مەكتەپ جاسىندا بولسا دا ءالى وقۋ وشاعىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاماعان ايتۇمار سارسەنبەك ءبىز كىرگەن سىنىپتىڭ الدىڭعى پارتاسىندا وتىر ەكەن. ول – گازەتىمىزدىڭ 2025 جىلعى 14 مامىرداعى سانىنا شىققان «كەدەرگىسىز كەلەشەك كەزەك كۇتتىرمەيدى» اتتى ماقالامىزداعى كەيىپكەرىمىز. كوزىمىزگە وتتاي باسىلدى. بىراق ەرەكشە بالا بىزگە باس كوتەرىپ قاراي قويمادى. بار ىنتاسىمەن تسيفرلى پارتادان سىرعىعان ساۋساعىن الار ەمەس. سىنىپتىڭ ارتقى جاعىندا قىزىنا مەيىرلەنە قاراپ تۇرعان اناسى گۇلبانۋ انياتقىزى ايتقانداي, اشەيىندە زەيىنىن ءبىر نارسەگە شوعىرلاندىرىپ, ءبىراز ۋاقىت پارتادا ءوزىن ۇستاپ وتىرۋعا قينالاتىن ايتۇماردىڭ ءوزى تاپجىلمايدى. سوعان قاراعاندا, بۇل سىنىپتىڭ وقۋشىلارعا, سونىڭ ىشىندە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا دا قولايلى ەكەنى راس سياقتى.
– قىزىمنىڭ دياگنوزىنا بايلانىستى زەيىنى تۇراقسىز. ءبىر جەردە ۇزاق وتىرۋ وعان وتە قيىن. بۇگىن ءبىز بۇل سىنىپقا ساعات ون جارىمدا كەلدىك, سودان بەرى ءبىر ساعاتتان استام ۋاقىت ءوتتى. سوعان قاراماستان, ول مۇعالىمنىڭ ايتقانىن شاماسى كەلگەنشە ءتۇسىنىپ, باسقا بالالارمەن بىردەي ورىنداپ وتىر. وعان وتە قىزىق بولدى. ءتىپتى ادەيى سىناپ كورۋ ءۇشىن «كەتەمىز بە؟» دەپ سۇراعانىمدا كەتپەيتىنىن ايتتى. ماعان ۇناعان تاعى ءبىر نارسە – ەرەكشە بالالارعا ارنالعان ءۇش ارنايى باعدارلاما بار ەكەن. ونىڭ ءبىرى ەستۋ قابىلەتى تومەن بالالارعا, ەكىنشىسى كورۋ قابىلەتى ناشار بالالارعا ارنالعان. ال ءۇشىنشىسى ينتەللەكت دەڭگەيىنىڭ جەڭىل بۇزىلىستارى بار بالالارعا بەيىمدەلگەن. مەنىڭ قىزىمنىڭ دياگنوزىنا ءدال وسى ءۇشىنشى باعدارلاما سايكەس كەلەدى. ياعني مۇندا جەڭىلدەتىلگەن ارنايى باعدارلاما قاراستىرىلعان. بۇل – مەنىڭشە, ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردى وقىتۋعا ءتيىمدى, – دەدى گ.انياتقىزى.
ءيا, ايتۇمار اۋەلدە تسيفرلىق پارتاعا بوي ۇيرەتىپ الدى. پەداگوگيكا سالاسىنىڭ عالىمدارى, مۇعالىمدەر, اتا-انالار مەن جۋرناليس-تەر جينالعان سوڭ, №99 مەكتەپتىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى جانات نايمانعازينوۆا ساباقتى باستادى. كەيىپكەرىمىزدەن باسقا تاعى 2 وقۋشى قوناق بولدى, قالعانى – سول مەكتەپتىڭ 3-سىنىپ وقۋشىلارى. ولار دەمالىستا جۇرسە دە, وزدەرىنىڭ تسيفرلىق سىنىبىن كورسەتۋگە بەلسەنە قاتىستى. ماتەماتيكا ساباعىندا وتكەن تاقىرىپتاردى قايتالادى. الدىمەن ەسەپ بويىنشا ورنەك قۇراستىرۋدى مۇقيات ەسكە ءتۇسىرىپ العان سوڭ, مۇعالىم وقۋشىلارعا تسيفرلىق تاقتادان تاپسىرما بەردى. بالالار شاما-شارقىنشا ەسەپ شىعارىپ, ورنەك قۇراستىرىپ, شەشىمىن جارىسا ايتىپ جاتتى.
