتسيامەن جويۋدىڭ رەتى كەلمەيدى. تسيستەرنالار اق تۇسكە بويالعان, قارمەن تۇستەس – اسپاننان بايقالمايدى. جاۋدىڭ قويماسىن بۇزۋ تاپسىرماسى ءاشىم يماناەۆتىڭ توبىنا جۇكتەلەدى. كارپات تاۋلارىنا پاراشيۋتپەن تاستالادى. قالىڭ قاردا ەكى تاۋلىك ىزدەستىرىپ جانارماي قويماسىن تابادى. ءتۇرلى ازاپتى قيىندىقتاردان ءوتىپ, قويمانى جارىپ, وزدەرى قايتا تاۋعا شەگىنەدى. شەبەر ۇيىمداستىرۋشىلىق پەن تاجىريبەلىلىكتىڭ ارقاسىندا جاۋ شەبىنەن امان-ەسەن شىعادى.
1944 جىلدارى 2-ءشى ۋكراينا مايدانىندا سوعىسا ءجۇرىپ, بەلگراد, بۋداپەشت, ۆەنا قالالارىن جاۋدان تازارتادى. ەكىنشى رەت 1944 جىلدىڭ سوڭىندا اۆستريا جەرىندە جاۋ تىلىنداعى سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسىپ, ەلەۋلى جەتىستىكتەرمەن امان-ەسەن ءوز بولىمشەسىنە ورالادى. 1945 جىلدىڭ كوكتەمى – سوعىس اياقتالىپ قالعان كەز. كەنەتتەن چەحوسلوۆاكيادا مايدان باستالادى. سوڭعى كۇشىن توپتاستىرىپ, گيتلەر قولىنداعى مەملەكەتتەرىنەن ايىرىلماۋ ءۇشىن جانتالاسادى. پراگا قالاسىنا كوپتەگەن اسكەر جىبەرەدى. چەحوسلوۆاكيا كەڭەس وكىمەتىنەن كومەك سۇرايدى. ستالين شۇعىل تۇردە 2-ءشى ۋكراينا مايدانىنا پراگانى ازات ەتۋدى تاپسىرادى. اكەمىز 2-ءشى ۋكراينا فرونتىندا جۇرگەن. 1945 جىلدىڭ 4-ءشى ءساۋىرى كۇنى اۋىر جارالانىپ, جەڭىستى چەحوسلوۆاكيا جەرىندە قارسى الادى. تالاي قاندى ۇرىستارعا قاتىسىپ, وزىنە جۇكتەلگەن تاپسىرمالاردى ەرلىكپەن ورىنداپ, ءى-ءىىى دارەجەلى «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن», «ۆەنا قالاسىن العانى ءۇشىن», «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن» مەدالدارىمەن, «وتان سوعىسى», «دانق» وردەندەرىمەن ماراپاتتالدى. سوعىستان كەيىن, 1946 جىلى اۋىلعا ورالىپ زەينەتكە شىققانشا ءارتۇرلى شارۋاشىلىقتا قىزمەت ەتتى.
اكەمىز ءۇمىتجان تىماقايقىزىمەن شاڭىراق كوتەرىپ, ەكەۋى 10 بالا, 34 نەمەرە, 51 شوبەرە ءسۇيىپ, 83 جاسقا قاراعان شاعىندا دۇنيەدەن وزدى. ونىڭ ءومىر جولى – ءبىز ءۇشىن ۇلگى عانا ەمەس, وتانعا ادال قىزمەت ەتۋدىڭ ونەگەسى ەكەنى انىق.
قۋانىش قاسىم ۇلى.
الماتى.
