«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جارىق كورگەن عالىم, اكادەميك اعامىز تورەگەلدى شارمانوۆتىڭ «قۇندىلىقتار قۇلدىراۋى» اتتى ماقالاسى وي تۇبىندە جاتقان ۇلتتىق شەرىمىزدى تەرەڭىنەن قوزعاپ, اقىل-وي ايدىنىمىزدا سۇراپىل تولقىن تۋدىردى. التى الاشتىڭ اۋزى دۋالى اقساقالى, اكادەميك اعاسىنىڭ ايتارىنا الدىمەن وي قوسىپ, ۇلاعاتتى وي قورىتقانداردىڭ ءبىرى – حالقىمىزدىڭ قالاۋلى تۇلعاسى قۋانىش سۇلتانوۆ بولدى. كورنەكتى قوعام قايراتكەرى «ۇيات تۋرالى ايتۋ ۇيات بولىپ بارادى» اتتى ماقالاسىندا عالىم ويىن ودان ءارى جىلىكتەپ تاراتىپ, ۇلتتىق بولمىسىمىزعا جات, وي-سانامىزدىڭ وزەگىنە قۇرت تۇسىرەتىن تالاي كەساپاتتىڭ بەتىن اشىپ, ەلدىگىمىزگە ەلەۋلى كەسىرىن تيگىزەتىن كوپتەگەن كورىنىستەردى تەرەڭ تالداپ, كوپتەگەن كەمشىلىكتى كوزىمىزگە شۇقىپ كورسەتىپ بەردى.
قادىرلى ەكى اعامنىڭ وسىنداي وي تولقىنىسى بەكەردەن بەكەر ايتىلىپ وتىر ما؟ بۇل قوعامدىق دەرتتەردىڭ شاراسىنان اسىپ, شەگىنەن شىعىپ كەتكەنىن كورسەتسە كەرەك. ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن الاڭدايتىن ءاربىر ازامات «ەگەمەن قازاقستانعا» شىققان ماقالالاردىڭ بايىبىنا بارىپ, اقىل-زەردەسىنە سالىپ, مۇقيات تارازىلاۋى ءتيىس.
وسى جەردە مەنىڭ دە وي-سانامدا مىناداي ويلار قىلاڭ بەرەدى: ءبىز وسىناۋ ىندەتتى قايدان جۇقتىردىق؟ ونىڭ باستاۋ كوزى قايدا؟ جانە بۇل ىندەتتەن قۇتىلۋدىڭ جولى بار ما؟ مەنىڭشە, وسى ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەۋدىڭ جولى – ءبىرىنشى كەزەكتە مىنا ماسەلەلەردىڭ بەتىن اشىپ العانىمىز ءجون. ءبىز, ياعني قازاق قانداي حالىقپىز؟ مۇنىڭ جاۋابى بىرەۋ –
ءبىزدىڭ حالىق, ءسوز جوق, ىقىلىم زاماننان ادىلەتتىكتى تۋ ەتكەن, سان عاسىرلىق تاريحىندا قالىپتاسقان شۇرايلى ءتىلى, تاڭ عاجايىپ كوركەم سالت-داستۇرلەرى مەن وزىنە عانا ءتان ۇلتتىق قۇندىلىقتارى بار دانا حالىق. «مالىم – جانىمنىڭ ساداعاسى, جانىم – ارىمنىڭ ساداعاسى» دەگەن ۇستانىم ۇلتىمىزدىڭ ار-ۇجدان الدىنداعى اسقاق رۋحاني قۇندىلىعىن پاش ەتىپ تۇرعانى بەلگىلى. اكادەميك عالىم اعامىزدى تولعاندىرىپ, قولىنا قالام الدىرعان دا وسىناۋ باعا جەتپەس قۇندىلىقتاردىڭ ارزانداپ بارا جاتقاندىعى. ارينە, اتالعان ماقالالاردا ايتىلعان اۋىر سىرقاتتاردىڭ كوبىن تاۋەلسىزدىكپەن بايلانىستىرۋ قيسىنعا كەلمەيدى. «ءۇش كەز قالىڭدىقتاعى مۇز ءبىر كۇندە قاتپايدى» دەيدى قىتاي دانالىعى. ماسەلەنىڭ مانىنە تەرەڭ ۇڭىلسەك, قۇندىلىقتار داعدارىسىنىڭ ءتۇپ-تامىرى ادىلەتسىزدىكتە جاتىر. ال ادىلەتسىزدىك پەن الىمجەتتىكتى بىزگە وتارشىلدار وزىمەن بىرگە الا كەلىپ, عاسىرلار بويى ءبىزدىڭ سانامىزعا سىنالاپ ءسىڭىرىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى سانالى, جوسپارلى تۇردە ويرانداۋمەن اينالىستى. ارىعا بارماي-اق, كەشەگى اباي زامانىنداعى قازاققا بەرىلگەن ەڭ جوعارى مانساپ بولىس سايلاۋىنىڭ ءوزى قيانات پەن ادىلەتسىزدىككە قۇرىلدى. «بولىس بولدىم مىنەكي, بار مالىمدى شىعىنداپ. تۇيەدە قوم, اتتا ماي, قالمادى ەلگە تىعىنداپ» – دەۋى سول داۋىردەگى ادىلەتسىز سايلاۋ باسەكەسىنىڭ اينىتپاي سالعان سۋرەتى بولاتىن. حالقىمىزدىڭ «جاقسى مەنەن جاماندى ايىرماۋعا» بوي الدىرۋى دا «ءوز قولىڭنان كەتكەن سوڭ ەندى ءوز ىرقىڭ» دەگەن قيلى زامانداردىڭ كەساپاتى بولاتىن. مىنە, وسىنىڭ ءبارى كەلە-كەلە حالىقتىڭ ازعىنداۋىنا, ءبىرتىن-ءبىرتىن توبىرلىق سانانىڭ توبە كورسەتۋىنە جول باستادى.
ال قازاق حالقى ءوز بيلىگى وزىندە بولعان ازات زاماندا قالاي ەدى؟ ءوز باسىم ول زامان داۋ جوق: الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك سالتانات قۇرعان, «جارلىسى مەن بايى تەڭ», «باس كەسپەك بولسا دا ءتىل كەسپەك جوق , جەسىرىن جىلاتپاعان, جەتىمىن قاڭعىتپاعان, باتىرى مايداندا, بي-شەشەندەرى مەن اقىن-جىراۋلارى شارشى توپتا سىنالاتىن اسىل ءداستۇرىن بىلاي قويعاندا, قاراكوكتىڭ تۇقىمى حان-سۇلتاندارىنىڭ ءوزى قان مايداندا ءوزىن دالەلدەپ, ەل باسقارۋعا مۇمكىندىك الاتىن. قازاقتىڭ ون ەكى حانى جات جۇرتتىق جاۋلارمەن كەسكىلەسكەن سوعىس دالاسىندا ەل ءۇشىن شەيت بولۋى مۇنىڭ ايقىن دالەلى. مۇنداي ەرلىك داستانىن باسقا ەلدەردىڭ تاريحىنان كەزدەستىرۋ قيىن.
مەنىڭ بۇل مىسالداردى ايتىپ وتىرعان سەبەبىم, بوداندىق داۋىردە بويىمىزعا سىڭگەن توبىرلىق دەرتتىڭ سول قوزدىرعىشتارىمەن اياۋسىز كۇرەس اشۋعا تاۋەلسىزدىك الىپ, ءوز بيلىگىمىز وزىمىزگە تيگەننەن كەيىن دە قازاق ەليتاسى دايىن بولماي شىقتى. سەبەبى, ادىلەتسىزدىككە ابدەن بويىمىز ۇيرەنىپ, ەتىمىز ءولىپ كەتكەن. ءتىپتى, قازاق زيالىلارىنىڭ كوبىسى ماقتانۋعا قۇمار, ارزان ماقتاۋعا دا ابدەن ماشىقتانعان. سوندىقتان دا بۇگىنگى كۇنى اقىندارىمىز شەتىنەن « ۇلى», قازاق پوەزياسىنداعى عاجايىپ قۇبىلىس دەپ سانالسا, جازۋشىلارىمىز شەتىنەن «كلاسسيك» بولىپ الدى. ولاردىڭ شىعارماشىلىعىن شىنايى جاناشىرلىقپەن تالداپ, كەمشىلىكتەرىن اشىپ ايتاتىن سىن ماقالالار جوقتىڭ قاسى.
