فوتو: bbc.co.uk
BBC ءتىلشىسىنىڭ ماتەريالىندا رەفەرەندۋمنىڭ ماقساتى مەن ماڭىزىنا توقتالعان. 77 باپقا وزگەرىس ەنگىزىلگەنىن, بۇل شامامەن قۇجاتتىڭ 80 پايىزىنا ىقپال ەتەتىنىن تىلگە تيەك ەتكەن.
قازاقستاننىڭ باسقارۋ جۇيەسى «سۋپەرپرەزيدەنتتىك» ۇلگىسىنەن ىقپالدى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا ءوتۋدى كوزدەيتىنىن جانە حابارلاعان.
BBC نازار اۋدارعان باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – پارلامەنت قۇرىلىمىنىڭ وزگەرۋى. جوباعا سايكەس, قازىرگى ەكى پالاتالى پارلامەنتتىڭ ورنىنا ءبىر پالاتالى زاڭ شىعارۋشى ورگان قۇرىلىپ, ونىڭ اتاۋى قۇرىلتاي دەپ وزگەرەتىنى. سونىمەن بىرگە دەپۋتاتتاردىڭ بىرقاتار وكىلەتتىكتەرى قايتا قارالاتىنى ايتىلعان.
جاپونيادا جۇرگەن قازاقستان ازاماتى رەفەرەندۋمدا ءوز تاڭداۋىن جاسادى
حالىقارالىق باسىلىم جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا قوعامداعى ءداستۇرلى قۇندىلىقتارعا قاتىستى نورمالار ايقىندالعانىن جازادى. اتاپ ايتقاندا, نەكەگە «ەر مەن ايەلدىڭ ەرىكتى وداعى» دەگەن انىقتاما بەرىلەدى. ويىن قۋاتتاۋ ۇشىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ ءسوزىن ۇسىنادى. بۇل ونىڭ اقپان ايىنىڭ باسىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا وتىرىسىندا وقىعان بايانداماسى ەدى:
«بۇل نورما قوعامداعى وتباسى ينستيتۋتىنىڭ ماڭىزىن ايقىنداي تۇسەدى. مۇنداي قاعيدانى ورىندى دەپ سانايمىن. ول وتباسىنىڭ تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا, ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قۇقىقتىق دەڭگەيدە قورعاۋعا, سونداي-اق ايەلدەردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن كۇشەيتۋگە ىقپال ەتەدى», دەيدى ا. بالاەۆا.
BBC وزىنىڭ «دەموكراتيالىق» ۇستانىمىنا سايكەس بۇل زاڭ وعاش وي, قوراش كوڭىلمەن قاراعانى اڭعارىلادى. اتالعان تۇزەتۋدىڭ لگبت ناسيحاتىنا تىيىم سالۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قابىلدانعان تۇستا ۇسىنىلعانىن ەسكە تۇسىرەدى. ءارى قاراي قازاقستاننىڭ لگبت وكىلدەرىنىڭ قالاۋىن «بەلدەن باسقان» ارەكەتىن ايتىپ وتەدى:
«قۇقىق قورعاۋشىلار مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بۇل قۇجاتتى قابىلداماۋعا شاقىرعان بىرنەشە وتىنىشىنە قاراماستان, زاڭ جوباسىن پارلامەنتتىڭ جوعارعى پالاتاسى سەنات ماقۇلداپ, 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا پرەزيدەنت قول قويعان», دەيدى BBC ءتىلشىسى.
ناۋرىزناما ونكۇندىگى اياسىندا «رەفەرەندۋم – 2026» اتتى ونلاين مارافون وتەدى
سونداي-اق باسىلىم شەتەلدەن قارجىلاناتىن ۇيىمدارعا قاتىستى نورمالار جونىندەگى پىكىرلەردى كەلتىرەدى. كەيبىر ساراپشىلار بۇل تالاپتاردىڭ قاجەت ەكەنىنە كۇمان كەلتىرەدى. ال بيلىك وكىلدەرى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ اشىقتىعىن كۇشەيتۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى.
BBC دەرەگىنشە, رەفەرەندۋم ءوتتى دەپ تانىلۋى ءۇشىن سايلاۋ قۇقىعى بار ازاماتتاردىڭ جارتىسىنان استامى داۋىس بەرۋگە قاتىسۋى قاجەت. 2026 جىلدىڭ باسىنداعى مالىمەت بويىنشا قازاقستاندا 12,4 ميلليوننان استام سايلاۋشى تىركەلگەن. دەمەك كەمىندە 6,2 ميلليون ازامات داۋىس بەرۋى كەرەك.
حالىقارالىق ساراپشىلار قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردى ەلدىڭ ساياسي جۇيەسىنە ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى كەزەڭ دەپ باعالاپ وتىر.
