بۇرىن پاحار اتالىپ كەلگەن شاعىن اۋىل قارلىكولدىڭ تىرشىلىگى تاقىرلانىپ قالعان كەز ەدى. وڭدى-سولدى وڭتايلاندىرۋ وڭدىرماي سوققان. تالان-تاراجعا جاقىنداۋ ەكەنبىز. ونى دا قويشى. ماسەلە وي-تۇلعانىڭ السىزدىگىندە بولىپ تۇر. «جۇمىس جوق» دەگەن جەلەۋ شىقتى. ەڭ قاۋىپتىسى وسى. ىرىڭ-جىرىڭنان جالىققان جاستار جاعى كوكشەتاۋدى, ودان اسىپ استانانى جاعالاي باستاعان. «الا دوربالارىن» ارقالاعان ايەلدەرىن اۆتوبۋسقا شىعارىپ سالىپ, ۇيىنە سىيماي وتىرعان اعالاردىڭ پۇشايمان كۇيىن سۋرەتتەۋ قيىن. بارىنەن اۋىل شەتى سەلدىرەي باستاعانى باتادى.
ءبىر كۇنى, 2008 جىلدىڭ ەرتە كوكتەمىندە, كەڭشاردىڭ قاراۋسىز قالعان مال قوراسىنىڭ ورنىندا تراكتور, ماشينانىڭ داۋسى شىعىپ, قىزۋ جۇمىس باستالىپ كەتسىن. بۇل كەزدە «وگورودى» مەن قورا-قوپسىسىنىڭ ىرىزدىعىن ناپاقا قىلاتىن اۋىل دا ءبىرشاما ەسىن جيىپ العان. ەتى ءتىرىلەر اۋىل شەتىن دۇرىلدەتكەندەرگە «بۇل قالاي؟» دەپ جاتىر. قىزىلكۇرەڭ «جيگۋليدەن» قارشىعاداي كەلىنشەك ءتۇستى. ءجۇرىسى شيراق, ءجۇزى جىلى كورىندى. اشىق-جارقىن امانداسىپ, ءمان-جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ جاتىر.
كوكشەتاۋدا تۇراتىن ليديا كارناشاۋسكەنە ەكەن. وسى اتتاس شارۋا قوجالىعىن قۇرىپتى. اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىق, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكپەن كەلىسىمشارت, بيزنەس-جوسپار سياقتى قۇجاتتارى تاپ-تۇيناقتاي. جىميىپ قانا «ال, جەرلەستەر, جۇمىستى باستايىق», دەيدى.
اۋىل «باستاساق باستايىق» دەگەندى ايتىپ قالعانىمەن, كوڭىلدە سەنىمسىزدىك سەيىلمەي تۇرعان. ونىسى «مىناۋ قالانىڭ قىزى, مالعا مالداي جان كەرەك قوي» سىڭايىنداعى ءپالساپا. ول ويدى قويۋلاتقانداي تاعى ءبىر قىزىق بولدى. اراعا جۇما سالىپ ليديامىز جۇك كولىگىنەن ءبىر سيىر, ءبىر جىلقىنى ءتۇسىرىپ جاتىر. سىنشىمىز عوي. كۇلكىگە تۇنشىعىپ, «ايداعانىڭ بەس ەشكىنى» العا سالىپ, بۇرىلىپ كەتكەندەر بولدى. بۇرىلماعاندار دا بار. ولار قاتەلەسپەگەن ەكەن. كەلەسى جۇمادا ءتورت كولىكتەن 15 سيىر ءتۇسىرىلىپ جاتتى.
ليديا ىنتا-ىقىلاسىمەن قوسا قاجىر-قايراتى ۇيلەسىپ تۇرعان جان بولىپ شىقتى. كۇندىز-ءتۇنى مال باسىندا. كۇيەۋى ارتۋر ەكەۋى ءبىر تىنبايدى. الدىمەن جۇمىسقا لاريسا ياكۋش پەن بوتاكوز جەتپىسوۆانى الدى. ساۋىنشىلىققا. قارلىكولدىڭ وزگە تۇرعىندارى دا شاعىن فەرمانى جاعالاي باستاعان. اۋدان باسشىلارى دا كەلگىشتەپ ءجۇر. ءبۇگىندە «كارناشاۋسكەنە» شارۋا قوجالىعىنىڭ قاراۋىندا 250 ءىرى قارا بار. باقتاشىلاردىڭ ءمىنىس اتى باياعى كەر بيەدەن تاراعان. ونىڭ ءجۇز ەلۋى ساۋىن سيىر. ءتول توگىنى دە ەسەلەنىپ كەلەدى. بىلتىر اسىل تۇقىمدى ەكى بۇقا ساتىپ الدى. بۇل ەندى ەرتەڭگى كۇندى ويلاعاندىق. باستى باعىت – مالدى ءوز ءتولى ەسەبىنەن ءوسىرىپ, ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ.
