شاڭىراق شاتتىعىن شىڭداعان شاھار

قازىر قايدا جۇرسەم دە مەنى استانالىق دەيدى. سەبەبى, استانا استانا بولعالى بەرى استانادا ءجۇرمىن. استانادا ازامات بولىپ قالىپتاستىم. ارۋ قالاداعى ەڭبەك جولىمدى قۇرىلىستا قاراپايىم جۇمىسشىدان باس­تاپ, شۇكىر بۇگىن, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ءبىر تۇتقاسىن ۇستاعان قايراتكەرلىككە قادام باسىپ بارامىن. مەنى بۇل قۇتتى قادامعا باعىتتاعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. قايمانا قازاقستان حالقى تۇڭعىش رەت 1991 جىلى ءوز قالاۋى مەن تاڭداۋىن جاساپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆتى پرەزيدەنتى ەتىپ سايلاعاندا, تۇڭعىش پرەزيدەنتپەن كەزدەسۋگە قاتىسقان تۇڭعىش ستۋدەنتتەر قاتارىندا بولۋ باقىتى بۇيىردى. كەزدەسۋدەگى ەلباسىنىڭ ەل تۋرالى تولعاعان ورەلى سوزدەرى سانامدى كەسكىلەي وتىرىپ, جان-جۇرەگىمە وشپەستەي بولىپ كەستەلەندى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ قوشتاساردا بەرگەن كوركەم قولتاڭباسى ارمان-قيالىما قانات ءبىتىردى. ەلدىكتىڭ ءمان-ماڭىزىن, عۇمىردىڭ مازمۇنىن سوندا ۇقتىم. ەلباسى  ەلىمىزدى وركەندەتۋدىڭ تەتىگى تەك قانا ءبىلىمدى جاستاردىڭ قولىندا ەكەنىن تەرەڭ ۇڭعىپ ءتۇسىندىردى. وسى يماندى جولدا ايانباي ءىلىم-ءبىلىم جيناپ, ەلىمىزدى دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىپ, مەملەكەت الەۋەتىن كوتەرۋ ءۇشىن تىنىم تاپپاي ەڭبەك ەتۋ كەرەكتىگىن ميىمىزعا مىقتاپ شەگەلەدى. سول ماداقتى كەزدەسۋدە جۇرەككە قونعان, ساناعا سىڭگەن قوڭىر اۋەندى سوزدەر ءالى كۇنگە العا جەتەلەپ كەلەدى, دەيدى بايتاق تورەحانوۆ. قازىر استانا دەسە بۇكىل عالام نازار اۋداراتىن كۇن دە  جەتتى. سەبەبى, استانا  از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە بۇكىل الەمدەگى سونى جاڭالىقتاردى بويىنا جيناپ, ولاردى سارالاي كەلىپ, تۇشىمدى پىكىر بىلدىرەتىن ىرگەلى استانالار قاتارىنان ءوز ورنىن العان قۋاتتى قالاعا اينالىپ ۇلگەردى. ەلىمىزدىڭ مادەني-رۋحاني ورداسى عانا ەمەس, جالپى ادامزاتتىق ماسەلەلەردىڭ مانىسىنە مانەرلەپ تالداۋ جاسايتىن, الەمدىك تۇلعالاردىڭ باس قوساتىن ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. ادامزاتتىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاسالاتىن سان اۋلان كەلىسىمدەر مەن تۇجىرىمداردى ءتۇزىپ, مەملەكەتتەر ۇستانىمىندا مامىلەگەرلىكتى ۇستىن ەتكىزگەن استانا بۇل دەڭگەيگە ءبىر دەمدە كوتەرىلە قويعان جوق. قىسقا, بىراق مازمۇنى عالامات كەڭ تاۋەلسىزدىك تاريحىنا تەرەڭدەپ بارىپ زەر سالا قاراساق, ەلباسىمىزدىڭ ەرەن كورەگەندىگىنىڭ كۋاسى بولاسىز. وسىدان, سول «تار جول, تايعاق كەشۋدە» توگىلگەن ەسەلى ەڭبەكتەردىڭ ولشەمىن قالاي باعامدايمىز دەگەن ايپارا وي ءاردايىم تولعاندىرادى. ەلباسى بىرەۋ – حالقى ءتى­رەۋ بولىپ باستاعان سان الۋان ىزگى ىستەردىڭ سوقپاقتارىندا مىڭ­داعان قاراپايىم قازاق­ستان­دىقتاردىڭ, ۇلتجاندى, ۇلاعاتتى  ازاماتتاردىڭ قولتاڭباسى مەن­مۇندالاپ تۇر. ولاردىڭ قاتارىندا بايتاق ادەپحان ۇلى دا ءجۇر. ونىڭ ءۇش بىردەي جوعارى ءبىلىمى بار. اۋەلى جاس جانى قالاعان قازاق مەملەكەتتىك ءساۋ­لەت-قۇرىلىس اكادەمياسىنىڭ «ونەركاسىپتىك جانە ازاماتتىق