كەڭەستىك داۋىردە دە تازالىعىن جوعالتا قويماعان سالانىڭ ءبىرى عىلىم سالاسى ەدى. سول جالعاندىقتى كوتەرمەيتىن, تەك شىندىق پەن تازالىقتان عانا تۇراتىن عىلىمنىڭ ءوزى بۇگىنگى كۇنى ابدەن لايلانىپ ءبىتتى.
جاسىراتىنى جوق, عىلىمي اتاق-دارەجەنى ساۋداعا اينالدىرىپ, كىم كورىنگەنگە جومارتتىق ۇلەستىرگەن دە ءوز ارامىزدان شىققان قازاقتىڭ عالىمسىماقتارى بولاتىن. ءتاۋەلسىزدىك العالى بەرى عىلىم-ءبىلىم سالاسى اتسىز-اتاقسىز رەفورمادان دا كوز اشپاي كەلەدى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ سانىنان كىسى جاڭىلادى. ودان لايىقتى قورىتىندى جاساپ جاتقان قۇزىرەتتى بيلىك يەلەرىن ءوز باسىم كەزدەستىرگەن جوقپىن. ارزان اتاق دارەجە عىلىم-ءبىلىم سالاسىمەن عانا شەكتەلمەيدى ەكەن. بۇگىندە ول قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنا تامىر جايىپ ۇلگەرگەن. ءتىپتى, مىقتاپ ورنىعىپ العان دەسە دە بولادى. مىسالى, ارميا, پوليتسيا سياقتى سالالاردا گەنەرالداردىڭ سانىنىڭ كوپتىگى كىسى شوشىرلىق. ءتىپتى, ولاردىڭ ءبىرازى جاپ-جاس جىگىتتەر. بەيبىت زاماندا ولار قانداي ەرەن ەرلىگىمەن وسىنداي اتاق-دارەجەگە جەتتى ەكەن دەپ ويلايسىڭ كەيدە. حالقىمىزدىڭ قاھارمان ۇلى, قان مايداندى باستان وتكەرگەن باتىر بابامىز باۋىرجان مومىش ۇلىنا گەنەرال شەنى بۇيىرعان جوق. ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ەڭ جوعارعى اسكەري اتاق-شەننىڭ وسى گەنەرالدىق دارەجەمەن توقتاعانى ءبىر ەسەپتەن دۇرىس بولعان دەپ ويلايمىن. ەگەر بىزدە مارشالدىق دارەجە بەلگىلەنگەن بولسا, بەيبىت كۇننىڭ قانشاما «مارشالدارى» قاپتاپ شىققان بولار ما ەدى؟!.
ال مەملەكەتتىك قىزمەتكە ۋىزداي جاس, بۇلدىرشىندەي بالا سانالاتىن جاستاردىڭ تاعايىندالا سالۋى ۇيرەنشىكتى كورىنىسكە اينالدى. وبلىس اكىمدىگى مەن مينيسترلىك لاۋازىمدارعا قونجيا سالاتىنىنا تاڭعالمايتىن كۇنگە جەتتىك. «بيىك مانساپ – بيىك جارتاس. قالىقتاپ قىران دا شىعادى. ورمەلەپ جىلان دا شىعادى» دەۋشى ەدى حاكىم اباي. دارىندى جاستاردى قالىقتاپ ۇشقان قىرانعا بالايىن دەسەڭ, ولاردىڭ اراسىندا ءوزىنىڭ تۋعان حالىقتىڭ ءتىلىن ۇيرەنۋگە دە ىقىلاس-پەيىل تانىتپايتىندارىن كورگەندە قاراداي قارنىڭ اشادى. سايراپ جاتقان سانالى ەڭبەكتىڭ ىزدەرىن كورىپ جارىتپايسىڭ.
