تارباعاتاي وڭىرىندە ەرەكشە ءبىر تاس بار, ول ءسىز ويلاعانداي جاي تاس ەمەس, ايدالادا جاتقان الىپ تاس, بورىتوستاعان تاسى دەسە, كەيبىرەۋلەر ونى «بورىتوستاعان» دەپ اتايدى.
الدىمەن قابىرعاداعى ءپىشىنى بولەكتەۋ سۋرەت كوزگە وتتاي باسىلدى. باعامداي قاراعاندا بىلگەنىم, وسى ءوڭىردىڭ ءاربىر ازاماتى ماقتانىشپەن ايتار جارتاس ەكەنىن, ونى ارنايى قىلقالاممەن ادەمى كۇيىندە ورنەكتەپ قويعانىن بىردەن ءتۇسىندىم. تارباعاتاي تاۋىنان بولەك ەگىستىك القابى سەكىلدى تەپ-تەگىس جەر بار, سول جەردە ءبىر قىزىعى اينالاسى الاڭقاي پىشىندەگى جەرگە ءبىتىمى بولەك جۇمىرلانعان ۇلكەن الىپ تاستى ورنالاستىرا سالعان سياقتانادى, ول جايىندا ءتۇرلى اڭگىمەلەرگە ۇلاسىپ, سان ءتۇرلى جورامالدارعا ۇلاسىپ كەتە بارادى. بورىتوستاعان جايىندا ەل اراسىندا اڭىز كوپ, ول دا قيلى تاقىرىپقا جالعاسىپ, ءتۇرلى اۋەنگە ۇلاسا تۇسەدى. ءبىر كەزدە ءبىزدى بۇل وڭىرگە سۇيرەلەگەن وسى اڭگىمەنىڭ بىزگە جەتكەن قىزىقتى ءبىر تۇسى ەدى. تارباعاتاي وڭىرىندە جاراتىلىسى بولەكتەۋ عاجايىپ ءبىر تاستىڭ پوشىمى قۇبىلعان ونىڭ جاتىسىنا تاڭعالار ەدىڭىز. جاقىن ماڭداعى تاۋ جىنىستارىن ەمگە دە تابا المايسىز, ەڭ جاقىن جەردەگى تاۋ دەپ, 50-60 شاقىرىم قاشىقتىقتاعى تارباعاتايدى عانا اۋىزعا الاسىز. بۇل ەلدەن ەلگە جەتكەن عاجاپ تاس جونىندەگى تاۋسىلماس اڭگىمە اڭىز بولىپ تارادى: «تىم ەرتە كەزەڭدەردە وسى تارباعاتاي تاۋلارىنىڭ بىرىندە وتە ءىرى دەنەلى الىپ كەيۋانا ءومىر ءسۇرىپتى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە جارىقتىق الىپ انامىز وتارلى قويىن جازىققا ايداپ سالىپ قاپەرسىز جايىپ وتىرادى.
تەرەڭ ويعا بەرىلگەن كۇيى ءبىر ۋاق ىڭىلداپ ءبىر ءاننىڭ قايىرىمىن كەلتىرەدى. ارا-اراسىندا ۇرشىعىن ءيىرىپ سول بالالىق شاقتىڭ قيلى قىزىقتارىن ساعىنا ەسكە العانداي ساتتە تىنىش جاتقان وتاردىڭ شەتى قايتا-قايتا ءدۇر كوتەرىلەدى. سونداي جايسىز, ابدەن مازانى كەتىرگەن قاپىسىز كەزدە تاۋ شاتقالىنان بەيقام ساتتە توسىننان شىعاتىن كوكبورىلەرگە جىنى كەلگەن كەيۋانا الدىنداعى وتار تاعى قۇلاقتارىن كەرە ءيىرىلىپ قالعاندا نە ىستەرىن بىلمەي, قولىنداعى ۇرشىعىن قيانداپ كەتكەن مالعا قايىرۋ بەرمەي مازانى العان بورىلەرگە قۇلاشتاپ تۇرىپ جىبەرىپ كەپ قالادى. تىنىش جاتقان وتارىنا دا, بەيقام وتىرعان وزىنە دە مازا بەرمەگەن قاسقىرلارعا ابدەن زىعىردانى قايناعان الىپ كەيۋانا ءيىرىپ وتىرعان ۇرشىعىنىڭ باسىن لاقتىرىپ كوكجال بىتكەندى ۇركىتىپ وتىرعان دەسەدى. ۇرشىقتىڭ تاسىن كوز الدىڭىزعا ەلەستەتىپ كورىڭىز», – دەيدى ءبىر اڭىز. ال كەزىندە وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارى «ءبىلىم جانە ەڭبەك» عىلىمي جۋرنالىنا الماتىلىق عالىم توقتار نۇركەنوۆ «بورىتوستاعان» اسپاننان تۇسكەن قاتتى زات, بۇل تاس مەتەوريتتىك قوپارىلىس كەزىندە ۇياسىنان شىعىپ كەتكەن پەرگامەنتتىك دەنە بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام ايتقان. شىندىعىن زەرتتەگەن گەولوگتار «بۇل ءوزى مول سۋ كوزىن باسىپ جاتىر», – دەپ توپشىلايدى.
ساپارباي پارمانقۇلوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
تارباعاتاي اۋدانى,
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن اۆتور.
