اتا زاڭ تۇپنۇسقاسى تۇڭعىش رەت مەملەكەتتىك تىلدە دايىندالدى

جۇيەلى ۇسىنىستار ەنگىزىلدى

وتىرىستا بايانداما جاساعان مەملە­كەتتىك كەڭەسشى – كونستيتۋتسيالىق كوميس­سيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان قارين زاڭگەرلەر مەن ءتىل ماماندارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە جاڭا اتا زاڭ ءماتىنى وقۋعا جەڭىل, تۇسىنۋگە وڭاي, قۇقىقتىق تۇرعىدان ناقتى قۇجاتقا اينال­عانىن ايتتى. جارتى جىل بويى قوعام­دىق تالقىلاۋلار نەگىزىندە دايىن­دالعان جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنى ەكى اپتا بۇرىن جاريالانعان سوڭ, ازاماتتاردان 10 مىڭعا جۋىق ۇسىنىس كەلىپ تۇسكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن ول بۇدان كەيىن دە جوباعا قوسىمشا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىن جەتكىزدى.

«قويىلعان سۇراقتارعا, ايتىلعان سىن-پىكىرلەرگە كوميسسيا مۇشەلەرى تاراپىنان بىردەن جاۋاپ يا تۇسىنىكتەمە بەرىلىپ وتىردى. وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداتى نەگىزىندە قوعاممەن كەرى بايلانىس ورناتىلىپ, ازاماتتاردىڭ ۇسىنىس-پىكىرى مۇمكىندىگىنشە ەسكەرىلدى», دەدى ە.قارين.

مەملەكەتتىك كەڭەسشىنىڭ ايتۋىنشا, بارلىق جۇيەلى ۇسىنىس كونستيتۋتسيا ماتىنىنەن كورىنىس تاپقان. سوندىق­تان ءار وڭىردەن, ءتۇرلى سالادان جينالعان 130 ادامنان تۇراتىن كوميسسيانىڭ اشىقتىعى نەگىزىندە, مىڭداعان ازاماتتىڭ مازمۇن­دى ۇسىنىس-پىكىرلەرىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنگەن جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن «حالىقتىق كونستيتۋتسيا» دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار.

«وسىلايشا, ءبىز مەملەكەت پەن قوعام تۇتاستىعىنىڭ, بىرلىگىنىڭ جاڭا ۇلگىسىن كورسەتتىك. بولاشاقتا جاڭا كونستيتۋتسيا ازاماتتاردىڭ قولداۋىمەن رەفەرەن­دۋمدا قابىلدانىپ جاتسا, بۇل تەك قۇقىقتىق قۇجات ەمەس, جالپىۇلتتىق يدەيا مەن قۇندى­لىقتار تۇرعىسىنان قوعامدىق بىرلىكتىڭ ىرگەتاسىنا اينالارىنا سەنىم بىلدىرگىم كەلەدى», دەدى ول.

مەملەكەتتىك كەڭەسشى جاڭا كونستي­تۋتسيا تۇڭعىش رەت قازاق تىلىندە – مەملە­كەت­تىك تىلدە ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك, ەلدىك, ۇلت­تىق مۇددە تۇرعىسىنان جازىلعانىن ەسكە سالدى.

«كونستيتۋتسيا نورمالارىنىڭ ءمانى ناقتىلانىپ, ءتۇرلى شەشىمدەرگە نەگىز بولاتىن كەمشىلىكتەر جويىلدى. بۇل – كوزگە كورىنبەيتىن, بىراق وتە ماڭىزدى ءارى كۇردەلى جۇمىستاردىڭ ءبىر بولىگى عانا. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە جاڭا اتا زاڭنىڭ ءماتىنى وقۋعا جەڭىل, تۇسىنۋگە وڭاي, قۇقىقتىق تۇرعىدان ناقتى قۇجاتقا اينالدى», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ە.قارين. 

تۇرعىن ۇيگە قول سۇقپاۋ كەپىلدىگى

كونستيتۋتسيالىق سوت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت نۇرمۇحانوۆ ۇسىنىس­تار نەگىزىندە جاڭا اتا زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلگەن قوسىمشا نورمالار تۋرالى مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, نەگىز­گى باعىتتىڭ ءبىرى – تۇرعىن ۇيگە قول سۇعىل­ماۋشىلىق كەپىلدىگىن كۇشەيتۋ. ول 28-باپ­تىڭ 1-تارماعىندا تۇرعىن ۇيدەن ايىرۋعا عانا ەمەس, سوتتىڭ شەشىمىنسىز ودان شىعارۋعا دا جول بەر­مەيتىن تولىقتىرۋ كوزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى. تۇرعىن ۇيگە باسا-كوكتەپ كiرۋگە, ونى قاراپ-تەكسەرۋگە, تiنتۋگە زاڭدا بەلگىلەنگەن جاع­دايدا جانە كوزدەلگەن تارتiپپەن جول بەرiلەدi.