مەملەكەتتىك قىزمەتتە ادىلەتتى ءباسەكە بولماعان سوڭ, ونىڭ شىن مانىندە ايتارلىقتاي تارتىمدىلىعى دا جوق. بۇل تۋرالى ەلباسىمىز: «كوبىنە-كوپ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردە ايقىن مانساپتىق كەلەشەك جوق, ال قىزمەتتە جوعارىلاۋ سول باياعى قامقورشىلارعا بايلانىستى. مەن ماڭىزدى مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن جوبالاردىڭ ءتۇرلى دەڭگەيلەردەگى جەكەلەگەن شەنەۋنىكتەردىڭ بىلىكسىزدىگىنەن «زارداپ شەگىپ» جاتقانىن ءبىلەمىن» – دەگەن ەدى. ەلباسى ءسوزىنىڭ جانى بار. كەيبىرەۋلەردىڭ قامقورشىلارىنىڭ ارقاسىندا ءوزى باسقاراتىن سالاعا كەزدەيسوق كەلىپ, قولى كوتەرە المايتىن شوقپاردى بەلىنە بايلاپ جۇرگەنىن كورگەندە, سول شىركىندەردى شىنىمەن ايايسىڭ. مەملەكەتتىك قىزمەتتە ساتىلاپ ءوسۋ داستۇرىنەن جاڭىلىپ قالدىق. تاياۋدا وتكەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVI سەزىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاپ وسى ماسەلەنى اتاپ تۇرىپ كورسەتتى. جوعارىداعى كوكەلەرىنىڭ جەتەكتەۋىمەن ماڭىزدى مەملەكەتتىك قىزمەتكە جايعاسا سالۋ سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ دەندەۋىنە, اكىمشىلىك جۇيەنىڭ بەدەلىنىڭ تۇسۋىنە, ونىڭ ارتى مەملەكەتتىك بيلىك ساتىلارىنىڭ قادىرسىز بولۋىنا اكەپ سوعۋدا. ەلىمىزدىڭ اكىمشىلىك قۇرىلىمدارىندا كەزدەيسوق جۇرگەن مۇنداي شەن-شەكپەندىلەر جەتەرلىك. ولاردىڭ زاردابى تۇتاس قوعام مەن قاراپايىم سالىق تولەۋشىلەرگە ءتيىپ وتىر.
وسى تۇستا قازىرگى جاستاردى باسى ارتىق كىنالاي بەرۋدى ءوز باسىم قۇپتامايمىن. ءبىزدىڭ قازىرگى جاستارىمىزدان جان-جاقتى تولىسقان كەرەمەت ۇرپاقتار تولقىنى ءوسىپ كەلەدى. مەملەكەتتىڭ مىندەتى ولارعا شىنايى, ادىلەتتى باسەكەلىك ورتا قالىپتاستىرۋ بولماق. بىزدە كوپتەگەن سالادا, اسىرەسە, جەكەمەنشىك سەكتورلاردا نارىقتىق قاتىناستاردىڭ ءوز زاڭدارى سالتانات قۇرىپ, شىنايى دارىندىلارعا سۇرانىستىڭ كۇن ساناپ كوبەيىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. مۇنداي باسەكەلەستىك قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنا بىرتىندەپ دەندەپ ەنگەن كەزدە ءبارى دە ءوزىنىڭ قالىپتى ارناسىنا قايتاتىن بولادى.
استا-توك توي-تومالاقتىڭ ءوزى دە, «بەكەر مال شاشپاق تا», جىلىكتىڭ مايلى باسىنا يەلىك ەتىپ, ۇلان-اسىر بايلىققا جەڭىل جولمەن جەتكەندەردىڭ «وزىندە بارمەن كوزگە ۇرىپ» وزگەدەن ارتىلۋعا تىراشتانعان داڭعازا تىرلىگى عانا. ادىلەتتى نارىقتىق باسەكە وندايلاردى دا كەشىكپەي ءوز ورنىنا قوياتىن بولادى. ال قولىندا جوق بولا تۇرا, الگىندەيلەرگە ەلىكتەپ, ماقتان قۋىپ جۇرگەندەر – ابايدىڭ جيىرما ءبىرىنشى قارا سوزىندە ايتىلاتىن: «ناداندىعى تولىق, ادامدىعى ابدەن تولىق ەمەس» جانداردىڭ ساناتىنان. ءبىزدىڭ قوعام كەلەشەكتە ادىلەتتى قوعامدىق جۇيەنى قالىپتاستىرۋمەن بىرگە ساناداعى جات پيعىل, جامان ادەتتەرمەن, اسىرەسە, ناداندىقپەن دە اياۋسىز كۇرەسۋگە مىندەتتى.
