تانىم • بۇگىن, 08:30

وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇستاحاناسى

0 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

بىلىمگە قۇشتار ۇرپاقتى باپتاۋدا بالالار باسىلىمىنىڭ ارقالار جۇگى ءزىلماۋىر. كىتاپ بەتىن پاراقتاپ, گازەت-جۋرنال وقيتىن ۇرپاق تاربيەلەۋ مۇراتىنا جەتۋ جولىندا باعىتىنان اينىماي كەلە جاتقان بالالار باسىلىمىنىڭ ءبىرى – «ايگولەك» جۋرنالى. بىرنەشە بۋىننىڭ اينىماس سەرىگىنە, وي بولىسەر سىرلاسىنا اينالعان باسىلىمعا بيىل 25 جىل تولدى.

وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇستاحاناسى

«ايگولەك» جۋرنالى اقىن قىمبات ابىلداقىزىنىڭ باستا­ما­سى­مەن, جەكە قارجىسىمەن 2000 جىلدىڭ تامىز ايىن­دا جارىققا شىقتى. وسىدان شيرەك عاسىر بۇرىن وتباسىنىڭ ءبىر بولمەلى پاتەر الۋعا جيناعان قاراجاتى 24 بەتتىك جۋرنالدىڭ قاناتقاقتى ءنومىرىن وقىرماننىڭ قولىنا تيگىزۋگە عانا جەتتى. ودان كەيىن باس رەداكتوردىڭ كۇن جورتىپ, ءتۇن قاتقان تىنىمسىز ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە دەمەۋشى دە تاپتى. وقىرمان مادەنيەتىن قالىپتاستىرىپ, «ايگولەك» جۋرنالى وقىرمانىنىڭ سانىن 25 جىلدىڭ ىشىندە 80 مىڭعا جەتكىزدى. وقۋشى قاۋىمنىڭ كوڭىل كىلتىن ءدوپ باسىپ, مۇراتى بيىك وقىرماننىڭ تالعامىنا تاتيتىن سۇيەكتى قاداۋ-قاداۋ جوبالاردى جۇزەگە اسىردى. جۋرنالدا جاريالانعان بايگە-بايقاۋ جەڭىمپازدارىنا ارنالىپ, سەگىز مارتە رەسپۋبليكالىق فەستيۆال ءوتتى. وسى 25 جىلدىڭ بەدەرىندە 2025 بالا «ايگولەكتىڭ» جاس ءتىلشىسى, ال 1996 بالا «ايگولەكتىڭ» جاس سۋرەتشىسى كۋالىگىن الدى. عاسىر شيرەگىندە جۋرنالدىڭ 295 ءنومىرى ءوز وقىرمانىمەن قاۋىشىپ, رۋحاني قازىنا سىيلادى.

جۋرنالدىڭ جازىلۋشىلارىن بالاسىنۋعا استە بولمايدى, ولاردىڭ تال­عامىنا تاتىمدى دۇنيە ۇسىن­عان­دا عانا كوڭىل پەرنەسى اشىلادى. مۇنى مەدەت تۇتقان جۋرنالدىڭ باس رەداكتورى ءار بەتكە باسىلاتىن سۋرەتتى تەك كاسىبي قىلقالام شەبەر­لە­رى­نە عانا بەينەلەتەدى. انىعى, بۇل كۇندە «ايگولەكتىڭ» اجارىن اشىپ, ءارىن كىرگىزەتىن 22 قىل­قالام شەبەرى – جۋرنالدىڭ تۇراق­تى اۆتورى.

بىلتىر قاراشا ايىندا قازاق مادەنيەتىنىڭ مايتالمانى, كسرو حالىق ءارتىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءاسانالى ءاشىموۆ جۋرنالدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ايتقان لەبىزىن بىلاي ساباقتايدى. «ايگولەك» جۋرنالى – قىمباتتىڭ قازاققا دەگەن زور سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ جەمىسى. 2000 جىلى مەنەن سۇحبات الىپ, ءوزى فوتواپپاراتپەن فوتوعا ءتۇسىرىپ, جۋرنالعا جاريالاعاندا «بۇل وزىندىك سوقپاعى بار, مىنەزدى ادام, ءبىلىمدى مامان» دەپ تانىدىم. قاراپايىم عانا ادامنىڭ قيىن كەزدە بالالار جۋرنالىن اشىپ, جارىققا شىعارۋى وڭاي ەمەس. ءسوز جوق, جۇرەكتىڭ ءىسى, بالاعا دەگەن مول مەيىرىممەن, جاناشىرلىقپەن, جان اياماس ەڭبەكپەن دايىندالاتىنىنا كوزىمىز جەتتى. جۋرنالدىڭ باس رەداكتورىن بار قازاقتىڭ بالاسى جاقسى كورەتىن سياقتى. ونى جازعان-سىزعاندارىنان كورىپ, ادال ەڭبەكتىڭ ءادىل باعاسىن وزدەرى بەرىپ جاتقانىنا كوڭىلىم ءوسىپ مارقايىپ قالامىن», دەپتى ءاسانالى ءاشىم ۇلى.

