كوك تۋ قوزىباسىدا جەلبىرەپ تۇرۋى كەرەك

تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, 1465 جىلى عۇ­لا­ما عالىم مۇ­حاممەد حايدار دۋلاتي «تاريحي راشيدي» كىتا­بىن­دا كەرەي مەن جانىبەك ۋى­عىن قاداعان قازاق حان­دىعىنىڭ قۇ­رىلعان جەرى – شۋ بويى مەن قو­زى­باسىدا دەپ ايتىلادى. «اقىن­دار سىرى» اتتى جيناقتا حالىق اقىنى كەنەن ازىرباەۆتىڭ قوزىباسىنى ايتىپ وتكەن جىرلارى باسىلعان. قوزىباسى اتاۋى جىر الىبى جامبىل اقىننىڭ «سۇرانشى باتىر» داستانىندا دا كەزدەسەدى. وندا: «الاتاۋدىڭ اتى كوپ, سوزىلىپ جاتقان قارلى جال. تەرىسكەيى – ۇلى ءجۇز, كۇنگەيىندە قىرعىز بار. تولىپ جاتقان شوقىسى, شوقىسىنىڭ اتى بار. قوزىباسى – قورداي جاياسى, سودان ورلەپ تارتىلار, سۋىقتوبە, دەگەرەس, ۇزىناعاش, كوكتوبە...» دەپ جىرلايدى اقىن. شۋ وزەنىنىڭ بويىنداعى اتباسى شوقى­سىنىڭ جانىندا سۋ تورابى سالىنعان. وسى اتباسى حان كەنەنىڭ قاراۋىل شوقىسى بولعان. وتار ستانساسىنىڭ باتىسىندا, قورداي بەكەتىنىڭ سولتۇستىگىندە قۇلجاباسى شوقىسى بار. اڭىراقاي شايقاسىندا كوپ ساربازداردىڭ مەرت بولعانىنا بايلانىستى قۋشوقى اتالىپ كەتكەن. مىنە, وسى اتالعان ءۇش شوقى ءبىر ەندىكتىڭ بويىندا جاتىر. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ تۋرالى ۇيعارىمى قاراپايىم حا­لىق­تىڭ قىزۋ قولداۋىنا يە بولىپ, ەلدى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى.  ەلدىگىمىزدى كور­سە­تە­تىن وسىنداي ءدۇبىرلى شارانىڭ قولعا الىن­عانى مەرەيىمدى ءوسىرىپ, ەلىمىزدىڭ كوك تۋى قوزىباسى جەرىندە جەلبىرەپ تۇرسا دەگەن ءتى­لە­گىمدى جۇرتشىلىققا ۇسىنۋدى ءجون كوردىم, اعايىن. نۇرداۋلەت الىبەك ۇلى, جامبىل وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. جامبىل وبلىسى.