ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 شىلدەسىندە باستالاتىن جاڭا قارجى جىلىندا لۋيزيانا شتاتى بيۋدجەتىنىڭ تاپشىلىعى 1,6 ميلليارد دوللاردى قۇراعالى تۇر. شتات بيلىگى بيۋدجەت ءبۇيىرىن شىعارۋ ءۇشىن قولدان كەلگەن بارلىق شارالاردى جاساسا دا پروبلەما شەشىم تابار ەمەس. Moody′s Investors Service جانە S&P رەيتينگ اگەنتتىكتەرى شەنەۋنىكتەر بيۋدجەت تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتپەسە, لۋيزيانانىڭ نەسيە رەيتينگىسىن تومەندەتەتىنىن مالىمدەدى.
وتكەن جۇمادا لۋيزيانا شتاتى بيىلعى جىلى العاش رەت بيرجاعا 335 ميلليون دوللار قۇرايتىن قارىز اكتسيالارىن شىعاردى. بىرقاتار قۇندى قاعازدار بويىنشا نەسيە شىعىندارى ەكى ەسەگە دەيىن ءوسىپ كەتتى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بيلىك شۇعىل تۇردە بيۋدجەتتىڭ شىعىندارىن ازايتۋى كەرەك. تىعىرىقتان شىعاتىن باسقا جول جوق. بيۋدجەتكە تۇسەتىن كىرىستەردىڭ كۇرت ازايۋى مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى بولىپ وتىر. مۇناي جانە گاز ساتۋدان تۇسەتىن تابىس بيۋدجەتتىڭ بارلىق تابىسىنىڭ 13 پايىزىن قۇرايدى. ال, 2014 جىلى مۇناي باعاسى 40 پايىزعا دەيىن تومەندەپ كەتتى. سوندىقتان ءوڭىر بيلىگى بيۋدجەتتىڭ الەۋمەتتىك شىعىندارىن كۇرت ازايتۋعا ءماجبۇر بولماق. بۇل رەتتە ەڭ باستى زارداپ شەگەتىن جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسى بولماق.
امەريكانىڭ ماقتاۋلى ەكونوميكاسى بارعان سايىن كۇردەلى پروبلەمالار شىرماۋىنا ورالۋدا. Associated Press اگەنتتىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا الداعى قارجى جىلى امەريكانىڭ 22 شتاتىنىڭ بيۋدجەتتەرى تاپشىلىققا ۇرىنادى. بۇل ءوز كەزەگىندە جالپى ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعىنا نۇقسان كەلتىرەدى. «ەكونوميكا ءوسىمى ءبىرشاما كوتەرىلگەن قازىرگى ۋاقىتتا بيۋدجەت تاپشىلىعى وسىنداي اۋقىم الىپ وتىرعاندا, ەكونوميكا ءوسىمى تومەندەيتىن بولاشاقتا بۇل وڭىرلەردىڭ بيۋدجەتى قانداي كۇيدە بولماق؟» دەيدى بەلگىلى نەسيەلىك ساراپشى گابريەل پەتەك.
سالىق جيناۋداعى توقىراۋ ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا سالقىنىن تيگىزۋدە. جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسى دا تومەندەپ بارادى. تۇرعىنداردىڭ تاپقانى بارعان سايىن ءوسىپ وتىرعان دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىنىڭ اقىسىن جابا المايدى. تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىندە دە قوردالانعان كەمشىلىكتەر جەتەرلىك. سوڭعى 6 جىل ىشىندە تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسى داعدارىسقا دەيىنگى دارەجەگە جەتە الماي كەلەدى.
الاباما شتاتىندا بيۋدجەت تاپشىلىعى 290 ميلليون دوللاردى قۇراپ وتىر. جاقىن ارادا شتاتتا بيۋدجەتتى وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا جەدەل شەشىمدەر قاراستىرىلماسا, بۇل ءوڭىر تولىق توقىراۋعا ۇشىرايدى, دەيدى دۋالى اۋىز ساراپشىلار. جاعداي تۋرا وسىلاي جالعاساتىن بولسا, ەندى ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن سوت ورگاندارىندا شەشىمدەردى ءتيىستى ورىندارىنا جونەلتۋگە قاجەتتى قارجى دا بولماي قالۋى مۇمكىن. حالىق ساناعىن جۇرگىزۋ بيۋروسى مالىمەتىنشە, 2014 جىلى جالپى بيۋدجەت ءتۇسىمى باسقا جىلدارعا قاراعاندا 2,2 پايىزعا وسكەن. الايدا, 17 شتاتتا سالىق كىرىستەرى وتە تومەندەپ كەتكەن. ماسەلەن, الياسكادا وتكەن جىلى بيۋدجەتكە تۇسەتىن قارجى بىردەن 1,7 ميللياردقا تومەندەگەن. ال, يلليونويس شتاتىندا الداعى قارجى جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعى 6 ميلليارد دوللاردى قۇراپ وتىر. كانزاس شتاتىندا تابىس سالىعىنىڭ ازايتىلۋىنا بايلانىستى بيۋدجەتكە تۇسەتىن ءتۇسىم كۇرت تومەندەگەن. ساياسي بەدەل الۋ ماقساتىندا تابىس سالىعىن ازايتۋ شاراسى شتاتتىڭ نەسيە رەيتينگىسىن تومەندەتكەنىنە قاراماستان كانزاس گۋبەرناتورى سەم براۋنبەك بۇل قادامدى دۇرىس دەپ سانايتىندىعىن مالىمدەدى. بيۋدجەتكە تۇسەتىن تابىس سالىعىنىڭ ازايىپ كەتۋى وڭىردەگى بىرقاتار مەكتەپتەردىڭ جابىلىپ قالۋىنا سەبەپ بولدى. رەسپۋبليكاشىلداردىڭ پىكىرى بويىنشا, سالىقتى بۇلاي تومەندەتۋ ەكونوميكاعا وپا بەرمەيدى. سوندىقتان, مۇنداي شارالاردى جان-جاقتى زەرتتەپ بارىپ قولدانىسقا ەنگىزۋ كەرەك. كانزاس شتاتىنداعى تابىس سالىعىن ازايتۋ شاراسىنىڭ سالدارىنان بيۋدجەت ءتۇسىمى 800 ميلليون دوللارعا دەيىن كەمىدى. الداعى ۋاقىتتا اقش بيلىگى بيۋدجەتتەرىنىڭ ءبۇيىرى كۇرت ءتۇسىپ كەتكەن شتاتتاردى قۇتقارۋ ءۇشىن ەۋروپالىق وداقتا جۇزەگە اسىرىلعان شارالاردى قولدانا باستاۋى كەرەك سياقتى.
