فوتو: اشىق دەرەككوزدەن
ورازا ۇستايتىن ۋاقىت تاڭ نامازىندا باستالىپ, شام نامازىندا اياقتالادى. سوندىقتان شام نامازىنىڭ ۋاقىتى كىرە سالىسىمەن نامازدى دا وقىماي تۇرىپ اۋىز اشقان جاقسى. ويتكەنى قۇدسي حاديستە اللا تاعالا: «اۋىز اشۋعا اسىققان قۇلدارىمدى بارىنەن دە قاتتى جاقسى كورەمىن», دەگەن (تەرميزي). بىراق بۇل نامازدان بۇرىن تاماقتانىپ الۋ دەگەندى بىلدىرمەيدى. مۇنى «تەك جەڭىل تۇردە اۋىز اشۋ» دەپ اتاساق بولادى. ونىڭ تولىق بەينەسىن مىنا بىر حاديستەن بايقاۋعا بولادى: «پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ناماز وقىماي تۇرىپ جاڭا پىسكەن قۇرمامەن اۋىز اشاتىن. ەگەر ونداي قۇرما تاپپاسا, كەپكەن قۇرمامەن اشاتىن. ال ەگەر ول دا بولماسا, ءبىر-ەكى جۇتىم سۋ ىشەتىن ەدى» ء(ابۋ ءداۋىت). سونداي-اق اۋىز اشاتىن قۇرمانىڭ سانى تاق بولعانى جاقسى. مىسالى,ء بىر, ءۇش نەمەسە بەس قۇرمامەن اۋىز اشۋ. قۇرمامەن اۋىز اشۋدىڭ ارتىقشىلىعىن بىلدىرەتىن تاعى بىر حاديستە: «قۇرمامەن اۋىز اشىڭدار. ويتكەنى قۇرمادا بەرەكە بار», دەپ ايتىلعان (تەرميزي). سونداي-اق قۇرما جەپ, ارتىنان سۋ ىشسە دە ادەپتەن اسقان بولمايدى.
دۇعانىڭ قابىل بولۋ ىقتيمالدىعى جوعارى بولاتىن ۋاقىتتار بار. سونىڭ ءبىرى – اۋىز اشاتىن كەز. بۇل جايىندا پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «ورازا ۇستاعان ادامنىڭ اۋىز اشقان ۋاقىتتا تىلەگەن دۇعاسى قابىل بولادى», دەپ ايتقان (يبن ءماجا). بۇل جەردە پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ارنايى جاساعان دۇعالار بولعانىمەن, تەك سونى عانا جاساۋ كەرەك دەگەن شارت جوق. سوندىقتان اركىم ءوزىنىڭ دۇنيەسى مەن اقىرەتىنە قاتىستى كەز كەلگەن دۇعانى جاساي بەرسە بولادى. ءارى ونىڭ ارابشا بولۋى دا مىندەتتى ەمەس.
سارەسى – بەرەكەلى سۇننەت. ويتكەنى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «سارەسى ىشىڭدەر! شىنىندا سارەسىدە بەرەكە بار», دەپ ايتسا (بۇحاري), تاعى ءبىر حاديستە: ء«بىزدىڭ ورازامىز بەن كىتاپ يەلەرىنىڭ (ياھۋديلەر مەن حريستيانداردىڭ) ورازاسىنىڭ ايىرماشىلىعى – بىزدىكىلەر سارەسى ىشەدى», دەپ ايتقان (داريمي). سونداي-اق سارەسى ۋاقىتىندا تۇرىپ ءبىر جۇتىم سۋ ىشسە دە, سارەسى ىشكەن بولىپ سانالادى.
«رامازان» ءسوزى قۇراندا ءبىر-اق جەردە كەزدەسەدى. سونىڭ وزىندە «رامازان – قۇران تۇسكەن اي» («باقارا» سۇرەسى, 185-ايات) دەپ ونى قۇرانمەن بايلانىستىرادى. ال پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «ورازا مەن قۇران قيامەت كۇنى پەندەگە شاپاعات ەتەدى», دەيدى (احماد). سوندىقتان رامازان ايىندا ورازادان كەيىنگى ەڭ ساۋاپتى ءىس – قۇران وقۋ. وقي الماسا تىڭداۋ. پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «مەن باسقالاردىڭ قۇران وقىعانىن تىڭداعاندى جاقسى كورەمىن», دەگەن دە ءسوزى بار ء(ابۋ ءداۋىت).
رامازان جاقسى ىستە جارىساتىن اي بولسا, ونداعى جاقسى ىستەردىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى – ساداقا بەرۋ. ونسىز دا ساۋابى مول عيبادات رامازان ايىندا ودان سايىن ساۋاپتى بولا تۇسەدى. ويتكەنى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «ەڭ ابزال ساداقا – رامازان ايىندا بەرگەن ساداقا», دەپ ايتقان (تەرميزي). سوندىقتان رامازان ايىندا جان باسىنا بەلگىلەنگەن پىتىر ساداقاسىنان بولەك ورازا ۇستاعان جاندار شاما-شارقىنا قاراي ءناپىل ساداقالاردى كوبىرەك بەرگەن جاقسى.