كەز كەلگەن بيلىك قوعامداعى تەرىس ادەت-پيعىلدارمەن كۇرەسۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ادىلەتتى, قوعامنىڭ بارلىق مۇشەسىنە بىردەي ءتيىمدى قوعامدىق جۇيە قالىپتاستىرۋعا كۇش سالۋى كەرەك. ءتيىمسىز, بەلگىلى ءبىر توپتاردىڭ مۇددەسىنە عانا قىزمەت ەتەتىن جۇيەدە ءومىر سۇرەتىن ادامداردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ قوعامدا جولى بولماي, تۇمسىعى تاسقا ءتيىپ, سالى سۋعا كەتىپ جۇرەدى. مۇندايدا ادىلەتتى قوعام عانا ومىردەگى ادىلەتسىزدىك پەن تەرىس پيعىلدارعا تابيعي توسقاۋىل جانە تەجەگىش بولا الادى. سالدارى جەكە ادامداردىڭ مۇددەسى مەن جاۋاپكەرشىلىگى تولىق ۇيلەسىم تاپقان كەمەلدى قوعامدىق جۇيە عانا بيلىك جۇيەسىندەگى كوپتەگەن قيىن تۇيىندەردى وڭتايلى شەشىپ قانا قويماي, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى دە ءساتتى شەشىپ بەرە الادى. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ قوعامدا ورتاق قۇندىلىقتار ايقىندالىپ, سولارعا قاي كەزدە دە نەگىزگى باسىمدىق بەرىلىپ وتىرۋى ءتيىس. كەشەگى كەڭەستىك جۇيەنىڭ وزىندىك ءبىر ارتىقشىلىقتارى تاپ وسىنداي قۇندىلىقتارعا ويداعىداي ورىن بەرۋىندە بولسا كەرەك. نەمەسە الەمدە وزىق دامىعان ەۋروپا ەلدەرىنىڭ, بولماسا مىناۋ شىعىستاعى جاپون مەملەكەتىنىڭ نەگىزگى دامۋ ارقاۋى وسىنداي ورتاق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن.
ءبىزدىڭ ءبارىمىز تاۋەلسىزدىكتى ەڭ باستى قۇندىلىق سانايمىز. ەندى وسىعان مەملەكەتشىلدىك پەن ءداستۇرلى ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى قوسىپ, ازات ەلدىڭ جارقىن كەلبەتىن جاساۋدى جۇيەلەۋ قاجەت. سوندا كەز كەلگەن ادام, كەز كەلگەن ازامات قوعامدىق قۇندىلىقتاردىڭ نە ەكەنىن بىلەتىن بولادى. اركىم ءوز باسىنان, جۇرەگىنەن سەزىنگەن جاعدايدا مەملەكەتتىڭ جاسامپازدىق, ومىرشەڭدىك سيپاتى العا شىعادى. جەكە باستىڭ مۇددەسىن كۇيتتەۋ ازايادى. ادالدىق, ادىلدىك, شىنشىلدىق, تازالىق, شىنايى باسەكەلەستىك ءبىر كۇندە ورنىعا سالمايدى; مۇنىڭ ءبارى ەلباسىمىز ايتقانداي: «تاۋەلسىزدىكتى اي سايىن, اپتا سايىن, ساعات سايىن, ءسات سايىن قورعاپ, كۇشەيتە بەرۋ كەرەك» دەگەن اسىل مۇراتتارىنا ازاماتتاردىڭ جاپپاي قولداۋى, قاتىسۋى, ارالاسۋى, كەرەك بولسا ايقاسۋى ارقىلى قالىپتاسادى. وتارشىلدىقتىڭ زاردابىن لەزدە جەڭە سالمايمىز. ول جەتى باستى ايداھار سەكىلدى ءبىر باسىن كەسسەڭىز, ەكىنشى باسى قايتا شىعاتىن جالماۋىزدىققا نەگىزدەلگەن. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ جاس بۋىنى ەڭ الدىمەن سۇيەك ءسىڭدى سول دەرتتەردەن بويىن تازارتۋعا ۇمتىلعانى ءجون. بۇل ءۇشىن اسىل مەن جاسىقتى ايىرا الاتىن دەگدارلىق قاسيەتتى وياتۋ, دامىتۋ, قۋاتتاۋ, قاناتتاندىرۋ سەكىلدى ءىس-ارەكەتتەردى ءوزىمىز جاساۋىمىز كەرەك. جاھاندانۋ دەگەن جويداسىز ءنوپىردىڭ اقپاراتتىق تاسقىنى ءبىر بۇيىردەن قىسپاققا الىپ تۇرعان قازىرگى جاعدايدا جاڭقا ءتارىزدى قالتىلداپ, تولقىننىڭ استىندا قالساق, ەڭسە تىكتەۋ قيىنعا تۇسەدى. بۇگىنگى قازاق بالاسى, احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تىلىمەن ايتقاندا, وزگە ەلدەرمەن, شەت مەملەكەتتەرمەن جارىسقا ءتۇسىپ وتىر. ساناداعى مەرەزدىك سور بولىپ جابىساتىن پالەكەت. قۇندىلىقتاردىڭ قۇنسىزدانۋى سول الەمدىك جارىستا ءبىزدىڭ شاڭ قاۋىپ قالۋىمىزعا بىردەن ءبىر سەبەپ بولۋى مۇمكىن. ەلىم, جەرىم, ۇلتىم دەگەن اسىل مۇراتتى جاستارىمىز قازىر قاي كەزدەگىدەن دە سەرگەك بولۋى شارت.
تاۋەلسىزدىكتى الۋ بار دا, ونى تۇرلاۋلى ەتۋ دەگەن تاعى بار. «ۇيلەنۋ وڭاي, ءۇي بولۋ قيىن» دەگەن ناقىل ءسوزدى تۇسپالداپ قولدانار بولساق, ەل تاۋەلسىزدىگىن باياندى ەتۋ بارعان سايىن وڭايعا تۇسپەيتىنىنە كوزىمىز جەتىپ وتىر. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ كورەگەندىگى مەن سارابدال ساياساتكەرلىگى ارقىلى وسى كەزگە دەيىن مەملەكەتىمىز بەن ۇلتىمىزدىڭ باسىنا تونگەن نەبىر سىن-قاتەردىڭ الدىن الىپ, سىندارلى ساياسات جۇرگىزىپ كەلەدى. ەلدەگى تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ شىنايى باعاسى مەن قادىر-قاسيەتىن تەرەڭ سەزىنە ءبىلۋ ماڭىزدى. بۇل سوزدەر ابدەن جاتتاندى بولىپ كەتكەندەي كورىنەدى كەيدە. ءتىپتى, ۇرىنارعا قارا تاپپاي جۇرەتىندەر اينالادا بولىپ جاتقان ب ۇلىنشىلىك پەن ۇركىنشىلىكتىڭ قازاقستاندا دا ورىن الۋىن اشىق قالايتىنىن جاسىرمايدى. شىن مانىسىندە ويى ولاق, قيمىلى شولاق ونداي جانداردىڭ يەگىنىڭ استىنداعىنى دا كورمەيتىن كەرەناۋ كەردەڭدىگىن ەل-جۇرت بىلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاق قوعامىن ىلگەرى جىلجىتۋ, ىزگىلەندىرۋ, ىرگەلى جولمەن دامىتۋ توڭىرەگىندە جاساپ جاتقان وراسان ەڭبەگى ەلدىك پەن مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعانىن ءبارىمىز كورىپ وتىرمىز.
تولعاقتى, تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى ورتاعا سالعان ازاماتتاردىڭ جانايقايىنا ءۇن قوسۋ ارقىلى مەن دە ءوزىمنىڭ وسىنداي پايىمداۋىمدى نازارعا ۇسىندىم. قوعامدىق قۇندىلىقتارعا باسىمدىق بەرىلگەن كەزدە عانا ادىلەتتى جۇيە ورنىعادى. سول سەبەپتەن دە ەندىگى تاڭدا وسى باعىتتا تىزە بىرىكتىرىپ ارەكەت جاساۋدىڭ كەزى كەلدى دەپ بىلەمىن.
مۇرات باقتيار ۇلى,
سەناتور.
