پاتەرناليزمنەن – مۇمكىندىكتەر قوعامىنا
ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى دامۋ مودەلىن وزگەرتۋ قاجەتتىگىنە ەرەكشە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان پاتەرناليستىك تاسىلدەن باس تارتىپ, باستى رەسۋرس رەتىندە ادام مەن ونىڭ قابىلەتتەرى تانىلاتىن جۇيەگە كوشۋى ءتيىس.
«عىلىمدا ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن ادامي كاپيتالعا ايرىقشا ءمان بەرۋ قاجەت. ءبىز وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاربيەلەۋ مەن ازاماتتاردى قولداۋ تاسىلدەرىن الەۋمەتتىك ادىلدىك, جاسامپاز پاتريوتيزم جانە ەڭبەكقورلىق تۇرعىسىنان قايتا قاراۋىمىز كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.
توقاەۆ جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ءدال وسى سەبەپتى ايقىن ادامعا باعىتتالعان سيپاتقا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ايماقتار – عىلىمنىڭ ءوسۋ نۇكتەلەرى
پرەزيدەنت عىلىمدى وڭىرلەردە دامىتۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, اكىمدىكتەرگە عىلىمي-تەحنولوگيالىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋ وكىلەتتىگى بەرىلگەن.
قازىرگى تاڭدا 11 وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورنىندا اكادەميالىق ارتىقشىلىق ورتالىقتارى مەن زەرتتەۋ ورتالىقتارى قۇرىلىپ جاتىر. ولار بالامالى ەنەرگەتيكادان باستاپ بيوتەحنولوگياعا دەيىنگى ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى.
ء«بىز وزگەنىڭ عىلىمي جەتىستىكتەرىن كوشىرمەۋىمىز كەرەك, وزىمىزدىكىن جاساۋىمىز قاجەت. الەمدىك دەڭگەيدە سۇرانىسقا يە زەرتتەۋلەر جۇرگىزە الاتىن عالىمدار بۋىنىن قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك», دەدى توقاەۆ.
عىلىم مەن ءبىلىم – ستراتەگيالىق باسىمدىق
پرەزيدەنت ادامي كاپيتالدى, ءبىلىمدى, عىلىم مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋ جاڭا كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باعىتى رەتىندە بەكىتىلگەنىن ەسكە سالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ عىلىمي قاۋىمداستىقتان جوعارى كاسىبيلىك, جاۋاپكەرشىلىك جانە ءپاتريوتيزمدى تالاپ ەتەدى.
«بۇل – كۇردەلى مىندەت, بىراق باسقا جول جوق. مەن سىزدەرگە ۇلكەن ءۇمىت ارتامىن», دەپ عالىمدارعا ۇندەۋ جاسادى.
كونستيتۋتسيا – جاڭعىرۋدىڭ نەگىزى
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدى شىنايى جاڭارتۋ ۇرانداردان ەمەس, قۇقىقتىق نەگىزدى نىعايتۋدان باستالاتىنىن ايتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسيا ءبىزدىڭ مەملەكەتتىلىگىمىز بەن ەگەمەندىگىمىزدىڭ سەنىمدى تىرەگىنە اينالادى. ونىڭ ءاربىر نورماسى ەلدىڭ نىعايۋىنا قىزمەت ەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت.
سونداي-اق ول قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ تاريحي قۇقىقتىق نەگىزدەرىنە – «قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى», «ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى» جانە «جەتى جارعىعا» توقتالىپ, قۇقىقتىق داستۇرلەردىڭ ساباقتاستىعىن اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا نەگىزگى زاڭ – قازىرگى گەوساياسي جاعدايدا ازاماتتاردىڭ ارمان-تىلەكتەرىن بەينەلەيتىن «شىنايى حالىق كونستيتۋتسياسى».
وسىلايشا, پرەزيدەنتتىڭ الماتىعا ساپارى قازاقستاننىڭ دامۋىنداعى ستراتەگيالىق باعىتتاردى تالقىلاۋعا ارنالعان ماڭىزدى الاڭعا اينالدى. بۇل باعىتتا عىلىمعا, بىلىمگە جانە ادامعا – مەملەكەتتىڭ باستى قۇندىلىعى رەتىندە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى.