وقۋشىلاردىڭ پارتاسى عانا ەمەس, مۇعالىمنىڭ ۇستەلى دە – تسيفرلىق تەحنولوگيا. بالالاردىڭ تاپسىرمانى قاي دەڭگەيدە ورىنداپ وتىرعانىن, كىمگە قانداي كومەك كەرەگىن كورە الادى. تسيفرلىق تاقتادا تاپسىرمادان قينالعان بالاعا جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن «qamqor» دەپ اتالاتىن كومەكشى جاردەم بەرە الادى. سونى بىلەتىن بالالاردىڭ بىرەۋى «Qamqor-دان كومەك سۇراساڭشى» دەپ قالدى. ءبىر ۋاقىتتا مۇعالىم: «سمارت ۇستەلىم ماعان بەلگى بەرىپ جاتىر, كىشكەنە شارشاعان سياقتىسىڭدار, سەرگىتۋ ءساتىن جاساپ الايىق», دەدى. سول ساتتە وقۋشىلاردىڭ ءبارى ورنىنان تۇردى. ولارعا ەرىپ قوناق بالالار دا تۇرەگەلدى. سمارت تاقتادا جاساندى ينتەللەكت جاساعان وقۋشىلار قاتارلى انيماتسيالىق كەيىپكەرلەر بالالارعا دەنە شىنىقتىرۋ جاتتىعۋلارىن جاساتتى. ايتۇمار دا, باسقا قوناق بالالار دا وقۋشىلاردان قالىسپاي قايتالاپ باقتى. 5 مينۋتتىق سەرگىتۋ ساتىنەن سوڭ, بالالارعا شىعارماشىلىق تاپسىرما بەردى. ءبىرى سمارت پارتادا پيانينو تارتۋدى تاڭداسا, ەكىنشىسى بارابان سوعۋعا كىرىستى, ءۇشىنشىسى سۋرەتتەردى بوياي باستادى. وسى كەزدە سمارت تاقتا ساباققا قاتىسقان وقۋشىلاردىڭ ۇپايىن كەستەگە ءتىزىپ شىعاردى. مۇعالىم بۇعان كوز مايىن تاۋىسىپ, تەكسەرىپ وتىرمايدى. باعالارىن بىلگەن بالالار وزدەرىنىڭ قاي قىرىن جەتىلدىرۋگە بولاتىنىن ءتۇيىپ الادى.
ساباقتان سوڭ مۇعالىمدى سوزگە تارتتىق. بۇل سىنىپتا جۇمىس ىستەگەن 2 ايداي ۋاقىت ىشىندە وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسى شامامەن 30 پايىزعا ارتقانىن ايتتى. ونىڭ ويىنشا, بالالاردىڭ مەكتەپكە دەگەن قىزىعۋشىلىعى مەن ساباققا بەلسەندىلىگى دە ەداۋىر وسكەن.
– مەنىڭ سىنىبىمدا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار وقۋشى وقيدى. بۇرىن ول ساباققا ءبىر كۇن كەلىپ, ءبىر كۇن كەلمەيتىن. وسى سىنىپتى جاساقتاعالى مەكتەپكە كەلۋگە ىنتالى. ءتىپتى ساباق باستالماي تۇرىپ, تاڭعى ساعات جەتىدە مەكتەپتە وتىراتىن جاعدايعا جەتتى. كەلگەن بويدا سمارت پارتانىڭ ءتۇرلى فۋنكتسيالارىن پايدالانۋعا كىرىسىپ كەتەدى. اسىرەسە 3D سۋرەت سالۋ مەن مۋزىكالىق اسپاپتار ءبولىمى وعان قاتتى ۇنادى. بۇرىن سۋرەت سالعاندا كوبىنە قارا تۇستەردى پايدالاناتىن, كەيىنگى كەزدە اشىق, ءتۇرلى-ءتۇستى بوياۋلاردى قولدانا باستادى. بۇل ونىڭ ەموتسيالىق كۇيىنە دە وڭ اسەر ەتىپ جاتقانىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار ءوز دەڭگەيىنە سايكەس تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا ىنتاسى ارتتى. ەرەكشە بالانىڭ عانا ەمەس, باسقا بالالاردىڭ دا وقۋ ۇلگەرىمى جاقساردى. دەگەنمەن ءبىز ءداستۇرلى وقىتۋدان باس تارتقان جوقپىز. ساباق بارىسىندا كادىمگى تاقتانى پايدالانىپ, جازۋ, سىزۋ جۇمىسىن جۇرگىزەمىز. ال سمارت پارتانى شامامەن 15 مينۋت كولەمىندە قولدانامىز. بۇل بالالارعا ساباقتى قىزىقتى ءارى تارتىمدى فورماتتا وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى پەداگوگ ج.نايمانعازينوۆا.
