وتىرىستى اشقان نۇرلان ءابدىروۆ «رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 21, 31-باپتارىندا ايقىندالعان وكىلەتتىكتەرگە سايكەس ورتالىق كوميسسيا تۇتاستاي رەسپۋبليكا بويىنشا رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىلارىن شىعارىپ, بۇل تۋرالى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا حابار جاريالايتىنىن مالىمدەدى.
ءوز كەزەگىندە وبلىستاردىڭ, استانا, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ اۋماقتىق كوميسسيالارى ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەر بويىنشا رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىلارىن شىعاردى. بارلىق اۋماقتىق كوميسسيا داۋىس بەرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى حاتتامالاردىڭ تۇپنۇسقالارىن ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىنا جەتكىزدى. وسىلايشا, ۇسىنىلعان حاتتامالاردىڭ نەگىزىندە بۇكىلحالىقتىق داۋىس بەرۋدىڭ قورىتىندىلارى ايقىندالدى.
رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا قۇقىعى بار ازاماتتاردىڭ جالپى سانى 12 482 613 ادامدى قۇرادى. داۋىس بەرۋگە 9 127 192 ازامات قاتىسىپ, بۇل رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا قۇقىعى بار ازاماتتاردىڭ جالپى سانىنىڭ 73,12 پايىزىن قۇرادى. ولاردىڭ ىشىندە 12 اقپاندا باق-قا جاريالانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىن قابىلداۋ تۋرالى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىمىن جاقتاپ داۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ سانى 7 954 667 ادامعا جەتىپ, بۇل داۋىس بەرۋگە قاتىسقان ازاماتتاردىڭ جالپى سانىنىڭ 87,15 پايىزىن قۇرادى. سونىمەن قاتار رەفەرەندۋمعا قويىلعان ماسەلەنى قابىلداماعان ازاماتتاردىڭ سانى 898 099 ادام بولدى.
جاۋاپتاردىڭ ەكى نۇسقاسى دا تاڭدالعان, ياعني جارامدى دەپ تانىلعان, بىراق داۋىستاردى ساناۋ كەزىندە ەسەپكە الىنبايتىن بيۋللەتەندەر سانى – 127 868. ال بەلگىلەنبەگەن ۇلگىدەگى, سونداي-اق داۋىس بەرگەندەردىڭ ەرىك ءبىلدىرۋىن ايقىنداۋ مۇمكىن ەمەس جانە جارامسىز دەپ تانىلعان بيۋللەتەندەردىڭ سانى 146 558-ءدى قۇرادى.
رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى زاڭنامانىڭ نورمالارىنا سايكەس, ەگەر رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ قۇقىعى بار ازاماتتاردىڭ جارتىسىنان كوبi داۋىس بەرۋگە قاتىسقان بولسا, رەفەرەندۋم وتكiزiلگەن دەپ سانالادى. رەفەرەندۋمعا شىعارىلعان ماسەلە, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىن قابىلداۋ بويىنشا شەشىم ەگەر ونى وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە ەلوردانىڭ كەمىندە ۇشتەن ەكىسىندە داۋىس بەرۋگە قاتىسقان ازاماتتاردىڭ جارتىسىنان استامى جاقتاپ داۋىس بەرسە, قابىلداندى دەپ ەسەپتەلەدى. ناتيجەسىندە, بارلىق وڭىردە اتا زاڭنىڭ جاڭا نۇسقاسىن ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگى قولدادى. سوندىقتان جاڭا كونستيتۋتسيا قابىلداندى دەپ تانىلادى.
ساياسي ۇدەرىستىڭ قورىتىندىلارى ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىندا شىعارىلىپ, حاتتامامەن رەسiمدەلەدi جانە قاۋلىمەن بەكiتىلەدi. رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى زاڭنامانىڭ نورمالارىنا سايكەس, رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىنىڭ رەسمي حابارى داۋىس بەرۋ وتكiزiلگەن كۇننەن باستاپ جەتi كۇن مەرزiمنەن كەشiكتiرiلمەي بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانادى.
ورك توراعاسى حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ باعالاۋىنا سۇيەنىپ, رەفەرەندۋم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا جانە حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىنە سايكەس وتكىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار بايقاۋشىلار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن اشىق ءارى كەڭ تالقىلاۋ, ازاماتتاردىڭ ۇسىنىلعان رەفورمالارعا دەگەن جوعارى قىزىعۋشىلىعى جانە ەرىك ءبىلدىرۋ ۇدەرىسىنە سەنىمىن دە ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
داۋىس بەرۋ كۇنى رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرىندە 256 اككرەديتتەلگەن قوعامدىق بىرلەستىك پەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمنىڭ 45 مىڭنان اسا, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ 1 817 وكىلى بايقاۋ جۇرگىزدى. سونىمەن قاتار بۇرىن اتاپ وتكەندەي, رەفەرەندۋم بارىسىن حالىقارالىق بايقاۋدى 38 شەت مەملەكەتىنەن جانە 11 حالىقارالىق ۇيىمنان 359 حالىقارالىق بايقاۋشى, سونداي-اق شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ 206 وكىلى جۇرگىزدى.
جالپى العاندا رەفەرەندۋمدا 46 624 مۇگەدەكتىگى بار ادام داۋىس بەردى. سونىمەن قاتار 18 جاسقا تولىپ, العاش رەت داۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى بولعانى اتالىپ ءوتتى. ولاردىڭ سانى – 137 093 ادام. رەفەرەندۋمدى دايىنداۋ مەن وتكىزۋگە 247 اۋماقتىق جانە 10 388 ۋچاسكەلىك كوميسسيالارى جۇمىلدىرىلدى.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, ن.ءابدىروۆ بارلىق دەڭگەيدەگى 70 مىڭنان اسا كوميسسيا مۇشەسى وزدەرىنە جۇكتەلگەن كۇردەلى تاپسىرمانى ادال ورىنداعانىن اتاپ ءوتتى.
بۇعان قوسا, ورك توراعاسى حالىقارالىق بايقاۋشىلار, اككرەديتتەلگەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ۇيىمدار, وتاندىق جانە شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىنە ەلەكتورالدى ناۋقانىنىڭ جاريالىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