تالداۋ قورىتىندىلارى بويىنشا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋ جانە 1995 جىلعى كونستيتۋتسيانىڭ قول­دانى­سىن توقتاتۋ مەرزىمدەرىن رەگلا­مەنت­تەيتىن نورمالار قوسىمشا كوزدەل­گەن. جەكەلە­گ­ەن ەرەجەلەر ءبىر پالاتالى قۇرىلتايعا كوشۋ مەن ونىڭ سايلاۋىن وتكىزۋ ماسەلەلە­رىن رەتتەيدى. سپيكەر نورمالاردىڭ باسقا بولىگى لاۋازىمدى تۇلعالاردى تاعايىنداۋ مەن جاڭا مەملەكەتتىك ورگانداردى قالىپ­تاستىرۋعا قاتىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«كونستيتۋتسيالىق كەڭەس پەن كونستي­تۋ­تسيالىق سوتتىڭ بۇرىن قابىل­دانعان نورماتيۆتىك قاۋلىلارى اتا زاڭعا قاي­شى كەلمەيتىن بولىگىندە زاڭدى كۇشىن ساق­تايتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى ب.نۇرمۇحانوۆ.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ايدوس سارىم جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ساراپشىلار مەن قوعام وكىلدەرىنىڭ ۇزاق ءارى تياناقتى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە ازىرلەنگەن بىرەگەي تاريحي قۇجات ەكەنىن, سونداي-اق رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا شىعارۋعا تولىق دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«بىرلەسە جانە ۇيلەسىمدى اتقارىلعان جۇمىستىڭ ارقاسىندا قاجەتتى قۇقىقتىق نورمالار مەن تۇجىرىمداردى تابا الدىق. ولار جۋىردا ازاماتتارىمىزدىڭ ءومىرىن وڭ باعىتتا وزگەرتىپ, مەملەكەتىمىز بەن قوعامنىڭ جاڭا كەلبەتىن قالىپ­تاستىرۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى دەپۋتات.

ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا اتا زاڭ جوباسى ەلىمىزدىڭ تاريحي دامۋ جولىن جان-جاقتى ەسكەرىپ, مەملەكەتتىلىكتىڭ ساباقتاستىعىن ايقىندايدى.

«تاريحشى ءارى مۇراعاتشى رەتىندە مۇنداي ۇستانىم مەن ءۇشىن ايرىقشا قۇندى. ءبىز جاڭا تاعدىردىڭ, ورتاق بولا­شاقتىڭ كونستيتۋتسياسىن جاسادىق دەپ شىنايى سەنىممەن ايتا الامىن», دەدى ا.سارىم.

ال ءماجىلىس دەپۋتاتى ازات پەرۋاشەۆ جوباداعى كاسىپكەرلىك قۇقىعىن قورعاۋ, مەنشىك نىساندارىنىڭ الۋان تۇرلىلىگى مەن كەپىلدىكتەرىن ساقتاۋ, سونداي-اق بانك جانە كوممەرتسيالىق قۇپيانى قورعاۋ تۋرالى ەرەجەلەر جاڭا كونستيتۋتسياداعى وزگە دە جاڭاشىل نورمالارمەن بىرگە كاسىپ­كەر­لەردىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن قور­عاۋعا, ينۆەس­تي­تسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ مەن جەكە بيز­نەستىڭ دامۋىنا وڭ اسەر ەتەتىنىنە توقتالدى.

«ەلىمىزگە جاي عانا ينۆەستيتسيا ەمەس, ەڭ وزىق تەحنولوگيالاردى اكە­لۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «جەدەل داميتىن قالا­لارعا» ەرەكشە مارتەبە بەرۋ مۇمكىندىگىن اسا ماڭىزدى دەپ سانايمىز. ويتكەنى جاڭا ونىمدەر, تاۋار­لار مەن قىزمەت تۇرلەرى پايدا بولعاندا, ولاردى رەتتەۋ تەتىكتەرى ءاردايىم ۇلگەرە بەرمەيدى», دەپ اتاپ ءوتتى ول. 