ءيا, تاقتا, مۇعالىم ۇستەلى, قالام, پارتا ءبارى بىرىگىپ, تۇتاس سمارت سىنىپ كەشەنىن قۇرايدى. سمارت جۇيەنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – مۇندا بالانىڭ پسيحولوگيالىق, فيزيولوگيالىق جاي-كۇيىن باقىلاۋعا بولادى. باقىلاۋ دەمەكشى, وقۋشى ساباققا قاتىسى جوق سايتتارعا نەمەسە باسقا پلاتفورمالارعا كىرمەك بولسا, مۇعالىم بۇعاتتاۋ فۋنكتسياسىن قوسىپ, ونى شەكتەي الادى. كەي اتا-انالار «ەكران بالانىڭ كوزىنە زيان كەلتىرمەي مە؟» دەپ الاڭداۋى مۇمكىن. الايدا جۇيەدەگى ارنايى فۋنكتسيالار بالانىڭ كوزى تالسا, بەلگى بەرەدى. ايتپاقشى, مۇعالىم عانا ەمەس, اتا-انالار دا ۇيدە وتىرىپ-اق بالاسىنىڭ تاپسىرمانى قالاي ورىنداعانىن, قانشا پايىز ناتيجە كورسەتكەنىن, قانشا رەت تۇزەگەنىن كورە الادى.
– بۇل تەحنولوگيانى پايدالانۋ ءۇشىن ارنايى وقىتۋدان ءوتتىم. بىزگە «الماتىكىتاپ» باسپاسىنىڭ ماماندارى مەن «TopIQ» كومپانياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جۇيەمەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەتتى. مۇنداي كەشەندى جۇيە پەداگوگ ۋاقىتىن ۇنەمدەيدى. بۇرىن ۇيگە بارىپ كوپتەگەن جۇمىستى قولمەن تەكسەرۋگە تۋرا كەلەتىن. قازىر باعالاۋ اۆتوماتتى تۇردە جۇزەگە اسادى. سونىمەن قاتار ساباق سوڭىندا ساۋالناما مەن تەست وتكىزۋ ارقىلى وقۋشىنىڭ ماتەريالدى قانشالىقتى مەڭگەرگەنىن بىردەن انىقتاي الامىن. سونىڭ ناتيجەسىندە كەي جاعدايدا ءۇي تاپسىرماسىن بەرۋدىڭ قاجەتى بولمايدى. بالامەن نەگىزگى جۇمىستى مەكتەپتە ورىنداپ ۇلگەرەمىز. وسى تۇرعىدان العاندا سمارت سىنىپ وقۋشىعا دا, مۇعالىمگە دە, اتا-اناعا دا ءتيىمدى شەشىم بولىپ تۇر, – دەدى مۇعالىم.
مۇنداي سىنىپتى قالاداعى, قاتارداعى مەملەكەتتىك مەكتەپكە سىيعا تارتقان – «TopIQ» IT كومپانياسى مەن «الماتىكىتاپ» باس-پاسى. سىنىپتىڭ قۇنى – 40 ملن تەڭگە. «الماتىكىتاپ» باسپاسىنىڭ پرەزيدەنتى گاۋھار سايماساەۆا جوبانى ازىرلەۋگە ەكى جىل ۋاقىت جۇمسالعانىن جەتكىزدى.
– ءبىز جەتى جىلدان بەرى TopIQ.kz پلاتفورماسىن دامىتىپ كەلەمىز. باعدارلامالىق پلاتفورمانى ءوزىمىز جاسادىق, ال تەحنيكالىق جابدىقتاردى ازىرلەۋدە قىتايدىڭ شەنچجەن قالاسىنداعى ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيالارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەدىك. سوندىقتان بۇل جوبانى قازاقستانداعى عانا ەمەس, تمد كەڭىستىگىندەگى العاشقى وسىنداي سمارت سىنىپتاردىڭ ءبىرى دەپ تولىق ايتۋعا بولادى. «TopIQ» IT كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جاساعان سمارت سىنىپتىڭ باستى ماقساتى – وقۋشىلار مەن پەداگوگتەردىڭ جاڭا تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ ارقىلى ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ. قازىر جوبا ازىرگە وسى مەكتەپتىڭ ءبىر سىنىبىندا سىناقتان ءوتىپ جاتىر. بولاشاقتا بۇل تاجىريبە قالالىق, اۋىلدىق مەكتەپتەرگە دە تارالاتىنىنا سەنەمىز, – دەيدى گ.سايماساەۆا.