– اقپاننىڭ وزىندە 25 سيىر بۇزاۋلادى, دەيدى شارۋا قوجالىعىنىڭ بريگاديرى ەرلان ەسماعامبەتوۆ. قىسقى ساۋىن كوڭىل كونشىتەدى. ءار سيىردان تاۋلىگىنە 15 ليتردەن ءسۇت الۋدامىز. كوكشەتاۋ قالاسىنداعى ءسۇت زاۋىتىنا ءليترىن 60 تەڭگەدەن تاپسىرامىز. وتكەن جىلى شارۋاشىلىق قوجاسى ليديا الەكساندروۆنا ءسۇت تاسىمالدايتىن كولىك ساتىپ العان. بۇل ءونىمنىڭ ساپاسىن كەمىتپەۋگە, وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋگە سەپتىك جاساۋدا. اۋىل وكرۋگىنىڭ مال دارىگەرى داۋرەنبەك زالەلوۆتىڭ كومەگىمەن سيىردى قولدان ۇرىقتاندىرىپ, الىنعان ءتولدى عىلىمي نەگىزدەلگەن جۇيەمەن باعىپ-كۇتەمىز. قازىر بىزدە اۋىلىمىزدىڭ 12 ادامى جۇمىس ىستەيدى. ايلىق جالاقىسى 50 مىڭ تەڭگەدەن تومەندەگەن جوق. بۇل ءتاپ-ءتاۋىر قاراجات. باسشىمىز قارلىكولدىكتەرگە وتىن-سۋ, مال ازىعىن قامداۋعا كومەكتەسىپ تۇرادى.
«كارناشاۋسكەنە» شارۋا قوجالىعىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى وسى كۇنگە دەيىن ءوز قاراجاتىمەن بۇكىل شارۋانى جايعاستىرىپ كەلگەندىگىندە. ايتكەنمەن, كاسىبىڭ كەڭەيگەن سايىن شىعىننىڭ دا ەرە جۇرەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان, ليديا بۇرىنعى ەكى تراكتوردىڭ ۇستىنە جاڭادان امبەباپ تراكتور ساتىپ الۋدى كوزدەگەن. ونىڭ دا ورايى كەلە قالدى. العان تەحنيكاسى جەتى ميلليون تەڭگەگە باعالانسا, ۇكىمەت دوتاتسيالىق تارتىپپەن ەكى ميلليون تەڭگەسىن قايتىپ بەرگەن. قازىر ءوندىرىستى كلاستەرلىك باعىتتا وركەندەتۋ ءۇشىن زەرەندى اۋدانى اكىمدىگىنىڭ جانىنان قۇرىلعان «ءۇمىت» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ» باسشىسى بەرىك ءابۋتالىپوۆتىڭ قاراۋىنا ءتيىستى قۇجاتتاردى تاپسىرعان كورىنەدى. بىراق, ليديا الەكساندروۆنا ونىڭ بۇگە-شىگەسىن ايتىپ جاتپادى. ءبىز دە سۇرامادىق.
– مەملەكەت اۋىل ءوندىرىسىن دامىتۋعا بارلىق قولايلى جاعدايلاردى جاساپ وتىر, – دەيدى ليديا كارناشاۋسكەنە. – ءبىزدىڭ اۋدانىمىزدا ءىرى قاراعا ارنالعان «سىباعا», جىلقى وسىرەمىن دەسەڭ «قۇلان», قوي شارۋاشىلىعىمەن اينالىسقىڭىز كەلسە «التىن اسىق» ارنايى باعدارلامالارى جۇمىس ىستەيدى. مەنىڭ كوپتەن شەشىلمەي جۇرگەن ءبىر ماسەلەم بار ەدى. ءوزىمىزدىڭ بۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ورالبەك بەكىشەۆتىڭ ارالاسۋىمەن اۋداننىڭ بۇرىنعى اكىمى ەربول ساعديەۆ (قازىر ساندىقتاۋ اۋدانىنىڭ اكىمى) جايىلىمى, ەگىستىگى بار باقانداي 500 گەكتار جەردى جالعا بەردى. وسىنىڭ ارقاسىندا بالاۋسا ءشوپ پەن قۇراما-جەم ازىقتان تارىنىپ كورگەن جوقپىز. بولاشاققا جاقسى جوسپارلار قۇرۋىمىزعا دا مۇمكىندىك تۋدى.
اۋىل ادامدارى ونى قارلىكولدىڭ ليدياسى دەيدى. مۇنى جاس كاسىپكەر ءوز فاميلياسىنىڭ قيىندىعىنان, مۇمكىن ەل ءىشىنىڭ قۇرمەتىنەن دەپ قابىلدايدى. «مەن كۇيەۋىمنىڭ فاميلياسىندامىن. ارتۋردىڭ ۇلتى ليتۆا. نەگىزى ءبىزدى ينتەرناتسيونالدىق وتباسى دەۋگە كەلەدى. مەنىڭ اكەم ورىس, شەشەم تاتار. ەكى ۇلىمىز بار. ۇلكەنىمىز ارۆيداس ۆيلنيۋس ۋنيۆەرسيتەتىن بيىل ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋدى باسقارۋ ماماندىعى بويىنشا بىتىرەدى. تۋعان ەلدە جۇمىس ىستەۋگە دايىندالىپ ءجۇر. كەنجەمىز داريۋس 11-سىنىپ وقۋشىسى. ەلباسى 2015 جىلدى اسسامبلەيا جىلى دەپ جاريالاعانىنا قۋانامىن. ءبىز الدىنا بيىك ماقساتتار قويعان, وعان جەتۋگە تولىق مۇمكىندىك جاساعان ەلدىڭ, كوپۇلتتى قازاقستاننىڭ ازاماتى ەكەندىگىمىزدى ماقتان ەتەمىن. بارلىق انالاردى, زامانداستارىمدى كوكتەممەن بىرگە كەلەتىن 8-ناۋرىز مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاي كەتسەم دەيمىن. ايەل-انا ەلدىڭ دە, وتباسىنىڭ دا التىن ارقاۋى عوي», دەيدى قارلىكولدىڭ ليدياسى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
تولەگەن قوسشىعۇلوۆ.