پ

ال م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادە­بيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ باس عىلى­مي قىزمەتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور گۇلزيا پىراليەۆا جۋرنالدىڭ ەڭبەگى ەرەن ەكەنىن ايتادى. «بالالار ءباسپاسوزى تەك جازبالار, ماقالالار تىزبەسى ەمەس, ول ەلدىڭ ەرتەڭىنە جاسالىپ جات­­­­­­­قان رۋحاني مۇرالار مەكەنى, پەرىشتە-پەرزەنتتەرىمىزدىڭ پاك تازا پەيىل­دە­رىمەن جازىلعان, سوعان لايىق­تالىپ تۇزىلگەن ادام­زاتتىڭ اقىل-ويى­نىڭ قاينار كوزى دە. «ايگولەك» جۋرنالىنداعى تاسقا تۇسكەن جازۋلار – ۇرپاقتان-ۇرپاققا, عاسىردان-عاسىرعا جەتەر جادىگەرلەر, ادامزاتتىڭ كوپ عاسىرلىق مادەنيەتى, ءار ۇلتتىڭ ۇرپاعىنا قالدىرار مۇراسى. انا ءتىلىن ۇمىتقان ۇر­پاق ءوز حالقىنىڭ وتكەنىنەن دە, بولاشاعىنان دا قول ۇزەرى اقيقات. «تاربيە – تال بەسىكتەن» دە­گەن حالىق دانالىعىن دارىپتەگەن «ايگولەك» جۋرنالىنىڭ بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ ءاربىر قادامىنا قۋا­نىپ, ساتتىلىك تىلەپ, ءۇمىت ارتىپ, سەنىم­مەن قاراۋى ءاربىر اتا-انانى قۋان­تادى», دەيدى عالىم.

الاشتانۋشى عالىم, پروفەسسور ايگۇل ىسماقوۆا ءبۇي دەيدى: ء«بىز جىراۋلار مەن بي شەشەن­دەر­دىڭ سوزىنە بيلىكتى باعىن­دىرعان قا­زاق­تىڭ ۇرپاعىمىز. الاشتىڭ عالىمدارى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى «پسيحولوگيا», ماعجان جۇماباي ۇلى «پەداگو­گي­كا» ەڭبەكتەرىندە بىلاي دەپ ەس­كەرت­كەن: «بالانىڭ جانى مەن تانىنە كەرەك سوزدەر ايتىلماعان كەزدە ونىڭ جانى توزادى. ءتاننىڭ عانا ۇستەمدىگى ارتقان ۋاقىت مان­نىڭ ەڭ باستى قاتەرى بولادى». وكىنىشكە قاراي, ءبىز وسىنداي كەزدە ءومىر كەشىپ وتىرمىز. مەن ءوز بالاسى مەن نەمەرەسىنە قانداي جان ازىعىن بەرەرىن بىلمەيتىن اتا-انالارعا نىق سەنىممەن, نەگىزگى كومەكشى بولا الاتىن مازمۇنى مەن كوركەمدىگى ۇيلەسكەن «ايگولەك» جۋرنالىن وقۋدى ۇسىنار ەدىم! بۇل جۋرنالدى وقىپ, قانشاما قا­زاق­تىڭ بالالارىنىڭ وركەنى ءوستى. جۋرنالدا قازىرگى زاماناۋي جي-دان باستاپ, بالانىڭ جانىن تار­بيەلەۋگە نە قاجەت ەكەنى سو­قىر­عا تاياق ۇستاتقانداي اپ-انىق بەرى­لە­تىن جۋرنالدى ۇرپاعىڭمەن بىرگە وقۋ كەرەك».

ەلدىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعىنا بەيجاي قارامايتىن, ۇلاعاتتى ۇرپاق قامىن ويلايتىن ءار اتا-انانىڭ جۇرەگىنە جول تاۋىپ كەلە جاتقان قىمبات ابىلداقىزىنىڭ ارقالاعان اماناتى استە جەڭىل ەمەس. ءبىزدىڭ وي دا ادەبيەت سىنشىسى ءاليا بوپەجانوۆانىڭ پىكىرىن قۋاتتاي تۇسەدى. «ورالحان بوكەي­دىڭ: « ۇلى ىستەردى ۇندەمەي ءجۇ­­رىپ تىندىرار بولار» دەيتىنى ەسكە تۇسەدى. «ايگولەكتەي» جۋرنال شيرەك عاسىردان بەرى ءۇزىلىسسىز, ايدان ايعا مازمۇنى مايەكتەنىپ, جارقىراپ, ءوز عارىشىنا العان بالانى ازاماتتىققا دەيىن جەت­كىزۋىنىڭ باستى ءبىر سەبەبى – باس­شى­لىعىندا وسىنداي ۇلى ءىستى شارشادىم دەمەي ءجۇرىپ تىندىراتىن تۇلعانىڭ بولۋى. ول «ايگولەكتىڭ» اناسى اتانعان, قازاق بالالارىنىڭ رۋحاني ۇستازى, قازاقتىڭ رۋحتى, قايراتكەر, ۇلتشىل, ەلىن سۇيەر قىزى, بەلگىلى اقىن قىمبات ابىلداقىزى» دەگەن سىنشىنىڭ العاۋسىز لەبىزى لايىقتى باعا دەپ بىلەمىز. قارا ورمان وقىرمانى باردا جۋرنالدىڭ جاساي بەرەرى حاق. 

سوڭعى جاڭالىقتار

قاي وڭىرلەردە جولدار جابىق تۇر؟

قازاقستان • بۇگىن, 09:28

پوليگون ايماعى يگەرىلەدى

ايماقتار • بۇگىن, 09:05

دامۋعا باستار جول

ساياسات • بۇگىن, 08:48