ماڭىزدى ناۋقان باستالدى

كەشە ور­تا­لىق كوممۋني­كا­تسيالار قىز­مەتىندە 2015 جىل­عى 26 ساۋىرگە قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرە­زي­دەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىنىڭ تاعايىندالۋىنا بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. ورتسايلاۋكوم توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ بۇقا­رالىق اقپارات قۇرال­دارىنىڭ وكىلدەرىن 26 اقپاندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى 2015 جىلعى 26 ساۋىرگە تاعايىندالعان قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزي­دەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى نەگىزگى ءىس-شارا­لاردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىن بەكىتكەنى تۋرالى, سونداي-اق, «2015 جىلعى 26 ساۋىرگە تاعاي­ىندالعان قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى جونىندەگى ساي­لاۋ قۇجاتتارىنىڭ نى­ساندارىن بەكىتۋ تۋرالى» قاۋ­لى قابىل­دا­عانى جونىندە حاباردار ەتتى. توراعانىڭ اتاپ وتكەنىندەي, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونس­تيتۋتسياسىنا سايكەس ەل پرەزيدەنتىن قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ كامە­لەتكە تولعان ازاماتتارى جالپىعا ءبىر­دەي, تەڭ جانە توتە سايلاۋ قۇقى­عى نەگىزىندە جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى بەس جىل مەرزىم­گە سايلايدى. رەسپۋبليكا پرەزي­دەنتى بولىپ قىرىق جاسقا تول­عان, مەم­لەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭ­گەر­­گەن جانە قازاقستاندا سوڭ­عى ون بەس جىل بويى تۇرا­تىن, تۋمىسىنان قازاقستان رەس­پۋب­­لي­كاسىنىڭ ازاماتى سايلانا الادى. پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى ۇسىنۋ 2015 جىل­عى 26 اقپاندا باستالىپ, 15 ناۋرىزدا اياقتالادى. «پرەزيدەنتتىككە كانديدات­تاردى ۇسىنۋ قۇقىعى بەل­گىلەن­گەن تارتىپتە تىركەلگەن رەسپۋب­ليكالىق قوعامدىق بىرلەستىك­تەرگە, سونداي-اق, ءوزىن-ءوزى ۇسى­نۋ تارتىبىمەن ازاماتتارعا تيەسىلى, – دەدى ق.تۇرعانقۇلوۆ. – پرە­زيدەنتتiككە كانديداتتى وب­لىستاردىڭ, استانا جانە الما­تى قالالارىنىڭ كەم دەگەندە ۇشتەن ەكiسiنiڭ اتىنان تەڭدەي وكiلدiك ەتەتiن سايلاۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ كەم دەگەندە بiر پايىزى قولداۋعا تيiس. پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى تىركەۋ كانديداتتار بارلىق قاجەتتى قۇجاتتاردى ۇسىنعاننان كەيىن باستالادى جانە 2015 جىلعى 25 ناۋرىزدا اياقتالادى». پرەزيدەنتتىككە كانديدات تىركەلگەنگە دەيىن جانە ونىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى مەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگى, سونداي-اق, كانديداتتى قولداپ جينالعان قولداردىڭ راستىعى تەكسەرىلگەننەن كەيىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ شوتىنا 1 ملن. 60 مىڭ تەڭگەگە جۋىق مولشەردە سايلاۋ جارناسىن ەنگىزەدى. كانديدات پەن ونىڭ جۇبايى (زايىبى) تىركەلگەنگە دەيىن تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا سالىق ورگاندارىنا 2015 جىلعى 1 اقپانداعى جاعداي بويىنشا تابىسى مەن مۇلكى تۋرالى دەكلاراتسيا تاپسىرۋلارى قاجەت. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتى 26 ناۋرىزدا باستالىپ, 24 ساۋىردە ساعات 24.00-دە اياقتالادى. وسك باسشىسىنىڭ حاباردار ەتۋىنشە, سايلاۋ بولاتىن كۇنى جانە ونىڭ قارساڭىنداعى كۇنى كەز كەلگەن ۇگىتكە تىيىم سالىنادى. پرەزيدەنت سايلاۋى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىنان قارجىلاندىرىلادى. مەملەكەتتىڭ كەپىلدىگى رەتىندە بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن كانديداتتاردىڭ ۇگىت جۇمىسىن جۇرگىزۋ شىعىستارى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بەلگىلەگەن مولشەردە ءىشىنارا جابىلادى. سونداي-اق, پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار ۇگىت ناۋقانىن جۇرگىزۋ ءۇشىن