قوعام سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرەدى

ءماجىلىس دەپۋتاتى, «اۋىل» پارتيا­سىنىڭ توراعاسى سەرىك ەگىزباەۆ بۇل قۇ­جاتتىڭ ەلدەگى وزەكتى قوعامدىق سۇرا­نىس­­تارعا تولىق جاۋاپ بەرەتىنىن, ازامات­تاردىڭ تالاپ-تىلەگى ەسكەرىلگەنىن ايتتى.

«تالقىلاۋ بارىسىندا ازاماتتاردان كەلىپ تۇسكەن مىڭداعان ۇسىنىس ەسكەرىلگەن, ەلىمىزدىڭ بولاشاقتاعى دامۋ بارىسىن, ازامات پەن مەملەكەتتىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا مودەلىن, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ باعىت-باعدارىن ايقىندايتىن جاڭا كونستيتۋتسيامىزدى حالىقتىڭ شەشىمىنە ۇسىنعالى وتىرمىز», دەدى ول.

س.ەگىزباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇجاتتىڭ نەگىزىندە ادام مەن ادامي قۇندىلىقتار, بيلىك تارماقتارىنىڭ تەڭگەرىمى, زاڭ ۇستەمدىگى مەن الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك قاعيداتتارى جاتىر. بۇعان قوسا سپيكەر «اۋىل» پارتياسىنىڭ تاراپىنان رەسپۋب­ليكا وڭىرلەرىندە كونستيتۋتسيا جوباسىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا كەڭ اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ جۇرگىزىلگەنىن جەتكىزدى.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ايداربەك قوجا­نازاروۆ ءوز سوزىندە جاڭا كونستيتۋتسيا ەلىمىزدىڭ ءارى قاراي دامۋى ءۇشىن سترا­تەگيالىق ماڭىزعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قۇجاتتىڭ مازمۇنىنا توقتالعان ول ەگەمەندىكتىڭ يەسى ءارى بيلىكتىڭ بىردەن-ءبىر باستاۋى حالىق ەكەنىن, مەملەكەتتىڭ تۇراق­تىلىعى كەلىسىم مەن ىنتىماققا نەگىز­دەلەتىنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, بولا­شاق دامۋ باعىتتارى مەن تسيفر­لىق ترانسفورماتسياعا ەرەكشە كوڭىل بو­لىن­گەن. سونىمەن قاتار ول باسقارۋ قۇرى­­لىمىنداعى وزگەرىستەرگە دە توقتالدى.

ء«بىر پالاتالى پارلامەنت – قۇرىلتاي قالىپتاستىرىلادى, ونىڭ باقىلاۋ فۋنكتسيالارى كۇشەيتىلەدى. پارتيالاردىڭ ماڭىزى ارتىپ, ولاردىڭ قوعام الدىن­داعى ساياسي جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى. بۇل قادامدار ينستيتۋتسيونالدىق تەپە-تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان», دەدى دەپۋتات.

ال ءماجىلىس دەپۋتاتى ماگەررام ماگەرراموۆ جاڭا جوبانىڭ وڭىرلەردە كەڭىنەن قولداۋ تاپقانىن جەتكىزدى.

«جوبا العاش رەت پرەامبۋلا مەن جالپى ەرەجەلەر دەڭگەيىندە مەملەكەت­تىك دامۋدىڭ ىرگەلى باعدارى رەتىندە «ادىلەتتى قازاقستان» قۇندىلىعىن بەل­گىلەدى. بۇل قازاقستان حالىق پارتياسى تولىق قولدايتىن الەۋمەتتىك ادىلدىكتى بىلدىرەدى. ادىلەتتى قازاقستان – «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ءسوزسىز ۇستاناتىن ەل; تەڭ مۇمكىندىكتەر ەلى, كەپىلدەندىرىلگەن قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار ەلى», دەدى ول.

سونداي-اق دەپۋتات تاريحي ساباقتاس­تىق پەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ پرەامبۋلاسىندا قوعام­­دىق بەيبىتشى­لىك پەن ورنىقتى دامۋ­­دىڭ جالعىز قولاي­لى جولى رەتىندە ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمگە ايتارلىقتاي كوڭىل بولىنگەن. 

