وليمپياداشىلار ەلمەن, جەرمەن تانىستى

بۇدان بۇرىن حابارلاعانىمىزداي, اقىل-ويدىڭ بايلىعىن قارعادايلارىنان قانات ەتكەن, قارىمى مىقتى, قابىلەتى ەرەن الەمنىڭ التى قۇرلىعىنان كەلگەن 51 حالىقارالىق ماتەماتي­كا­لىق وليمپياداعا قاتىسۋشىلار نەگىزگى سىننان ەمتيحان تاپسىرعان سوڭ, وتانىمىزدىڭ ەلىمەن, جەرىمەن تانىستى. ءبىز حالىقارالىق ءبىلىم جارىسىنا كەلگەن 1000-عا تارتا وقۋشىنى استانادا قابىلداپ, ودان كەيىن ماتەماتيكادان سىناق تاپسىرۋ جۇ­مى­سىن ارقا توسىندىگى كورىكتى دە كوركەم ءوڭىر, ور­مانى مەن كولدەرى كوزدىڭ جاۋىن الاتىن بۋراباي باۋىرىنداعى “بالداۋرەن” رەسپۋب­لي­كا­لىق وقۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىندە وتكىزدىك. وقۋ­شىلار ەكى كۇنگە سوزىلعان ماتەماتيكا سىناعىن تاپسىرعاننان كەيىن قازىلار القاسى قورى­تىن­دىسىن شىعارعانشا ءبىز وقۋشىلاردى “بۋراباي” ۇلتتىق تابيعي پاركىنە ساياحات جاساتىپ, وتانى­مىز­دىڭ دارحان دالاسىمەن جان-جاقتى تانىس­تىردىق, دەيدى “دارىن” عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ءتىلداش بيتۋوۆا. كۇنى كەشە عانا ەلوردامىزدىڭ ايتۋلى مەرەكەسىن اتاپ وتكەن استانامەن وقۋشىلاردى تانىستىرۋ جۇمىسىنا ءبىز دە كۋا بولدىق. ءححى عاسىردىڭ عاجابى سانالاتىن باس قالامىزداعى ساۋلەتتى عيماراتتار مەن دەمالىس ورىندارىندا بولعان وليمپياداشىلار جاڭا استانانىڭ ءاربىر كورىنىسى تۋرالى سۇيسىنە اڭگىمەلەيدى. اسىرەسە, كەشە “قازانات” سپورت كەشەنىندە وتكەن ءىس-شارانىڭ قىزىعى ولاردىڭ ءومىر بويى ەسىندە قالارى ءسوزسىز. قاز-قاتار تىگىلگەن اقشاڭقان كيىز ۇيلەر, ءىشى-سىرتىن كومكەرگەن ۇلتتىق دۇنيەلەر كىمنىڭ دە بولسا كوزىن تويعىزىپ, جان دۇنيەسىن نۇرلاندىرعانى انىق. ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا وتكىزىلگەن جارىستار: كوكپار تارتىپ, قىران باپتاۋ, الۋان ءتۇرلى سالت-داستۇرلەرىمىزدى اسپەتتەۋ جاعىنان كەلگەندە قازاقتىڭ ەشكىمنەن دە كەم تۇسپەيتىنى وسى جەردە ايقىن اڭعارىلدى. بۇل ەتنوگرافيالىق قۇندىلىقتارىمىز كىمنىڭ دە بولسا كوڭىلىنەن ءومىر بويى ورىن الاتىنى دا راس. ءبىز جۇزدەرى بالبۇل جانىپ, ءاربىر كورىنىسكە قىزىعا قاراپ, تامسانعان وقۋشىلارمەن تىلدەس­كە­نىمىزدە شەتىنەن ريزالىقتارىن ءبىلدىرىپ جات­تى. كانادالىق ۇيلەستىرۋشى الەكساندر رەمەروۆ ماعان بۋرابايدىڭ تابيعاتى, ەسىل وزەنىنىڭ ەكى جاعىنا سالىنعان استانانىڭ عيماراتتارى, تاپ-تازا كوشەلەرى قاتتى ۇنادى. قازاق جۇرتىنىڭ كەڭپەيىلدىلىگى, ءوزىم سەكىلدى زامانداستارىمنىڭ كىشىلىگى مەن كىسىلىگى ءتانتى ەتتى. ال مىنا ۇلتتىق سپورت ويىندارى مەن ۇلتتىق جاۋھارلار, ۇلتتىق تا­عامدار باسقا ەلدەردە كەزدەسە بەرمەيتىن شىعار. مەن ماسكەۋدە 7-ءشى سىنىپقا دەيىن ءبىلىم الىپ, ودان كەيىن اتا-اناممەن بىرگە كاناداعا قونىس اۋدارعان ەدىم. رەسەي مەن كاناداداعى ورتا ءبىلىم بەرۋ ءىسىن ءاردايىم سالىستىرىپ جۇرەمىن. سوندا بايقاعانىم, ماسكەۋ مەكتەپتە­رىندەگى وقىتۋ ءىسى الدەقايدا جوعارى, ءار ءپاندى تەرەڭىنەن تالدايدى. جالپى, ءپان اۋقىمىن شەكتەمەي, الەمدىك دەڭگەيدە وي-ورەسىنىڭ بيىك بولۋىنا باسا نازار اۋدارادى. ال جوعارى ءبىلىم تۋرالى مۇنداي پىكىر ايتا المايمىن. سەبەبى, ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتتەرى تۋرالى مالىمەتىم از. مەن قازاق ەلىنە كەلگەندە بايقاعانىم, ۇلكەن-كىشىسىنىڭ قاي-قايسىسى دا ساۋاتتى, ءارى ساليقالى ەكەن, دەيدى ول. بۇل پىكىردى ولاردىڭ ليدەرى سانالاتىن ا.تەنگ تە قوشتادى. ەلدىگىمىزدى تانىتىپ, ءبىلىمدى ۇرپاعىمىزدىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانىن دايەكتەيتىن بۇل ماتەما­تيكالىق وليمپياداعا باس دەمەۋشىلىك كورسەت­كەن مەكەمە تۋرالى دا ايتا كەتسەك دەيمىز. ول ءار­كەز الەۋمەتتىك باعدارلامالارعا قولداۋ كور­سەتىپ كەلە جاتقان, اسىرەسە, ءبىلىم مەن عىلىمعا, دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ ىسىنە جەتە ءمان بەرىپ, الدىڭعى ىلەك­تەن تابىلعان “ەكسونموبيل قازاقستان ينك.” كومپانياسى دەر ەدىك. بۇل كومپانيادان وزگە قولۇشىن سوزعاندار قاتارىندا استانا قا­لا­سى مەن اقمولا وبلىسى اكىمدىگى, “قا­زاقستان حالقىنىڭ رۋحاني دامۋ قورى” اق, ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, ل.ن.گۋ­مي­لەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى, وتا­نى­مىزدىڭ ۇلتتىق سپورت اسسوتسياتسياسى, سوكولوۆ-سارىباي كەن بايىتۋ كومبيناتى, تاۋەلسىزدىك سا­رايى, الماتىداعى “الاتاۋ” شيپاجايى, استا­ناداعى “دۋمان” قوناق ءۇيى, تاعى باسقالار بار. سۇلەيمەن مامەت.