باعدارلاما ءتورت راۋندتان تۇردى: جاڭا كونستيتۋتسيا نورمالارىن ءتۇسىندىرۋ, جۇرگىزۋشىلەردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرۋ, حالىقتان كەلگەن بەينەسۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ جانە ۇندەۋ.
ديسكۋسسيا الاڭىندا تاۋەلسىزدىك پەن ۇلتتىق بىرلىك, ۇلتتىق ۆاليۋتا, دەربەس دەرەكتەر, حالىقارالىق شارتتار مەن جەر, «ميراندا» ەرەجەسى سياقتى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا ەنگەن نورمالار تۋرالى ايتىلدى.
ءبىرىنشى راۋندتا پارتيا وكىلدەرى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
ونىڭ بارىسىندا «AMANAT» پارتياسىنىڭ وكىلى ايدوس سارىم ۇلتتىق كودتىڭ ساقتالۋى ەل تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«جاھاندانۋ زامانىندا وزگە ەلدەن وزگەشەلىگىمىزدى, ۇلتتىق كودىمىزدى ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى. ءبىزدىڭ ءداستۇرىمىز, ءتىلىمىز بەن ءدىنىمىزدى ساقتاي بىلسەك قانا مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسى بەرىك بولادى», دەدى ايدوس سارىم.
«اۋىل» پارتياسىنىڭ توراعاسى سەرىك ەگىزباەۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 8-بابىنىڭ 3-تارماعىنا توقتالدى. دەپۋتات جەر قويناۋىنداعى بايلىقتان تۇسەتىن تابىس حالىق يگىلىگىنە, اۋىل ينفراقۇرىلىمىنا, جول مەن مەكتەپكە جۇمسالۋى كەرەكتىگىن ايتتى.
«جاڭا اتا زاڭ جوباسىندا جەردىڭ حالىققا تيەسىلى ەكەنى انىق جازىلدى. بۇل – سول بايلىقتان تۇسەتىن تابىس حالىق يگىلىگىنە, اۋىل ينفراقۇرىلىمىنا, جول مەن مەكتەپكە جۇمسالۋى كەرەك دەگەن ءسوز», دەدى سەرىك ەگىزباەۆ.
سونداي-اق پىكىر الماسۋعا قاتىسۋشىلار ءبىرىنشى راۋندتا ەگەمەندىك, ەكولوگيا, ادام قۇقىقتارى ماسەلەسىن دە تالدادى.
ەكىنشى راۋندتا سپيكەرلەر جاڭا كونستيتۋتسياجوباسىنداعى باپتاردى تالداپ, ساراپتادى. قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
«بايتاق» پارتياسىنىڭ توراعاسى ازاماتحان امىرتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, 37-باپ ازاماتتاردى تابيعاتتى قورعاۋعا مىندەتتەيدى. ال 8-باپتا مەنشىك يەلەرى ءوز مۇلكىن قوعام مۇددەسىنە جانە ەكولوگيالىق تالاپتارعا ساي پايدالانۋى ءتيىس ەكەنى ناقتى كورسەتىلگەن دەپ اتاپ ءوتتى.
«بۇرىن ەكولوگيالىق نورمالار دەكلاراتيۆتى سيپاتتا بولسا, ەندى ولار ناقتى ءارى ايقىن بەكىتىلدى. قورشاعان ورتانى قورعاۋ – ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ كونستيتۋتسيالىق جاۋاپكەرشىلىگىنە اينالادى. بۇل مەملەكەتتىڭ ەكولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن ينستيتۋتسيونالدى تۇرعىدا كۇشەيتەدى», دەيدى ازاماتحان امىرتاەۆ.
«اقجول» پارتياسىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ سىرتقى كەلىسىمدەردىڭ ۇلتتىق مۇددەگە سايكەستىگى قاتاڭ باقىلاۋدان ءوتۋى كەرەكتىگىن ايتتى.
«حالىقارالىق شارتتاردى راتيفاكتسيالاۋعا دەيىن ونى تەكسەرۋ قۇزىرەتى كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ ءرولىن كۇشەيتەدى. سونداي-اق بۇل مەملەكەتتىك مۇددەنى بۇزۋعا جول بەرمەيتىن تالاپ», دەدى ازات پەرۋاشەۆ.
قازاقستان حالىق پارتياسىنىڭ مۇشەسى اسىلبەك ءنۇراليننىڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا پارتيانىڭ ەرەكشە ماقۇلداۋىمەن ەڭبەك قۇقىعىن بەكىتۋ تۋرالى نورما قابىلداندى. ياعني, جوبا ەڭبەكتى قۇقىق جانە ەڭ ماڭىزدى قوعامدىق قۇندىلىق, ال ەڭبەككەرلەردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋىن مەملەكەتتىڭ مىندەتى رەتىندە بەكىتەدى.
ديالوگتىڭ ءۇشىنشى راۋندىندا پارتيا وكىلدەرى تۇرعىندار جولداعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەرىپ, جاڭا اتا زاڭ جوباسىن ءتۇسىندىردى. ءوز كەزەگىندە «Respublica» پارتياسىنىڭ مۇشەسى ەكاتەرينا سمولياكوۆا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 21-بابىنا توقتالدى. اتالعان باپتا ازاماتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىن قورعاۋ تۋرالى جازىلعان.
«قولدانىستاعى كونستيۋتسيادا جەكە ومىرگە قول سۇعۋعا بوملايتىنى تۋرالى نورمالار بار بولعانىمەن, تسيفرلىق ورتاداعى قۇقىقتارىن قورعايتىن نورمالار جوق. ال جاڭا اتا زاڭ جوباسىنا تسيفرلىق دەرەكتەردى قورعاۋ ماسەلەسى ەنگىزىلدى», دەدى ەكاتەرينا سمولياكوۆا.
جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ مۇشەسى نۇرلان اۋەسباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتا زاڭدا وتباسى مەن نەكە ۇعىمدارىنىڭ ناقتى ايقىندالۋى – قوعامداعى ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى قۇقىقتىق دەڭگەيدە بەكىتۋدىڭ كورىنىسى. جاڭا كونستيتۋتسيادا نەكە, وتباسى, انا, اكە جانە بالانىڭ مەملەكەت قورعاۋىندا ەكەنى ناقتى كورسەتىلگەن. بۇل – وتباسى تەك الەۋمەتتىك ۇعىم ەمەس, مەملەكەتتىڭ قورعاۋىنداعى ماڭىزدى ينستيتۋت ەكەنىن بىلدىرەدى دەدى ول.
رەفەرەندۋم جانە جاڭا كونستيتۋتسيا: حالىق كوپ جينالاتىن ورىنداردا اقپاراتتىق جۇمىس جانداندى
پارتياارالىق ديالوگتىڭ ءتورتىنشى راۋندىندا ءار پارتيا وكىلى ءوز ۇندەۋىن جولدادى.
ستۋديالىق فورماتتاعى پىكىرتالاس Qazaqstan تەلەارناسىنىڭ YouTube, Facebook, Instagram, TikTok پلاتفورمالارىندا جانە «حابار» ارناسىنىڭ YouTube ارناسىندا تىكەلەي ەفيردە كورسەتىلدى.
بەيبىتكۇل سارسەمحانقىزى: رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم – قازاقستاننىڭ جاڭا بەلەسى