ورنىقتى دامۋدى قالىپتاستىرادى

جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى مەم­لەكەتتىڭ الەۋمەتتىك سيپاتىن كۇشەيتىپ, ساياساتتىڭ وزەگىنە ادامدى قويا وتىرىپ, ازاماتتاردىڭ قوعامدىق ومىرگە بەلسەندى قاتىسۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتەدى. بۇل تۋرالى جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى اسحات راحىم­جانوۆ مالىمدەدى. ول كونستيتۋتسيا جوباسى ەڭ الدىمەن ادىلدىككە, تەڭدىككە, قۇقىقتاردى قورعاۋ مەن مەملەكەتتىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.

«قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ قىزمەت ەتۋ ەركىندىگىن بەكىتۋ جانە ازاماتتاردىڭ قوعامدىق ومىرگە قاتىسۋ اياسىن كەڭەيتۋ ناعىز ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا جول اشادى. مۇنداي قوعامدا كاسىپوداقتار, قوعامدىق ۇيىمدار مەن باستاماشىل توپتار ەڭبەك ادامدارىنىڭ, جاستاردىڭ جانە الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى ازامات­تاردىڭ مۇددەلەرىن ەركىن قورعاي الادى. بۇل تەڭ مۇمكىندىكتەر مەن مەملە­كەتتىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى قاعيدات­تارىمەن تىكەلەي بايلانىستى», دەدى جسدپ توراعاسى.

سونداي-اق وتىرىستا بايانداما جاسا­عان ءماجىلىس دەپۋتاتى سەرگەي پونومارەۆ جاڭا جوبا ءبىرتۇتاس, تەڭدەستىرىلگەن جانە جەتە پىسىقتالعان قۇجات ەكەنىن ايتتى.

«قوعامدىق جانە پارلامەنتتىك جۇ­مىس­تا ادامدار مەملەكەتتەن تۇسىنىكتى ەرەجەلەر, بارىنە بىردەي قارىم-قاتىناس پەن ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدىلىكتى كۇتەدى. بۇل ءۇمىت اتا زاڭدا قانداي قۇندىلىقتار مەن قاعيداتتار بەكىتىلگەنىنە تىكەلەي بايلانىستى. ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەردىڭ ءمانى – ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ. جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ جوباسى ءدال وسى لوگي­كاعا قۇرىلعان. ول ادام قۇقىقتارى كەپىل­دىكتەرىنىڭ ءبىرتۇتاس جۇيەسىن قالىپ­تاستىرادى جانە دەكلاراتسيالارمەن شەكتەلمەي, ولاردى قورعاۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن جاسايدى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.

ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆتىڭ ايتۋىنشا, كونستيتۋتسيالىق دامۋدىڭ تاريحي ەۆوليۋتسياسىن جانە قوعام مەن الەمدەگى وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, اتا زاڭدى جاڭارتۋ – دۇرىس قادام. ول قازاق كسر-دە العاشقى كونستيتۋتسيا 1937 جىلى وداقتىق كونستيتۋتسيادان كەيىن قابىلدانىپ, 40 جىل قىزمەت ەتكەنىن, سودان كەيىن كەلەسى كونستيتۋتسيا 1978 جىلى قابىلدانىپ, 1993 جىلعا دەيىن 15 جىل جۇمىس ىستەگەنىن ەسكە سالدى.

«1993 جىلعى كونستيتۋتسيا ءبىر جارىم جىل عانا قىزمەت ەتتى دە, ونىڭ ورنىن 1995 جىلعى كونستيتۋتسيا باستى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە ونى وقىماي-اق ماقتاپ جاتاتىندار بار, بىراق تاۋەلسىز قازاقستاندا ول 1978 جىلعى كونستيتۋتسيادان دا از جۇمىس ىستەگەنىن جانە اۋقىمدى ساياسي داعدارىسقا اكەلگەنىن ەستەن شىعار­ماۋىمىز قاجەت. 1995 جىلعى كونستي­تۋتسيا – 30 جىلدان اسا ۋاقىت بويى قولدانىستا. بۇل – 90 جىلداعى بارلىق اتا زاڭ اراسىنداعى ەكىنشى ەڭ ۇزاق مەرزىم. سوندىقتان ونىڭ اۋىسۋى – قا­لىپتى جاعداي», دەدى م.شيبۇتوۆ. 

رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا شىعارىلادى

وتىرىس سوڭىندا ءسوز العان كونستيتۋ­تسيالىق سوت توراعاسى – كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ الدىن الا قورى­تىندىسىن شىعاردى. كوميس­سيا مۇشەلەرى مەن ازاماتتاردىڭ پىكىر­لەرىن ەسكەرە وتى­رىپ, ول اتا زاڭدى رەسپۋب­ليكالىق رەفە­رەندۋمعا شىعارۋدى ۇسىن­دى. بۇعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قول قويدى.

