ول بولاشاقتىڭ بىرىڭعاي ۇلتىن قالىپتاستىرۋداعى ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ نەگىزىن دە قالىپتاستىرادى. ء«بىز ءوزىمىزدىڭ تۇراقتىلىق جانە كەلىسىم مودەلىن دامىتۋدا ايتارلىقتاي تابىستارعا جەتتىك. سونىمەن قاتار, قازاقستاندىق بىرتەكتىلىكتى ودان ءارى نىعايتۋ قاجەت. ول ازاماتتىق قاعيداتىنا نەگىزدەلۋى ءتيىس. وسىنداي جاعدايدا ازاماتتىق ورنىقتى جانە تابىستى مەملەكەتتىڭ ەڭ سەنىمدى ىرگەتاسى بولادى», دەپ اتاپ كورسەتتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءحىV سەزىندە سويلەگەن سوزىندە.
وسىناۋ ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ناقتى جولدارى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى ستراتەگياسىندا اشىپ كورسەتىلدى. قازاقستان كونستيتۋتسياسىنا ساي بارلىق ازاماتتار قۇقىقتىڭ ءبىر كولەمىن پايدالانۋى, جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبىر جۇگىن ارقالاۋى جانە تەڭ مۇمكىندىككە قولجەتىمدىلىكتى يەلەنۋى كەرەك. «ماڭگىلىك ەل» يدەياسى ارقاۋىنداعى جۇمىلدىرۋشى قۇندىلىقتار – ازاماتتىق تەڭدىك, ەڭبەكسۇيگىشتىك, ادالدىق, وقىمىستىلىق پەن ءبىلىمدى قاستەر تۇتۋ, زايىرلى ەل – تاعاتتىلىق ەلى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قارىشتى دامۋى حالقىمىزدىڭ ورتاق نيەتى مەن تىلەگىنىڭ سالتانات قۇرۋىنا جول اشتى. مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ بەرىكتىگى مەن اشىقتىعى ناتيجەسىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە 17 كونفەسسيانىڭ وكىلدەرى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدە تاتۋ-ءتاتتى تۇرىپ جاتىر.
بۇل ورايدا, ەلباسىنىڭ ستراتەگيالىق وي-پايىمدارى نەگىزىندە قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قوعامدىق ءومىردىڭ قوزعاۋشى كۇشى دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. قۇرىلعان 20 جىل ىشىندە بەدەلدى ۇيىم جالپىحالىقتىق وكىلەتتەگى الەۋمەتتىك باستامالاردىڭ ورتالىعىنا اينالىپ, كەزەك كۇتتىرمەس ماسەلەلەردى شەشۋدەگى عىلىمي-شىعارماشىلىق زور الەۋەتتەگى ينستيتۋت رەتىندە تانىلدى. اقمولا وبلىستىق اسسامبلەياسى دا سان-سالالى قىزمەتىن اتالعان تالاپتار دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرۋعا كۇش سالۋدا. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن ايماقتىق قۇرىلىمىمىزدىڭ اتقارۋشى ورگاندارمەن, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن ىنتىماقتى قارىم-قاتىناسى قالىپتاسىپ, قوعامداعى كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى ورنىقتىرۋداعى ءىس-قيمىل تاجىريبەمىز مازمۇندىق جاعىنان بايىتىلا تۇسۋدە. ءبىزدىڭ يگى ۇمتىلىستارىمىز ازاماتتىق بىرتەكتىلىكتىڭ دەڭگەيى ەلىمىزدەگى ۇلان-عايىر وزگەرىستەردىڭ قارىمىمەن ولشەنەتىندىگىن كورسەتەدى. بۇل, بەينەلەپ ايتقاندا, قوعامنىڭ نىعايۋىنىڭ, قوعامدىق كۇشتەردىڭ ماقسات بىرلىگىنىڭ, مەملەكەت تۇتاستىعىنىڭ العىشارتىنىڭ بەكەمدىگىنىڭ «بارومەترى» سياقتى. مۇنداعى كورسەتكىشتەر ازاماتتارىمىزدىڭ وتان الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىمەن, ورتاق مۇددە جولىنداعى بەلسەندىلىگىمەن ولشەنەدى. ءبىز ينستيتۋتتىق رەفورماداعى 4-ءشى قادامدا ەرەكشە اتاپ كورسەتىلگەن وسىناۋ مىندەتتەر تالابىنان كورىنۋدى ابىرويلى پارىز سانايمىز. قازاقستانداعى تۇراقتىلىقتىڭ وزگە مەملەكەتتەردەن ارتىقشىلىعى ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ, ءاربىر ەلدى مەكەندەگى جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتىڭ ماقسات بىرلىگىنەن كورىنىس تابادى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باستاماشىلدىعىمەن قۇرىلعان قوعامدىق كەلىسىم كەڭەستەرى وسى قۇندىلىقتاردىڭ ۇيىتقىسىنا اينالدى دەپ ايتا الامىز.
ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا 266 كەڭەس قۇرىلعان, ولاردى اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى باسقارادى. ونىڭ قۇرامىنداعى بەدەلدى ازاماتتار جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ قوزعالىسىن دامىتۋدا ەلەۋلى ەڭبەك سىڭىرۋدە. ماسەلەن, ستەپنوگور قالاسىنداعى قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ بەلدى مۇشەسى گۇلمايرا بايماقوۆا قالا اۋماعىنداعى ءوزىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىن «كىشى اسسامبلەيا» رەتىندە ارداق تۇتادى. ول «جەر-انا استانا» قوعامدىق قورىن قۇرىپ, تۋعان اۋىلىنىڭ كوز تارتارلىقتاي قۇلپىرۋىنا كۇش سالىپ ءجۇر. مۇنداي جاندار وڭىرىمىزدە كوپ جانە ولار ەل ماقتاناتىنداي ونەگە شاشىپ ءجۇر. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەلىمىز بويىنشا قايىرىمدىلىق اكتسيالارىنىڭ ورىستەۋىنە ۇيىتقى بولۋى كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى كوپتەگەن اقمولالىقتار قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلىنداعى يگى ىستەرگە بەلسەنە قاتىسۋدا. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە جەرلەستەرىمىز «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى – 20 ىزگى ءىس» باستاماسىنىڭ سيمۆولىنا اينالعان «تايقازاندى» 22 ميلليون تەڭگەمەن تولتىرۋعا سۇبەلى ۇلەس قوستى.
سونداي-اق, قايىرىمدىلىق داستارقاندارى جايىلىپ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان كونتسەرتتەر, دونورلىق قوزعالىس ورىستەۋدە. مۇنداي شارالاردىڭ اۋقىمى كەڭ. قازىرگى كۇنى «مەكتەپكە – جول» اكتسياسىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارى اراسىندا اسسامبلەيا مۇشەلەرىن كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى. وبلىستىق اسسامبلەيا جانىنداعى انالار كەڭەسى, جۋرناليستەر كلۋبى, بالالار جانە جاستار قاۋىمداستىعى, حالىقتىق قولدانبالى ونەر ۇيىرمەسى, عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەس سياقتى قوعامدىق ۇيىمدار قىزمەتىنىڭ اياسى كەڭەيە تۇسۋدە. ولار وبلىستىعى 45 ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ ءارتۇرلى ءىس-شارالارىنا قاتىسىپ, جۇرتشىلىق ءىلتيپاتىنا بولەنۋدە. مۇنداعى جۇمىستار ەتنوستىق توپتار مۇددەسىمەن شەكتەلىپ قالمايدى.
ماسەلەن, «ۆيدەرگەبۋرگ» نەمىس قوعامى مەملەكەتتىك-الەۋمەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا قولداۋ كورسەتۋدە. جۋىردا قوعام جانىنان «Wunderkind» اتالاتىن مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارعا قوسىمشا دايىندىق ورتالىعى اشىلدى. وندا جاسوسپىرىمدەرگە جالپىقازاقستاندىق قۇندىلىقتار نەگىزىنەن ءدارىس بەرىلەدى. ۇلت دامۋى ستراتەگياسىنىڭ اسسامبلەياعا قاتىستى 4-ءشى باعىتىندا: «مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت رەتىندە قازاق حالقىنا ايرىقشا جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. قازاقتار جاڭا قازاقستاننىڭ بولمىسىن قالىپتاستىرۋدا بارشا ۇلىستاردى ۇيىستىرۋشى رولگە يە», دەگەن جولدار بار. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى, ەلگە تانىمال اعامىز مەيرامبەك قيىقوۆ ەكى جىلدان بەرى «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى» قوعامدىق بىرلەستىگىن باسقارىپ كەلەدى. جۇمىس اۋقىمىن كەڭىتكەن بۇل بىرلەستىك جىل باسىندا ەكى تىلدە شىعاتىن «كوكشە ديدارى» گازەتىن جۇرتشىلىققا تاراتا باستادى. وندا مەملەكەتتىك ءتىلدى ناسيحاتتاۋمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ قازاقى بولمىسىن ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ماقالالار جاريالانىپ تۇرادى. بۇعان قوسا ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «قوعامدىق كەلىسىم» ورتالىعى جۇمىسىن باستاپ, وندا جەرلەستەرىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋىنە قولايلى جاعدايلار جاسالدى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىلتىر اشقان «قوعامدىق كەلىسىم» سارايى جۇرتشىلىقتىڭ ءجيى جينالاتىن مادەني-رۋحاني ورتالىعىنا اينالدى. مۇندا قازاقستان حالقىنىڭ دوستىعى مەن بىرلىگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان كەڭ كولەمدى قولايلىلىقتار قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇل ورتالىق قازىردىڭ وزىندە الماتى وبلىستىق اسسامبلەياسىنىڭ, شەتەلدىك قوعامدىق ۇيىمداردىڭ دەلەگاتسيالارىن قابىلداپ, استانالىق وبلىس جۇرتشىلىعىنىڭ ەمەن-جارقىن تۇرمىسىن ۇلگى ەتىپ كورسەتتى. جوعارىدا اتالعان مىسالدار قازاقستاندىق بىرتەكتىلىك پەن بىرلىك ۇعىمىنىڭ مىزعىماستىعىن كورسەتەدى. دوستىق تۋىن ارقاشان بيىك ۇستايتىن حالقىمىز ءوزىنىڭ تۇتاس ۇلتتىق ۇستانىمى – «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ جارقىندىعىنا سەنىپ قانا قويماي, ونىڭ اسىل يگىلىكتەرىنە بولەنەتىنى انىق. ويتكەنى, ماقساتى ءبىر حالىقتىڭ ارمانى دا اسقاق بولماق.
مارزيات توحاەۆا,
اقمولا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
اقمولا وبلىسى.