ەندى سمارت سىنىپتى جابدىقتالعاننان بەرى سىناپ كەلە جاتقان وقۋشىلاردىڭ ويىن بىلگىمىز كەلىپ بالالارعا كوز تاستاساق, كەيىپكەرىمىز ايتۇمار تسيفرلىق پارتاداعى ەلەكتروندى مۋزىكالىق اسپاپتاردى اينالشىقتاپ شىققىسى كەلمەي ءجۇر ەكەن. وسىدان-اق بىلىمگە قۇشتارلىق قاراپايىم مەكتەپ پەن پارتاعا قىزىعا قاراۋدان باستالاتىنىن باعامداعاندايمىز. ورتا بىلىمگە جاساندى ينتەللەكتىنى, جاڭا تەحنولوگيا مەن يگى يننوۆاتسيانى ەنگىزۋدىڭ ءمانى وسىندا جاتقانىن ۇققانداي بولدىق. دەسەك تە ءار جوبانىڭ جەتىلدىرەتىن تۇسى بولۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل رەتتە البەتتە «بالالى ۇيدە ۇرلىق جاتپاس» دەگەن اتالى سوزگە توقتاپ, وسى سمارت سىنىپتىڭ وقۋشىسى دىنمۇحاممەد قايراشتىڭ پىكىرىنە قۇلاق تۇردىك.
– كادىمگى سىنىپتا وقىعاندا تاپسىرمانى اۋەلى داپتەرگە جازىپ, سودان سوڭ جۇمىسىمىزدى اپايعا كورسەتىپ وتىرۋىمىز كەرەك بولادى. ال مىناۋ سمارت پارتادا ساباقتاعى تاپسىرمانى دا, ءۇي جۇمىسىن دا مۇعالىم بىردەن كورە الادى ءارى مۇعالىمنىڭ جاۋابى تەز كەلەدى, ناتيجەسىن بىردەن كورۋگە بولادى. بىراق ءبارىبىر مۇعالىمنىڭ كومەگى كەرەك. ەگەر تاپسىرمالاردى تەك ەلەكتروندى تۇردە ورىنداساق, ول جەردە ەشكىم تۇسىندىرمەيدى, تەك تاپسىرمانى ورىنداۋ قاجەت. ال مۇعالىم بۇكىل ساباقتى ءتۇسىندىرىپ, بىزگە وقىپ-ۇيرەنۋگە, تاپسىرمانى ءتۇسىنىپ, دۇرىس ورنداۋعا كومەكتەسەدى. سمارت پارتانىڭ ىشىندە ماتەماتيكا سياقتى ءارتۇرلى پاندەرگە ارنالعان باعدارلامالار بار. سونداي-اق 3D سۋرەت سالا الاسىڭ. ول كادىمگى قاعازدىڭ ورنىنا جۇرەدى. مىسالى, قاعازعا سۋرەت سالعاندا ءوشىرۋ كەيدە ىڭعايسىز بولسا, مۇندا سۋرەتتى تەز سالىپ, تەز وشىرۋگە بولادى, – دەيدى وقۋشى.
د.قايراش ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن سىنىپتاسىن سمارت سىنىپ اشىلعالى جيىرەك كورەتىن بولىپتى. ويتكەنى بۇرىن ول نەگىزىنەن ۇيدەن وقيتىن, ال قازىر تسيفرلىق سىنىپقا قىزىعىپ, مەكتەپكە دە, ساباققا دا قۇلشىنىسى ارتقان كورىنەدى. ەڭ ماڭىزدىسى – مۇعالىمىنىڭ ايتۋىنشا, ەرەكشە بالانىڭ دا وقۋ ۇلگەرىمى جاقسارعان. مۇنداي مۇمكىندىكتە ايتۇماردىڭ دا مەكتەپكە تەزىرەك بارىپ, وقۋدى جەڭىل الىپ كەتەرى, سول سياقتى سمارت سىنىپ تاعى قانشاما ەرەكشە بالانىڭ شىراعىن جاعارى ءسوزسىز. دەسەك تە, جوبا – ءبىر مەكتەپكە جومارتتىقپەن تەگىن ورناتقانىمەن, بارلىق مەكتەپتە جۇزەگە اسىرىلۋى ءۇشىن قوماقتى قارجىنى قاجەت ەتەتىن قوس جەكە ۇيىمنىڭ كوممەرتسيالىق ءونىمى. جاقىن ارادا 4 ملن-نان اسا بالاعا سمارت پارتا جاساپ بەرۋگە مەملەكەتتىڭ قارجىسى جەتە قويۋى جانە بەلگىسىز. سوندىقتان بۇعان قوعام, قاشاندا ەلدىڭ دامۋىنا بەيجاي قارامايتىن مەتسەناتتار بەلسەندىلىك تانىتقانى اسا قاجەت-اق. ايتەۋىر ازىرگە وڭ ناتيجەگە جۇمىس ىستەپ تۇرعان باستاما بار... كوڭىلگە مەدەۋ سول عانا.