ە.ءازىموۆا ازاماتتىق جانە زاڭ قاۋىم­داستىقتارىنىڭ وكىلدەرى, عالىمدار, قۇقىقتانۋشىلار, لينگۆيستەر, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ مۇشەلەرىنە جانە اتا زاڭنىڭ تاعدىرىنا بەيجاي قاراماي, ءوز ۇسىنىستارىن بىلدىرگەن مىڭداعان ازاماتقا العىس ءبىلدىردى.

ء«بىز ءاربىر ءۋاجدى جان-جاقتى سارالاپ, حالىق­ارالىق تاجىريبە مەن ۇلت­تىق مۇددەنى ءوزارا ساباقتاستىرا وتىرىپ, سال­ماقتى شەشىمدەر قابىلداۋعا ۇمتىلدىق», دەدى ول.

كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ ميسسياسى باسىنان باستاپ ايقىن بولعانىن, ول ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ ەركىن كور­سەتەتىن, قۇقىقتار مەن مىندەتتەردىڭ تەپە-تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن, مەملە­كەتتىلىكتى نىعايتىپ, ادام قۇقىقتارى­نىڭ كەپىلدىكتەرىن قورعاۋعا باعىتتالعان ۇيلەسىمدى, سالماقتى اتا زاڭ مودەلىن ازىر­لەۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى ە.ءازىموۆا.

«بىرنەشە وتىرىس بارىسىندا تالقى­لانعان ءماتىن تۇبەگەيلى جەتىلدىرىلىپ, تۇسكەن ۇسىنىستار ەسكەرىلدى. ازاماتتار, زاڭ­گەرلىك جانە ازاماتتىق قاۋىمداستىقتار, ساراپتامالىق الاڭ­داردان تۇسكەن باستا­مالاردىڭ باسىم بولىگى جان-جاقتى تالداندى. كوپتەگەن باپ تىكەلەي جوبادا كورىنىس تاپسا, باسقالارى ماتىندىك نۇسقادا جانە كونتسەپتۋالدىق شەشىمدەرگە اسەر ەتتى», دەدى كوميسسيا توراعاسى.

ە.ءازىموۆانىڭ ايتۋىنشا, ەۋرازيا كەڭىستىگىندە مۇنداي جۇمىس العاش رەت تولىق اشىق رەجىمدە جۇرگىزىلدى. سون­داي-اق ول كونستيتۋتسيا نورماتيۆتىك قۇقىق­تىق اكتىلەردىڭ بۇكىل جۇيەسى ءۇشىن ۇلگى ەكەنىن ەسكە سالدى: ول باعىت-باعداردى انىقتايدى, بازالىق قاعيداتتاردى, ادام مەن ازاماتتىڭ باستى قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, مەملەكەتتىلىك جانە ۇلتتىق مۇددەلەردىڭ نەگىزدەرىن بەكىتەدى.

«كونستيتۋتسيانى شامادان تىس جۇك­تەۋگە بولمايدى. قالعان ماسەلەلەردى پارلامەنت پەن مەملەكەتتىك ورگاندار قابىلدايتىن زاڭدار مەن قۇقىقتىق اكتىلەر ارقىلى رەتتەۋ كوز­دەلگەن. كوپ­تەگەن يدەيا الداعى زاڭ شىعارۋ جۇمى­سىنىڭ نەگىزىنە اينالىپ, كونستي­تۋ­تسيا­لىق باپتاردى نىعايتىپ, ءارى قاراي دامى­تۋعا ىقپال ەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ە.ءازىموۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا, كوميسسيا مۇشە­لەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا شىعارۋدى قولدادى.

ە.ءازىموۆا رەسپۋبليكالىق رەفەرەن­دۋمدى وتكىزۋ ءاربىر ازاماتقا ءوزىنىڭ كونستي­تۋ­تسيالىق قۇقىعىن ىسكە اسىرىپ, جاڭا كونس­تيتۋتسيا جوباسى بويىنشا پىكىر بىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«جاڭا اتا زاڭ ادىلدىك, تۇراقتىلىق پەن قوعامدىق سەنىمنىڭ بەرىك نەگىزىنە اينالۋعا ءتيىس. ول مەملەكەتتىلىكتى نىعاي­تىپ, ءاربىر ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاي وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ دامۋىنىڭ سەنىمدى باعىتىن ايقىندايدى», دەپ وتىرىس­تى قورىتىندىلادى كوميسسيا توراعاسى.