قۇرىلىس» فاكۋلتەتىندە ءبىلىم الدى. ماماندىعى بويىنشا قىزمەت ەتە ءجۇرىپ, دىنمۇحامەد قوناەۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «زاڭگەر» بولىمىندە وقۋىن جالعاستىردى. بىلىمگە قۇشتار جان ەكى بىردەي ديپلومدى مىسە تۇتپاي, قازاق قاتىناس جولدارى ۋنيۆەرسيتەتىندەگى «تاسىمالداۋدى, جول قوزعا­لىسىن ۇيىمداستىرۋ جانە كولىكتى پايدالانۋ» بويىنشا وقىپ, ءۇشىنشى ماماندىقتى دا مەڭگەرىپ شىقتى. ەڭبەك جولىن ادەپكى ماماندىعى بو­يىن­شا «الماتىقالاقۇرىلىس», «اقمولاقالاقۇرىلىس» كومپانيالارىندا باستادى. ادىلەت ورگاندارىنداعى قىزمەتىنە 2000 جىلى ادىلەت مينيسترلىگى تىركەۋ قىزمەتى كوميتەتىنىڭ «استانا قالاسى بويىنشا جىلجىمايتىن م ۇلىك ورتالىعى» رمك-نىڭ جىلجىمايتىن ءمۇ­لىكتى تىركەۋ ءبولىمىنىڭ باس مامانى رەتىندە كىرىستى. سودان بەرى ادىلەت سالاسىنىڭ قيىن دا قىزىقتى قىزمەتىندە ءتۇرلى لاۋازىمداردا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بىلىكتى مامان قايدا دا قاجەت. ءدال وسى مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق قىزمەتتى الماتى وبلىسى بويىنشا اتقارىپ وتىر. بىزبەن سىر بولىسكەندەگى سەبەبى, تۋعان وڭىرىندە جۇرسە دە ازامات بولىپ قالىپتاسقان استانانى قاتتى ساعىنىپتى. «بۇرىن قالاي بايقاماعانمىن, ازاماتتار ايتىپ جاتاتىن, الماتىعا كەلىپ ءبىر اي ايالداساق, استانانى ساعىنا باستايمىز دەپ. جەر ءجانناتى جەتىسۋعا كەلسەم دە استاناعا اڭسارىمنىڭ اۋا بەرەتىنى نەسى!», دەپ قويادى بايتاق. ازاماتتىڭ بويىنداعى بۇل ىڭكار سەزىم انانىڭ ءسۇتى, اكەنىڭ تاربيەسىمەن سۇيەككە سىڭگەن قاستەرلى قاسيەت بولار بالكىم. اكەسى ادەپحان تورەحان ۇلى بەلگىلى قالامگەر, اقىن, ەتنوگراف, ۇلاعاتتى ۇستاز. اناسى رىسجان دا ۇزاق جىل پەداگوگيكا سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن ارداگەر. وسى ىزگى تالىمگەر جانداردىڭ تاربيەسىن عۇمىرلىق قاعيداتىنا اينالدىرعان بايتاق استانا كۇنىنە وراي استاناعا دەگەن ىڭكار سەزىمىن استانالىقتارعا جولداپ وتىر. جارى عاليا ەكەۋى بۇگىن­دە ۇلگىلى وتباسى. ولاردىڭ  شاڭىراق شاتتىقتارى دا  استانا قالاسىمەن تىعىز بايلانىستى. كۇن سايىن تۇلەگەن قالامەن بىرگە بايتاقتىڭ دا وتباسىندا دۇركىن-دۇركىن  قۋانىشتار بولىپ جاتادى. ۇلدارى تولاعاي مەن تولىم  استانا قالاسىنداعى جامبىل اتىنداعى  قازاق گيمنازياسىن ۇزدىك ءبىتىرىپ, بۇگىندە قوعامىمىزدىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ ءجۇر. ال شۇعىلا دەگەن قىزدارى سەلەزنەۆ اتىنداعى الماتى حورەگرافيا ۋچيليششەسىندە ءبىلىم  الىپ, تالاي حالىقارالىق بايقاۋلاردا باعىن سىناپ, اتا-اناسىنىڭ كوز قۋانىشىنا اينالعان. ونەر جولىنداعى ونىڭ الار اسۋلارى ءالى الدا. ارمان قۋعان جاستاردىڭ  باقىتىنىڭ باستاۋى بولعان استانا  قازاق حالقىنىڭ ءور رۋحى مەن دارقاندىعىنىڭ سيپاتى سىندى. بۇگىندە كەشەگى ارمان قۋىپ اۋىلدان اتتانعان بالا بايتاق سىندى سان مىڭداعان قازاق جاستارىنىڭ بار ماقساتى مەن مۇددەلەرى توعىسار نۇكتەسىنە اينالعان ارمان قالا استانا ۋاقىت لەگىمەن بىرگە اسقاقتاپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ماڭگىلىگىن پاش ەتىپ, ەڭسەلەنە بەرەتىنى اقيقات. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».