كانديداتتىڭ جەكە قاراجاتىنان, كانديداتتى ۇسىنعان قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ قاراجاتىنان جانە ازاماتتار مەن ۇيىمدار ەرىكتى تۇردە كورسەتەتىن قارجىلاي كومەگىنەن تۇراتىن سايلاۋ قورلارىن قۇرۋعا قۇقىلى. پرەزيدەنتتىككە كانديداتتىڭ سايلاۋ قورىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى شامامەن 577 ملن. تەڭگەنى قۇرايدى. «سايلاۋشىلاردىڭ تولىق جانە دۇرىس تىزىمدەرىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءتيىستى سايلاۋ كوميسسيالارىنا 5 ساۋىردەن كەشىكتىرمەي جولداۋى, ال 10 ساۋىردەن كەشىكتىرمەي ولاردى ازاماتتارعا تانىسۋ ءۇشىن ۇسىنۋى ءتيىس, – دەپ جالعاستىردى ءسوزىن ق.تۇرعانقۇلوۆ. – ازاماتتى سايلاۋشىلار تىزىمىنە ەنگىزۋ ءۇشىن ازاماتتىڭ ناقتى سايلاۋ ۋچاسكەسىنىڭ اۋماعىندا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەلۋى نەگىز بولىپ تابىلادى. داۋىس بەرۋ كۇنى بولاتىن جەرى اۋىسقان جاعدايدا, ازامات ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنا داۋىس بەرۋ قۇقىعىن بەرەتىن ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن بەرۋ تۋرالى وتىنىشپەن جۇگىنە الادى. بۇل 10 ساۋىردەن باستاپ 25 ساۋىردە ساعات 18.00-گە دەيىن مۇمكىن بولادى». ءسوزى بارىسىندا توراعا داۋىس بەرۋ ۋاقىتىنا دا توقتالىپ ءوتتى. داۋىس بەرۋ 26 ءساۋىر كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا تاڭعى ساعات جەتىدەن باستاپ كەشكى ساعات جيىرماعا دەيىن بولادى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى 3 مامىردان كەشىكتىرمەي, پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ قورىتىندىلارىن انىقتاپ, ءتيىستى قاۋلى قابىلداۋى ءتيىس. «سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا سايلاۋ كوميسسيالارى سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋ, ازىرلەۋ مەن وتكىزۋدىڭ نەگىزگى حالىقارالىق قاعيداتتارىن, سونداي-اق, سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ ونىڭ بارلىق كەزەڭدەرىندە اشىق, جاريالى جانە ترانسپارەنتتى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە كوڭىل بولەدى. بۇعان سايلاۋ ۇدەرىسىن بايقاۋعا وتاندىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋى دا ىقپال ەتەتىن بولادى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ حالىقارالىق بايقاۋشىلار ينستيتۋتى اشىلادى», – دەپ اتاپ ءوتتى توراعا. قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ, سونداي-اق, دايىندىق جۇمىستارى شەڭبەرىندە وبلىستىق, استانا جانە الماتى قالالىق اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى ۋچاسكەلىك سايلاۋكومداردىڭ مۇشەلەرىن ناۋقاندى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋدىڭ نەگىزگى قۇقىقتىق جانە تاجىريبەلىك اسپەكتىلەرىن تالقىلاۋ ارقىلى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ورتسايلاۋكوم سايلاۋ ورگاندارىنا قاجەتتى ۇيىمداستىرۋشىلىق, ادىستەمەلىك جانە اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ كورسەتەدى. ءتيىستى ادىستەمەلىك قۇرالدار, بروشيۋرالار, سونداي-اق, باسپا, دىبىس جانە بەينە ماتەريالدار ازىرلەنەدى. سونىمەن قاتار, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق سايلاۋ جانە سايلانۋ قۇقىقتارىن نەعۇرلىم ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا كومەكتەسەتىن اقپاراتتىق, جۇمىلدىرۋ بەينە جانە دىبىس روليكتەرى, پلاكاتتار, بيلبوردتار, تۇسىندىرمەلىك سيپاتتاعى باسپا ونىمدەرى دايىندالۋدا ەكەن. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ورتسايلاۋكوم باسشىسى سايلاۋدى ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ ۋاقىتىنا تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ءباسپاسوز ورتالىعىنىڭ اشىلاتىنى تۋرالى حاباردار ەتتى. بۇدان كەيىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپتار قايتاردى. ءاليسۇلتان قۇلانباي, «ەگەمەن قازاقستان».